The object of research, development or design (in Russian) : Объектами исследований являются растения рода Ferula, образцы эфирных масел и густых экстрактов из Ferula songarica и Ferula varia,

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысандары — Ferula туысына жататын өсімдіктер, сондай-ақ Ferula songarica мен Ferula varia түрлерінен алынған эфир майлары мен қою экстракттардың үлгілері.

Aim of work (in Russian) : Комплексное исследование, включающее анатомо-морфологическое и гистохимическое изучение, определение химического состава, биологической активности и генетического разнообразия казахстанских ферул для разработки инновационных фитопрепаратов с доказанной эффективностью.

Aim of work (in Kazakh) : Кешенді зерттеу, оған анатома-морфологиялық және гистохимиялық зерттеу, химиялық құрамын, биологиялық белсенділігін және қазақстандық ферулалардың генетикалық әртүрлілігін анықтау кіреді. Зерттеу нәтижелері дәлелденген тиімділігі бар инновациялық фитопрепараттарды әзірлеуге бағытталған.

Методы исследования (на русском) : Анатомическое и гистохимическое исследование растений, генетический анализ двух видов ферул, изучение полимеразной цепной реакции ДНК, статистическая обработка результатов исследований, гидродистилляция растительного сырья, ультразвуковая экстракция, микроволновая экстракция, мацерация, химические: качественные реакции на различные классы биологически активных веществ; физико-химические: высокоэффективная жидкостная хроматография (ВЭЖХ), газовая хроматография, хромато-масс-спектроскопия (ГХ/МС), скрининг образцов из двух видов ферул на антимикробную активность, антиоксидантную и противовоспалительную активность.

Методы исследования (на казахском) : Өсімдіктердің анатомиялық және гистохимиялық зерттелуі, феруланың екі түрінің генетикалық талдауы, ДНҚ-ның полимеразды тізбекті реакциясын (ПТР) зерттеу, зерттеу нәтижелерін статистикалық өңдеу, өсімдік шикізатын гидродистилляциялау, ультрадыбыстық және микротолқынды экстракциялау, мацерация жүргізу, химиялық талдаулар: биологиялық белсенді заттардың әртүрлі кластарына сапалық реакциялар; физика-химиялық талдаулар: жоғары тиімді сұйық хроматография (ЖТСХ, ВЭЖХ), газды хроматография және хромато-масс-спектроскопия (ГХ/МС); сондай-ақ феруланың екі түрінен алынған үлгілердің антимикробтық, антиоксиданттық және қабынуға қарсы белсенділігін скринингтік зерттеу жүргізіледі.

Obtained results and novelty (in Russian) : Впервые проведено комплексное изучение двух видов ферул, включающее фармакогностическое, гистохимическое, анатомо-морфологическое, генетическое исследования, также были выделены эфирные масла и экстракты из Ferula songarica и Ferula varia, полученные ультразвуковой кавитацией и микроволновой экстракцией. Скрининг полученных экстрактов на биологическую активность, показал, что все образцы обладают умеренно-выраженной антимикробной активностью, антиоксидантным эффектом и выраженными противовоспалительными свойствами.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Алғаш рет екі ферула түріне кешенді зерттеу жүргізілді, оған фармакогностикалық, гистохимиялық, анатомо-морфологиялық және генетикалық зерттеулер кірді. Сонымен қатар Ferula songarica және Ferula varia өсімдіктерінен ультрадыбыстық кавитация және микротолқынды экстракция әдістері арқылы эфир майлары мен экстракттар алынды. Алынған экстракттардың биологиялық белсенділігіне жүргізілген скрининг олардың барлығының орташа айқын антимикробтық белсенділікке, антиоксиданттық әсерге және айқын қабынуға қарсы қасиеттерге ие екенін көрсетті.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Наличие собственных данных по химическому и генетическому профилю ферул Казахстана дать возможность разработки фитопрепаратов, создать научно-обоснованную базу по местному сырью, импортозамещения растительных экстрактов и фитосредств.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қазақстан ферулаларының химиялық және генетикалық профилі бойынша алынған деректер фитопрепараттар әзірлеуге, жергілікті өсімдік шикізаты бойынша ғылыми негізделген база қалыптастыруға және өсімдік экстракттары мен фитосредстволарын импортты алмастыруға мүмкіндік береді.

Level of implementation (in Russian) : Результаты исследований будут внедрены в производство и учебный процесс.

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері өндіріске және оқу процесіне енгізілді.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта заключается в создании новых научных данных по химическому и генетическому профилю ферул Казахстана, что формирует научно обоснованную базу для разработки отечественных фитопрепаратов. Полученные результаты позволяют снизить зависимость от импортных растительных экстрактов и открыть возможности для коммерциализации местного растительного сырья. Проект способствует развитию фармакогнозии и фитохимии в Казахстане и повышает научный потенциал страны.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі Қазақстан ферулаларының химиялық және генетикалық профилі бойынша жаңа ғылыми деректер алумен айқындалады, бұл отандық фитопрепараттарды әзірлеуге ғылыми негізделген база қалыптастыруға мүмкіндік береді. Алынған нәтижелер өсімдік экстракттарын импортты алмастыруға және жергілікті өсімдік шикізатын коммерцияландыруға жол ашады. Жоба Қазақстандағы фармакогнозия мен фитохимияның дамуына және елдің ғылыми әлеуетін арттыруға ықпал етеді.

Field of application (in Russian) : ботаника, фармакогнозия, генетика, фармацевтическая химия

Field of application (in Kazakh) : Ботаника, фармакогнозия, генетика, фармацевтикалық химия.