Inventory number IRN Number of state registration
0325РК01152 AP22685428-KC-25 0124РК00197
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Краткие сведения Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 3
International publications: 1 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 1
Patents Amount of funding Code of the program
0 9872028 AP22685428
Name of work
Поэтологическая модель святых мест
Type of work Source of funding Report authors
Fundamental Миразова Маржан Нышанбекқызы
0
0
0
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Некоммерческое акционерное общество "Евразийский Национальный университет имени Л.Н. Гумилева"
Abbreviated name of the service recipient НАО "ЕНУ им.Л.Н.Гумилева"
Abstract

В современном литературоведении возникли различные новшества, на их основе образовались новые термины. Литературоведение наполняется новыми парадигмами. Инновационные подходы к анализу художественного текста, основанные на традиционных методах, индивидуализируют аспекты исследования. Среди них можно упомянуть термин поэтология. В рамках этой концепции определяются познавательные, художественные и эстетические характеристики объекта изображения. Формулирование значимости национального художественного восприятия путем формулирования художественной модели святых мест в поэтическом аспекте показывает актуальность проекта.

Заманауи әдебиеттануда түрлі жаңалық туындап, сол негізде тың терминдер қалыптасты. Әдебиеттану жаңа парадигмалармен толықты. Көркем мәтінді талдаудағы жаңашыл ұстанымдар дәстүрлі әдістерді негізге ала отырып, зерттеу аспектілерін даралады. Солардың қатарында поэтология терминін айтуға болады. Бұл ұғым аясында бейнелеу нысанының танымдық, көркемдік, эстетикалық сипаттары айқындалады. Киелі мекендердің көркем моделін поэтологиялық аспектіде тұжырымдау арқылы ұлттық көркем қабылдаудың маңызын тұжырымдау жобаның өзектілігін танытады.

Цель представляемого на конкурс проекта-определить их поэтологические формы, исходя из того, что священные места, которые особенно запоминаются в духовно-культурной истории и художественной памяти народа и воспринимаются как уникальные национальные ценности, изображаются как символы добродетели, духовного богатства. Во исполнение этой цели на основе теоретических выводов ученых проводится работа по определению термина поэтология, проведению исследования темы в аспекте поэтологии. Исследование проводится с целью выявления сюжетов и мотивов, связанных со сакральными местами в фольклоре и художественной литературе, а также выявления основных атрибутов, характеризующих сакральное место.

Конкурсқа ұсынылып отырған жобаның мақсаты – халықтың рухани-мәдени тарихында және көркемдік жадында ерекше жатталып, ұлттық құндылықтардың бірегейі ретінде қабылданатын киелі мекендер ізгіліктің, рухани байлықтың символы ретінде суреттелетінін негізге ала отырып, олардың поэтологиялық пішіндерін анықтау. Осы мақсатты орындауда ғалымдардың теориялық тұжырымдарына сүйене келе, поэтология терминіне анықтама беру, поэтология аспектісінде тақырыпты зерттеуді жүзеге асыру жұмыстары орындалады. Фольклор үлгілері мен көркем әдебиеттегі киелі мекендерге қатысты сюжеттер мен мотивтерді анықтау, киелі мекенді сипаттайтын басты атрибуттарды көрсету үшін зерттеу жүргізіледі.

Основные подходы к научно-исследовательской работе. При изучении темы в целом предпочтение отдается методам анализа, обобщения, а также сравнительного, структурного и мифопоэтического исследования. С помощью этих методов в литературоведении достигается всесторонний анализ художественного текста, выявление сущности традиционных понятий в истории развития национального сознания и становления национальной культуры, выявление характера сакрального места той же категории в словесном искусстве.

Ғылыми-зерттеу жұмысының негізгі тәсілдері. Тақырыпты зерттеуде жалпылай алғанда талдау, жинақтау, сондай-ақ салыстырмалы, структуралық және мифопоэтикалық зерттеу әдістеріне басымдық беріледі. Әдебиттану ғылымындағы бұл әдістер арқылы көркем мәтінді жан-жақты талдап, ұлттық сананың дамуы мен ұлттық мәдениеттің қалыптасу тарихындағы дәстүрлі ұғымдардың мәнін анықтау, сол санаттағы киелі мекеннің сөз өнеріндегі сипатын танытуға қол жеткізіледі.

Результаты, полученные по теме исследования, имеют большое значение для современного литературоведения. Это связано с тем, что нет полноценных, объемных исследований художественного изображения священных мест. Результаты исследования доля докторанта в книгах казахстанских издательств составляет не менее 6 глав монографии в печатных листах, 2 (две) статьи в научных изданиях, индексируемых в Arts and Humanities Citation Index или Social Science Citation Index в базе данных Web of Science или имеющих не менее 35 (тридцати пяти) процентилей по CiteScore в базе данных Scopus, и 5 статей в отечественных изданиях ККСОН РК, рекомендованных статья публикуется в виде 2 докладов, которые составляются на конференциях.

