The object of research, development or design (in Russian) : Объектами исследования являются многолетние травы люцерна, кострец безостый и их травосмеси

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысандары – жоңышқа, жайылма және олардың шөп қоспалары болып табылады.

Aim of work (in Russian) : Повышение полевой всхожести семян и увеличение сохранности растений 1-3 годов жизни, а также продление продуктивного долголетия травостоев 4-8 годов жизни многолетних бобово-злаковых травосмесей.

Aim of work (in Kazakh) : Дәнді дақылдардың өнгіштігін арттыру және 1-3 жылдық өсімдіктердің сақталуын, сондай-ақ көпжылдық бұршақ-астық тұқым қоспаларының 4-8 жылдық өнімділігін ұзарту.

Методы исследования (на русском) : В процессе реализации проекта были проведены лабораторные исследования (инокуляция семян стимуляторами роста, всхожесть семян, энергия прорастания, определение питательной ценности кормов, почвенный анализ) и закладка полевого опыта по схеме на опытном поле ТОО Жаксылык Агро, расположенное в северной части Акмолинской области село Приречное где определяли густоту стояния, фотосинтетическая деятельность, продуктивность. В опытном поле 5 года жизни на территории сопочно-равнинной зоны Акмолинской области, Зерендинский район, село Конысбай на люцерно-кострецовой травосмеси были проведены агроприемы повышающие долголетие травостоя такие как: аэратор, обработка биостимуляторами и применение в комплексе данных агроприемов. При закладке полевых опытов и лабораторных исследований руководствовались общепринятыми методиками по луговодству.

