The object of research, development or design (in Russian) : Языковой ландшафт школ Казахстана

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақстан мектептерінің тілдік дандшафты

Aim of work (in Russian) : Цель проекта - комплексное исследование языкового ландшафта многоязычных школ в пяти регионах Казахстана с применением количественных и качественных методов анализа для определения его роли в формировании национального самосознания учащихся. На основе результатов исследования планируется разработка цифровой платформы, основанной на методе геймификации, с целью повышения мотивации школьников к изучению казахского языка, а также формирования национального самосознания и культурной идентичности.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – Қазақстанның бес аймағындағы көптілді мектептердің тілдік ландшафтын сандық, сапалық зерттеу әдістерін кешенді түрде қолданып зерттеу арқылы, білім алушылардың ұлттық сана-сезімін қалыптастырудағы рөлін анықтау. Жобаның зерттеу нәтижелерінің негізінде оқушылардың бойында қазақ тілін үйренуге деген ұмтылысты арттыру үшін, ұлттық сананы, ұлттық бірегейлікті қалыптастыру үшін геймификация әдісіне негізделген цифрлық платформаны әзірлеу жоспарлануда.

Методы исследования (на русском) : В ходе реализации проекта применяются описательные и экспериментальные методы исследования. К описательным методам относится качественный анализ элементов языкового ландшафта с использованием контент-анализа, тогда как к экспериментальным — проведение широкомасштабного социолингвистического опроса среди учащихся, родителей и учителей школ пяти регионов Казахстана. Результаты анкетирования уточняются посредством этнографических интервью, направленных на получение более глубоких интерпретаций языковых и культурных явлений. К числу наиболее значимых экспериментов относятся социолингвистические опросы, разработанные для выявления влияния языкового ландшафта на формирование национального сознания учащихся, а также оценка эффективности использования цифровой платформы, направленной на развитие национальной идентичности и мотивации к изучению казахского языка. Кроме того, предусматривается проведение серии этнографических интервью, позволяющих детализировать и углубить результаты анкетирования. Такой комплексный подход, сочетающий количественные и качественные методы, обеспечивает всестороннее изучение языковой ситуации в образовательной среде и позволяет определить её роль в формировании национального самосознания молодёжи.

Методы исследования (на казахском) : Жоба барысында сипаттамалық және эксперименттік зерттеу әдістері қолданылады. Сипаттамалық зерттеу әдісіне тілдік ландшафт элементтерін контент-талдау арқылы сапалық талдау жатса, эксперименттік зерттеу әдісіне Қазақстанның бес өңіріндегі мектеп оқушылары, ата-аналар және мұғалімдер арасында ауқымды социолингвистикалық сауалнама жүргізу жатады. Сауалнама нәтижелері оқушыларға, мұғалімдерге және ата-аналараға жүргізілетін этнографиялық сұхбаттар арқылы нақтыланады. Ең маңызды эксперименттердің қатарына тілдік ландшафттың ұлттық санаға әсерін және ұлттық сананы қалыптастыруға арналған цифрлық платформаны қолданудың тиімділігін анықтау мақсатында әзірленетін социолингвистикалық сауалнамалар, сондай-ақ сауалнама деректерін егжей-тегжейлі нақтылауға мүмкіндік беретін этнографиялық сұхбаттар жатады.

Obtained results and novelty (in Russian) : В результате реализации проекта планируется достичь следующих результатов: Опубликовать не менее двух (2) научных статей в изданиях, индексируемых в базе данных Web of Science (в индексах Arts and Humanities Citation Index или Social Science Citation Index), либо в журналах, входящих в базу данных Scopus с показателем CiteScore не ниже 35-го процентиля. Опубликовать не менее двух (2) статей и (или) обзоров в рецензируемых зарубежных и (или) отечественных изданиях, рекомендованных Комитетом по обеспечению качества в сфере науки и высшего образования (ҒЖБССҚК). Разработать не менее одного (1) объекта интеллектуальной собственности. Кроме того, в ходе исследования будут собраны материалы, отражающие особенности языкового ландшафта казахстанских школ. Эти материалы позволят описать специфику взаимодействия языков в сфере среднего образования и оценить влияние языкового ландшафта на формирование национального самосознания школьников Казахстана. Помимо этого, на основе национальной культуры, традиций и обычаев совместно с казахстанскими IT-разработчиками будет создана и апробирована платформа для изучения казахского языка, основанная на принципах геймификации. В дальнейшем данная платформа будет предложена для коммерциализации.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жобаның зерттеу нәтижесінде: 1) Web of Science деректер базасында Arts and Humanities Citation Index немесе Social Science Citation Index-те индекстелетін немесе Scopus деректер базасында CiteScore бойынша кемінде 35 (отыз бес) процентилі бар ғылыми басылымдарда кемінде 2 (екі) мақала жарияланады; 2) рецензияланған шетелдік және (немесе) ҒЖБССҚК ұсынған отандық басылымдарда 2 (екі) мақаладан және (немесе) шолулардан кем емес жарияланады. 3) кемінде 1 зияткерлік меншіктің нысаны әзірленеді. Сондай-ақ зерттеу нәтижесінде Қазақстан мектептерінің тілдік ландшафтының ерекшеліктерін бейнелейтін материалдар жиналады. Бұл материалдар орта білім беру саласындағы тілдердің өзара әрекеттесу ерекшеліктерін сипаттауға және Қазақстан мектеп оқушыларының ұлттық сана-сезіміне тілдік ландшафттың әсерін бағалауға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, ұлттық мәдениетке, ұлттық дәстүрлер мен әдет-ғұрыптарға негізделген Қазақстандық IT әзірлеушілермен қазақ тілін үйрену платформасы жасалады және апробациядан өткізіледі. Осы геймификацияға негізделген платформа әрі қарай коммерциализациялауға ұсынылады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Экономический эффект: повышение качества образовательных услуг и обеспечение ресурсной базы, необходимой для формирования национального самосознания в казахских школах. Научно-технический эффект: повышение открытости и конкурентоспособности исследований на международном уровне; адаптация и внедрение цифровой платформы для обучения казахскому языку, что окажет значительное влияние на формирование национального самосознания среди школьников.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Экономикалық әсері: білім беру қызметтерінің сапасын арттыру және қазақ мектептерінде ұлттық сананы қалыптастыруға қажетті ресурстық базаны қамтамасыз ету. Ғылыми-техникалық әсері: зерттеулердің халықаралық деңгейдегі ашықтығы мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру; қазақ тілін оқытуға арналған цифрлық платформаны бейімдеу және енгізу, бұл мектеп оқушылары арасында ұлттық сананы қалыптастыруға елеулі ықпал етеді.