Зерттеу тақырыбы бойынша алынған нәтижелердің қазіргі әдебиеттану үшін маңызы зор. Себебі киелі мекендердің көркем бейнеленуі туралы толыққанды, көлемді зерттеулер жоқ деуге болады. Зерттеу нәтижелері қазақстандық баспалар кітаптарында псотдокторанттың үлесі 6 баспа табақта кем емес монография тарауы, Web of Science деректер базасында Arts and Humanities Citation Index немесе Social Science Citation Index-те индекстелетін немесе Scopus деректер базасында CiteScore бойынша кемінде 35 (отыз бес) процентилі бар ғылыми басылымдарда 2 (екі) мақала және ҒЖБССҚК ұсынған отандық басылымда 5 мақала, конференцияларда жасалатын 2 баяндама түрінде жарияланады.

Основные конструктивные и технико-экономические показатели проекта определяют его научную и практическую ценность. Согласно календарному плану на 2025–2026 годы, проведённые исследования осуществлялись с применением сравнительного, структурного и мифопоэтического методов. В результате исследования сформированы научные выводы и терминологическая база, раскрывающие художественные, эстетические и познавательные особенности образа священного места. Полученные результаты могут быть использованы в области литературоведения и культурологии, в учебном процессе, а также в проектах, направленных на изучение и популяризацию духовного наследия.

Жобаның негізгі конструктивтік және техникалық-экономикалық көрсеткіштері тақырыптың ғылыми және практикалық құндылығын айқындайды. 2025-2026 жылғы күнтізбелік жоспарға сәйкес жүзеге асырылған талдаулар салыстырмалы, структуралық, мифопоэтикалық әдістер арқылы жасалды. Зерттеу нәтижесінде киелі мекеннің көркемдік, эстетикалық және танымдық сипатын ашатын ғылыми тұжырымдар мен терминологиялық база қалыптасады. Алынған нәтижелер әдебиеттану мен мәдениеттану салаларында, оқу процесінде және рухани мұра жобаларында қолдануға мүмкіндік береді.

Результаты исследования рекомендуется внедрить в учебные программы высших учебных заведений по направлениям филологии и культурологии, а также использовать в качестве учебно-методического материала для специальных курсов и семинаров. Кроме того, итоги проекта будут опубликованы в виде научных статей, докладов и материалов конференций, что внесёт вклад в развитие поэтологического направления в литературоведении. Полученные выводы и аналитические материалы могут быть использованы в культурно-просветительских проектах, направленных на популяризацию духовного наследия и национальных ценностей.

Зерттеу нәтижелері жоғары оқу орындарының филология және мәдениеттану бағытындағы оқу бағдарламаларына, арнайы курстар мен семинарларға оқу-әдістемелік материал ретінде енгізілуге ұсынылады. Сонымен қатар жоба нәтижелері ғылыми мақалалар, баяндамалар және конференциялық материалдар түрінде жарияланып, әдебиеттану саласындағы поэтология бағытының дамуына үлес қосады. Алынған тұжырымдар мен талдаулар рухани мұра мен ұлттық құндылықтарды насихаттауға арналған мәдени-ағартушылық жобаларда қолдануға мүмкіндік береді.

Результаты исследования могут быть использованы при подготовке научных статей, а также в учебном процессе обучающимися и преподавателями на всех уровнях системы образования. Полученные в ходе исследования результаты представляют практическую ценность и могут быть эффективно использованы в областях гуманитарных наук.

Зерттеу нәтижелерін ғылыми мақалалар жазуда, білім беру жүйесінің барлық сатыларында білім алушылар мен оқытушыларға оқу процесінде пайдалануға болады. Зерттеу барысында алынған нәтижелерді гуманитарлық ғылым салаларында пайдалану тиімді.

Гуманитарные науки: литературоведение, фольклористика, мифология.

Гуманитарлық ғылымдар: әдебиеттану, фольклортану, мифология

UDC indices
82-1/-9
International classifier codes
17.00.00;
Key words in Russian
литературоведение; фольклор; мифология; поэтология; Святые места; Священные объекты; атрибуты;
Key words in Kazakh
әдебиеттану; фольклор; мифология; поэтология; Киелі мекендер; Қасиетті нысандар; атрибуттар;
Head of the organization Сыдыков Ерлан Батташевич доктор исторических наук / Профессор
Head of work Миразова Маржан Нышанбекқызы Phd / Phd