Inventory number IRN Number of state registration
0325РК01098 AP23489736-KC-25 0124РК00723
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Краткие сведения Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 6
International publications: 2 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 1
Patents Amount of funding Code of the program
0 30000000 AP23489736
Name of work
Сбор казахских имен на цифровую платформу и их адаптация к новым технологиям
Type of work Source of funding Report authors
Fundamental Әбдуәлиұлы Бекжан
0
0
0
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Некоммерческое акционерное общество "Евразийский Национальный университет имени Л.Н. Гумилева"
Abbreviated name of the service recipient НАО "ЕНУ им.Л.Н.Гумилева"
Abstract

Проект подготовлен в рамках реализации перспективной стратегии развития Республики Казахстан, в частности, на основе идей Президента Республики Казахстан К.Токаева относительно системы цифровизации. Он нацелен решить проблемы формирования цифровой платформы казахских имен и обеспечения их цифровыми технологиями. Сбор национальных имен и обеспечение их новыми технологиями служит централизации и унификации казахов мировых стран. В соответствии с задачами его реализации в содержание проекта включены проблемы формирования лексического фонда, традиционного строя, языковой нормы и современных образцов национальных имен.

Жоба Қазақстан Республикасының алдағы даму стратегияларын жүзеге асыру міндеттері аясында, соның ішінде атап айтқанда ҚР Президенті Қ.Тоқаевтың цифрландыру жүйесіне қатысты идеяларын негізге ала отырып дайындалды. Қазақ есімдерінің цифрлық платформасын қалыптастыру, цифрлық технологиямен қамтамасыз ету мәселелерін шешуді көздейді. Ұлттық есімдердің жинақталып, жаңа технологиялармен қаматамасыз етілуі әлем елдеріндегі қазақтардың орталықтануы мен бірегейленуіне қызмет етеді. Оны жүзеге асыру міндеттеріне сәйкес жобаның мазмұны ұлттық есімдердің лексикалық қорын, дәстүрлі жүйесін, тілдік нормасын, жаңа заманға сай үлгілерін қалыптастыру мәселелерін қамтиды.

Формирование единого фонда казахских имен, предложение новых технологий адаптации к современным потребностям, определение путей взаимного согласования орфографических норм и требований правовых и нормативных документов, формирование позиции нации как консолидирующего фактора на международном уровне через интеграцию в цифровое пространство.

Қазақ есімдерінің біртұтас қорын жинақтау, қазіргі уақыт сұранысына бейімдеудің жаңаша технологияларын ұсыну, орфографиялық норма мен құқықтық-нормативтік құжат талаптарын өзара үйлестіру жолдарын анықтау, цифрлық кеңістікке ықпалдастыру арқылы халықаралық дәрежеде ұлтты ұйыстырушы фактор ретіндегі орнын қалыптастыру.

Сбор, сортировка и создание единого антропонимического фонда имен, используемых казахами, проживающими в Казахстане и за рубежом; формирование комплексных научно-методических основ изучения имен людей на стыке лингвистических, историко-культурных, социальных, правовых и др. аспектов.

Қазақстанда және шетелде тұратын қазақтардың қолданысындағы есімдерді жинақтау, сұрыптау және біртұтас антропонимдік қорын құру; кісі есімдерін лингвистикалық, тарихи-мәдени, әлеуметтік, құқықтық т.б. аспектілер тоғысында зерттеудің кешенді ғылыми-әдістемелік негіздерін қалыптастыру.

1. В сборнике международных конференций было опубликовано 2 статьи.2. Книга под названием «Жизнеспособные имена» (20 страниц) вышла из печати.3. В издании, включенном в перечень БҒССҚК МОН РК, было опубликовано 4 статьи.4. В издании, индексируемом в базе Scopus, была опубликована 1 статья.5. Создается сайт, посвященный личным именам, и загружаются материалы по именам.6. Подготовлена программно-словарная разработка «Электронное моделирование имен», она размещена на сайте.https://atyq.kz/

1. Халықаралық конференциялар жинағында 2 мақала жарияланды. 2 «Өміршең есімдер» атты кітап (20 б.т.) баспадан шықты. 3. ҚР ҒЖБМ БҒССҚК тізбесіндегі басылымда 4 мақала жарияланды. 4. Scopus базасында индексте- летін басылымға 1мақала жарияланды. 5. Кіс аттарына арналған сайт ашылады және кісі аттары бойынша материалдар салынды. 6. «Кісі есімдерін электрондық модельдеу» сөздік- бағдарламасы дайындалып, сайтқа қойылды.https://atyq.kz/

не предусмотрено

қарастырылмаған

Не внедрено

Енгізулер жоқ

Поскольку ожидаемые от реализации проекта результаты в основном состоят из гуманитарных ценностей, его основные измерения определяются с точки зрения связи имен с историей, культурологией, гражданским правом и общественными отношениями, что показывает эффективность проекта. В ходе проекта было собрано около 18 тысяч образцов казахских имён. Проверенные и прошедшие экспертизу варианты были размещены на сайте и обеспечены необходимым программным сопровождением. Для пользователей, ищущих казахские имена, а также для самостоятельного выбора новых образцов имён созданы удобные условия посредством специальной программы.

Жобаны жүзеге асырудан күтілетін нәтижелер негізінен гуманитарлық құндылықтарды құрайтын болғандықтан, оның басты өлшемдері де кісі есімдерінің тарихпен, мәдениеттанумен, азаматтық құқықпен, әлеуметтік қатынастармен байланысы тұрғысынан анықталады, бұл жобаның тиімді екенін көсретеді. Жоба барысында қазақ тілінде қойылған 18 мыңға жуық есім үлгілері жинақталды. Олардың сараптаудан өткен үлгілері сайтқа жүктелді. Және бағдарламалармен қамтамыз етілді. Қазақ есімдерін іздеушілердің пайдалануына және өз беттерімен жаңа есім үлгілерін таңдауларына бағдарлама арқылы қолайлы жағдай жасалды.

Полученные результаты позволят комплексно удовлетворить потребности представителей казахской нации в странах мира и широкой общественности, желающих узнать о казахских именах, путем включения в электронный сайт данных о стране рождения, месте, языке, истории, анализ культурного качества личных имен и норм регистрации.

Алынған нәтижелер туған ел, жер, тіл, тарих туралы деректерді, кісі есімдерінің мәдени сапасы туралы талдауларды, жазылу нормаларын қамти отырып, электрондық сайтқа енгізілу арқылы әлем елдеріндегі қазақ ұлты өкілдерінің және қазақ есімдері туралы білгісі келетін барша көпшіліктің қажеттілігін жан-жақты қамтамасыз етеді.

UDC indices
81-26
International classifier codes
16.21.47; 16.01.00;
Key words in Russian
языкознание; лексикология; ономастика; терминология; антропонимика; транскрипция; транслитерация; трансонимизация;
Key words in Kazakh
тіл білімі; лексикология; ономастика; терминология; антропонимика; транскрипция; транслитерация; трансонимдену;
Head of the organization Сыдыков Ерлан Батташевич доктор исторических наук / Профессор
Head of work Әбдуәлиұлы Бекжан Доктор филологических наук / жок