The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования и разработки являются наночастицы хитозана и геллана, для целевой доставки противотуберкулезных препаратов (изониазид, рифампицин).

The object of research, development or design (in Kazakh) : Туберкулезге қарсы препараттарды (изониазид, рифампицин) мақсатты жеткізу үшін хитозан және геллан нанобөлшектері зерттеу және әзірлеу объектісі болып табылады.

Aim of work (in Russian) : Цель проекта заключается в разработке наноносителей используя производные полисахаридов и их комплексы (хитозан, геллан) для транспортировки противотуберкулезных препаратов (изониазида, рифампицина и др.).

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – туберкулезге қарсы препараттарды (изониазид, рифампицин және т.б.) тасымалдау үшін полисахарид туындыларын және олардың кешендерін (хитозан, геллан) пайдалана отырып, нанотасымалдағыштарды әзірлеу

Методы исследования (на русском) : Каждый этап исследования проведен с использованием современного оборудования, такого как атомно-силовой и сканирующий электронный микроскоп, лазерный анализатор размера частиц и анализатор дзета-потенциала, высокоэффективный жидкостной хроматограф, ИК фурье-спектрометр и UV/Vis - спектрофотометр, термогравиметрический анализ и дифференциальная сканирующая калориметрия и другие.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеудің әрбір кезеңі атомдық күш және сканерлеуші электрондық микроскопия, лазерлік бөлшектердің өлшемдерінің анализаторы және дзета потенциал анализаторы, жоғары тиімді сұйық хроматограф , ИҚ спектрометрі және UV/Vis спектрофотометр, термогравиметриялық талдау және дифференциалды сканерлеу калориметриясы және т.б.сияқты заманауи жабдықты қолдану арқылы жүзеге асырылады

Obtained results and novelty (in Russian) : Научная новизна проекта заключается в разработке инновационного подхода к направленной доставке противотуберкулезных препаратов с использованием полиэлектролитных комплексов (ПЭК) на основе полисахаридов (хитозан–геллан). Полученные результаты показали оптимальное соотношение хитозан–геллан для формирования наночастиц с минимальным размером, высоким выходом и положительным дзета-потенциалом. Созданы коллоидные системы с инкапсулированными изониазидом и рифампицином, обладающие благоприятными характеристиками: размер 178–183 нм, полидисперсность 0,155–0,254, степень загрузки 61–65% и выход 24–26%. Комплексная характеристика наночастиц с помощью ИК-Фурье спектроскопии, ТГА, ДСК и электронной микроскопии подтвердила их структуру и термическую устойчивость.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жобаның ғылыми жаңалығы полисахаридтер (хитозан-геллан) негізінде полиэлектролиттік кешендерді (ПЭК) пайдалана отырып, туберкулезге қарсы препараттарды жеткізуге бағытталған инновациялық тәсілді әзірлеу болып табылады. Алынған нәтижелер хитозан–гелланның оңтайлы қатынасы минималды өлшемді, жоғары шығымды оң зарядты дзета-потенциалға ие нанобөлшектерді қалыптастыруға мүмкіндік беретінін көрсетті. Изониазид және рифампицинмен инкапсуляцияланған коллоидтық жүйелер құрылып, олар келесідей қолайлы сипаттамаларға ие болды: өлшемі 178–183 нм, полидисперстілігі 0,155–0,254, енгізу дәрежесі 61–65% және шығымы 24–26%. ИҚ-Фурье спектроскопиясы, ТГА, ДСК және электронды микроскопия арқылы нанобөлшектердің кешенді сипаттамасы олардың құрылымы мен термиялық тұрақтылығы расталды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные конструктивные и технико-экономические показатели данного проекта включают разработку и оптимизацию способа синтеза наночастиц полиэлектролитных комплексов хитозан-геллан (CSGG), нагруженных противотуберкулезными препаратами (изониазид, рифампицин), с использованием метода комплексной коацервации. В ходе работы была проведена оптимизация ключевых параметров — соотношения полимеров, температуры и объёма десольватирующего агента, что позволило контролировать физико-химические характеристики систем, включая средний размер частиц, индекс полидисперсности (PDI) и ζ-потенциал. Размер наночастиц, полученных при варьировании соотношения хитозан:геллан от 9:1 до 1:10, находился в диапазоне от ~193 нм до ~358 нм при PDI от 0,040 до 0,431. Исследование стабильности наночастиц CSGG с противотуберкулезными препаратами по ζ-потенциалу показало устойчивость коллоидных систем: значения превышали +30 мВ, что соответствует высокой стабильности дисперсий.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Осы жобаның негiзгi конструктивтiк және техникалық-экономикалық көрсеткiштерi кешендi коацервациялау әдiсiн пайдалана отырып, туберкулезге қарсы препараттармен (изониазид, рифампицин) жүктелген хитозан-геллан (CSGG) полиэлектролиттi кешендерiнiң нанобөлшектерiн синтездеу тәсiлiн әзiрлеу мен оңтайландыруды қамтиды. Жұмыс барысында негізгі параметрлерді - полимерлердің қатынасын, температураны және десольваттаушы агенттің көлемін оңтайландыру жүргізілді, бұл бөлшектердің орташа өлшемін, полидисперстік индексін (PDI) және ζ-потенциалды қоса алғанда, жүйелердің физикалық-химиялық сипаттамаларын бақылауға мүмкіндік берді. Хитозан: геллан қатынасын 9: 1-ден 1: 10-ға дейін түрлендіру кезінде алынған нанобөлшектердің өлшемі 193 нм-ден ~ 358 нм-ге дейінгі арасында, PDI 0,040-ден 0,431-ге дейін болды. Туберкулезге қарсы препараттармен енгізілген CSGG нанобөлшектерінің тұрақтылығын ζ-потенциал бойынша зерттеу коллоидтық жүйелердің тұрақтылығын көрсетті: мәндер +30 мВ-дан асты, бұл дисперсиялардың жоғары тұрақтылығына сәйкес келеді.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Эффективность разработанных наночастиц на основе хитозана и геллана, иммобилизованных противотуберкулезными препаратами изониазидом и рифампицином, подтверждена высокой стабильностью и оптимальными физико-химическими характеристиками, достигнутыми путем оптимизации синтеза.

Efficiency (in Kazakh) : Изониазид және рифампицин сияқты туберкулезге қарсы препараттармен иммобилизацияланған хитозан және геллан негізінде әзірленген нанобөлшектердің тиімділігі синтезді оңтайландыру жолымен қол жеткізілген жоғары тұрақтылықпен және оңтайлы физикалық-химиялық сипаттамалармен расталған.

Field of application (in Russian) : Результаты исследований, проведенных по синтезу наночастиц полисахаридов и изучению воздействия различных факторов на их физико-химические свойства и стабильность, представляют значительный интерес для основ химии полимеров и нанотехнологии.

Field of application (in Kazakh) : Полисахаридтердің нанобөлшектерін синтездеу және олардың физикалық-химиялық қасиеттері мен тұрақтылығына әртүрлі факторлардың әсерін зерттеу бойынша жүргізілген зерттеулердің нәтижелері полимерлер химиясы мен нанотехнология негіздері үшін айтарлықтай қызығушылық тудырады.