Методы исследования (на казахском) : Жобаны жүзеге асыру барысында зертханалық зерттеулер (өсу стимуляторларымен тұқым егу, тұқым өнгіштігі, өнгіштік энергиясы, жемшөптің қоректік құндылығын анықтау, топырақ анализі) және Ақмола облысының солтүстік бөлігіндегі Приречное ауылында орналасқан "Жақсылық Агро" ЖШС-нің тәжірибелік егістігінде далалық тәжірибелер жүргізілді. Бұл тәжірибелерде өсімдік қалыңдығы, фотосинтез белсенділігі, өнімділік анықталды. Ақмола облысының Зеренді ауданы, Қонысбай ауылындағы сопкалы-жазық аймағында 5-ші жылғы тәжірибелік егістікте люцерна-кострец шөп қоспасында жайылымның ұзақ өмір сүруін арттыратын агротехникалық шаралар жүргізілді, олар: аэратор қолдану, биостимуляторлармен өңдеу және осы агротехникалық шараларды кешенді түрде қолдану. Далалық тәжірибелер мен зертханалық зерттеулерді жүргізу кезінде жайылым шаруашылығы бойынша жалпыға танымал әдістемелер басшылыққа алынды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Новизна исследований заключается в адаптации произрастания семян и приживаемости в первый год жизни, а также повышении продуктивности многолетних травосмесей через обработку стимуляторами роста и оптимизацию агротехники в условиях Северного Казахстана с коротким вегетационным периодом, засушливым летом и малоплодородными почвами. В первый год из трех протестированных стимуляторов наиболее эффективным оказался один, повышающий лабораторную и полевую всхожесть, рост, побегообразование, фотосинтез, продуктивность и качество травосмеси. На пятом году жизни травостоя при выращивании люцерны и костреца безостого люцерна постепенно выпадает, кострец и злаки доминируют, уплотняя почву и снижая воздухо- и водопроницаемость, что приводит к снижению биологической фиксации азота и падению урожайности на 20% по сравнению с пиком 2–3 года. Аэрация почвы увеличивает густоту травостоя, продуктивность на 6,9% и содержание сырого протеина на 13,5%. Стимулятор роста усиливает биохимию роста, повышает протеиновую составляющую и продуктивность на 13,8%. Комплексное применение аэрации и стимулятора повышает урожайность на 20,6%, сырой протеин — до 16,8% (рост на 4,4% по сравнению с контролем). Максимальный эффект достигается при комплексном применении, обеспечивая улучшение кущения костреца, появление молодой люцерны, рост продуктивности и качества кормовой массы, что делает метод эффективным для условий короткого вегетационного периода и малоплодородных почв.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеулердің жаңалығы – Солтүстік Қазақстанның қысқа вегетациялық кезеңі, құрғақ жазы және құнарсыз топырақ жағдайында өсу стимуляторларын қолдану және агротехниканы оңтайландыру арқылы тұқымдардың өнуін, өсімдіктердің бірінші жылдағы тамырлануын бейімдеу және көпжылдық шөп қоспаларының өнімділігін арттыру болып табылады. Сыналған үш стимулятордың ішінде біреуі бірінші жылы зертханалық және далалық өнгіштікті, өсуді, өркендеуді, фотосинтезді, өнімділікті және шөп қоспасының сапасын арттырды. Бесінші жылы жоңышқа мен тікенсіз қылтықсыз арпабас қоспасында жоңышқа біртіндеп түсіп, арпабас пен астық тұқымдастары басым болып, топырақты тығыздап, ауа мен су өткізгіштігін төмендетеді. Бұл азоттың биологиялық фиксациясының төмендеуіне және өнімділіктің 2–3 жылдағы максимумнан 20%-ға төмендеуіне әкеледі. Топырақты аэрациялау шөптің тығыздығын, өнімділігін 6,9%-ға және шикі протеинді 13,5%-ға арттырады. Өсу стимуляторы өсудің биохимиясын күшейтіп, протеин құрамын және өнімділікті 13,8%-ға арттырады. Аэрация мен стимуляторды кешенді қолдану өнімділікті 20,6%-ға, шикі протеинді 16,8%-ға дейін арттырады, бақылаумен салыстырғанда 4,4%-ға өсім береді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Испытываются элементы технологии возделывания многолетних злаковых и бобовых трав и травосмесей: предпосевная обработка семян многолетних трав (люцерна, кострец безостый) разными стимуляторами роста и их экономический показатель в сравнении с контролем; агроприемы – аэрация и обработка по вегетации биостимуляторами роста увеличивающие долголетие и качество травостоя 5 года пользования их экономический показатель.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Көпжылдық астық және бұршақ тұқымдас шөптер мен шөп қоспаларын өсіру технологиясының элементтері сынақтан өтуде Көпжылдық шөптердің (жоңышқа, қылтанақсыз қоңырбас) тұқымдарын себер алдында әртүрлі өсу стимуляторларымен өңдеу және олардың бақылау тобымен салыстырғандағы экономикалық көрсеткіші. Аэрация және вегетация кезінде биостимуляторлармен өңдеу сияқты агротехникалық шаралар, олар 5-ші жылғы жайылымның ұзақ өмір сүруін және сапасын арттырады, олардың экономикалық көрсеткіші.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Эффективность изучаемых агроприемов первого года заключается в повышении полевой всхожести и сохранности травостоя в сравнении с контролем на 20%. Агроприемы (аэрация почвы и обработка стимуляторами роста) повысили продуктивность и питательность травостоя на 10-25%.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттелетін агротехникалық шаралардың бірінші жылғы тиімділігі – бұл бақылау тобымен салыстырғанда егістік өнгіштігі мен шөптің сақталуын 20%-ға арттыру. Агротехникалық шаралар (топырақ аэрациясы және өсу стимуляторларымен өңдеу) шөптің өнімділігі мен қоректік құндылығын 10-25%-ға жоғарылатты.

Field of application (in Russian) : Сельское хозяйство, Растениеводство, Кормопроизводство, Животноводство.

Field of application (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы, Өсімдік шаруашылығы, Мал азығын өндіру, Мал шаруашылығы.