Level of implementation (in Russian) : В предлагаемом проекте планируется более глубокое исследование практик многоязычия, характеризующих использование казахского, русского и английского языков в языковом ландшафте казахстанских школ. Методы исследования многоязычных практик, апробированные на материале городского языкового ландшафта западного региона Казахстана, будут адаптированы для изучения языкового ландшафта школ всех пяти регионов Республики Казахстан. Методы анализа, описанные в опубликованных научных статьях и посвящённые особенностям многоязычия, послужат методологической основой данного проекта и позволят объективно оценить влияние языкового ландшафта средних образовательных учреждений на формирование национального самосознания казахстанских школьников.

Level of implementation (in Kazakh) : Ұсынылып отырған жобада қазақ, орыс және ағылшын тілдерінің Қазақстан мектептерінің тілдік ландшафтында қолданылуын сипаттайтын көптілділік тәжірибелері тереңірек зерттелмек. Қазақстанның батыс өңірінің қалалық тілдік ландшафтына апробацияланған көптілділік тәжірибелерін зерттеу әдістері Қазақстан Республикасының барлық бес аймағындағы мектептердің тілдік ландшафтына бейімделеді. Жарияланған мақалаларда сипатталған көптілділік ерекшеліктерін зерттеу әдістері осы жобаның әдіснамалық негізі ретінде қызмет етеді және орта білім беру мекемелеріндегі тілдік ландшафттың қазақстандық оқушылардың ұлттық санасына әсерін дәл бағалауға мүмкіндік береді.

Efficiency (in Russian) : Разрабатываемая в рамках проекта платформа выбрана в качестве основы для обучения казахскому языку, поскольку её технические возможности и простота использования делают её особенно удобной для работы со школьниками. Особенностью данной платформы, отличающей её от других аналогов, является возможность для учителя контролировать уровень владения казахским языком всеми учащимися школы на уровне каждого класса. В процессе обучения предусмотрены задания с различными игровыми комбинациями, направленные на развитие навыков письма, чтения, говорения, аудирования и цифровой грамотности. Кроме того, на платформе предусмотрен куратор на основе искусственного интеллекта, который будет выступать в роли помощника для учителя и учащегося. При разработке платформы будут учитываться особенности казахского языка, а также национальные культурные ценности, что позволит обогатить и усовершенствовать образовательное содержание.

Efficiency (in Kazakh) : Жоба барысында дайындалатын платформа қазақ тілін оқытуға негіз ретінде таңдалды, өйткені оның техникалық мүмкіндіктері мен қолдану жеңілдігі мектеп оқушыларымен жұмыс істеуде өте ыңғайлы. Платформаның өзге платформалардан айырмашылығы мектеп деңгейінде барлық сынып оқушыларының қазақ тілін игеру деңгейін бақылауда ұстауға мұғалімге мүмкіндік береді. Тілді игерту процессінде жазылым, оқылым, айтылым, тыңдалым және цифрлық сауаттылық дағдыларын қалыптастыру үшін әртүрлі ойын комбинацияларымен тапсырмалар беріледі. Сондай-ақ мұғалім мен білім алушы үшін көмекші құрал ретінде платформада жасанды интеллект кураторы да беріледі. Платформада қазақ тілінің ерекшеліктерін ескере отырып, сондай-ақ ұлттық ерекшеліктерді сақтау арқылы білім беру мазмұнын толықтырып, жетілдіру үшін әзірлеушілер тарапынан айтарлықтай жетілдірілетін болады.

Field of application (in Russian) : Область применения ожидаемых результатов — организации среднего образования Республики Казахстан. Целевые пользователи ожидаемых результатов: учащиеся, родители и учителя средних образовательных организаций.

Field of application (in Kazakh) : Күтілетін нәтижелерді қолдану саласы – Қазақстан Республикасының орта білім беру ұйымдары. Күтілетін нәтижелердің мақсатты пайдаланушылары: орта білім беру ұйымдарының білім алушылары, ата-аналары және мұғалімдері.