The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования являлось верблюжье молоко породы (C. dromedarius ) собранное из хозяйств Туркестанской области. Молочнокислые бактерии

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны Түркістан облысының шаруашылықтарынан жиналған түйе сүті (C. dromedarius ) болды. Сүтқышқылды бактериялар

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является разработка технологии мягких сыров из верблюжьего молока с использованием молочнокислых микроорганизмов с заданными свойствами.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты берілген қасиеттері бар сүт қышқылды микроорганизмдерін пайдалана отырып түйе сүтінен жасалған жұмсақ ірімшіктер технологиясын әзірлеу болып табылады

Методы исследования (на русском) : Физико-химический анализ молока (содержание сухого вещества, жира, общего количества сухих веществ, сомо, лактозы и белка) в образцах молока измеряли с помощью анализатора "Эксперт Профи". Определение содержания минералов в образцах проводилось методом масс-спектрометрии с индуктивно связанной плазмой (ICP-MS) и с использованием сканирующего электронного микроскопа (SEM). Выделение молочнокислых бактерий производили по ГОСТ 33951.2016 Микробиологические показатели молока определяли в соответствии с действующими нормативными документами РК : КМАФАнМ (количество мезофильных аэробных и факультативно-анаэробных микроорганизмов) по ГОСТ 32901–2014; БГКП (колиформные бактерии) ГОСТ 31747–2012; Escherichia coli по ГОСТ 30726–2001; Staphylococcus aureus по ГОСТ 10444.2–2013; Salmonella spp. по ГОСТ 31659–2012; Молочнокислые бактерии (МКБ) по ГОСТ 10444.11–2013; Дрожжи и плесневые грибы по ГОСТ 10444.12–2013. Выделение молочнокислых бактерий производили по ГОСТ 33951.2016. Молоко и молочная продукция. Морфологию клеток изучали методом световой микроскопии. Идентификация молочнокислых бактерий проводили по последовательности гена 16S rRNA. Метод определения антагонистической активности с использованием тест-культур. Антагонистическую активность определяли с использованием тест-культур. Производственно-ценные показатели оценивали по кислотообразующей активности методом pH-метрии в динамике (в течение времени).

Методы исследования (на казахском) : Сүт үлгілеріндегі сүттің физика-химиялық талдауы (құрғақ зат, май, құрғақ заттардың жалпы мөлшері, сомо, лактоза және ақуыз) Milkoscan™Mars (Дания) анализаторының көмегімен өлшенді. Үлгілердегі минералдардың құрамын анықтау индуктивті байланысқан плазмалық масс-спектрометрия (ICP-MS) әдісімен және сканерлеуші электронды микроскопты (SEM) қолдану арқылы жүргізілді. Біздің құрылғының атауы Сүттің микробиологиялық көрсеткіштері ҚР қолданыстағы нормативтік құжаттарына сәйкес анықталды : МАФАМС (мезофильді аэробты және факультативті-анаэробты микроорганизмдердің саны) МЕМСТ 32901-2014 бойынша; ІТТБ (колиформды бактериялар) МЕМСТ 31747-2012 бойынша; Escherichia coli МЕМСТ 30726-2001 бойынша; Staphylococcus aureus МЕМСТ 10444.2-2013 бойынша; Salmonella spp. МЕМСТ 31659-2012 бойынша; сүтқышқылды бактериялар (СҚБ) МЕМСТ 10444.11–2013 бойынша; ашытқы және зең саңырауқұлақтары МЕМСТ 10444.12-2013 сәйкес анықталынды. Сүт қышқылды бактериялардың бөлінуі ГОСТ 33951.2016 бойынша жүргізілді. Сүт және сүт өнімдері. Жасушалардың морфологиясы жарық микроскопиясы әдісімен зерттелді. Сүт қышқылды бактерияларды 16S rRNA генінің тізбегі бойынша идентификациялау жүргізілді. Антагонистік белсенділікті анықтау әдісі тест-мәдениеттерді пайдалану арқылы жүзеге асырылды. Өндірістік-құнды көрсеткіштерді бағалау қышқыл түзу белсенділігі бойынша pH-метрия әдісімен уақыт бойынша жүргізілді.

Obtained results and novelty (in Russian) : В результате проведенных исследований в 2025 году был проведен сравнительный анализ и исследование микробиологических(количество мезофильных аэробных и факультативно-анаэробных микроорганизмов, Salmonella spp) и физико-химических показателей (pH, кислотности, белка, плотности, жира, минерального состава) верблюжьего молока хозяйств Туркестанской области, что позволило сделать выбор наиболее сыропригодного сырья среди исследованных образцов. Были выделены молочнокислые бактерии, исследована их морфология, а также были идентифицированы наиболее производственно-ценные молочнокислые бактерии. Исследована их антогонистическая и кислотообразующая активность. Научная новизна работы заключается в разработке технологии мягких сыров из верблюжьего молока с использованием молочнокислых микроорганизмов с заданными свойствами.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 2025 жылы жүргізілген зерттеулердің нәтижесінде Түркістан облысы шаруашылықтарының түйе сүтінің микробиологиялық(мезофильді аэробты және факультативті-анаэробты микроорганизмдер саны, Salmonella spp) және физика-химиялық көрсеткіштерін (РН, қышқылдығы, ақуызы, тығыздығы, майы, минералды құрамы) салыстырмалы талдау және зерттеу жүргізілді, бұл зерттелген үлгілер арасында ең ірімшік қолайлы шикізатты таңдауға мүмкіндік берді. Сүт қышқылы бактериялары оқшауланды, олардың морфологиясы зерттелді, сонымен қатар ең құнды сүт қышқылы бактериялары анықталды. Олардың антогонистік және қышқыл түзуші белсенділігі зерттелді. Жұмыстың ғылыми жаңалығы-берілген қасиеттері бар сүт қышқылы микроорганизмдерін қолдана отырып, түйе сүтінен жасалған жұмсақ ірімшіктер технологиясын жасау.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Развитие производства мягких сыров из верблюжьего молока в Казахстане с использованием молочнокислых микроорганизмов, образующих биологически активные пептиды, обладающие антигипертензивными, антиоксидантными и иммуностимулирующими свойствами, может существенно повлиять на рынок страны. Внедрение этой технологии позволит снизить зависимость от импортных сыров, предоставив отечественным производителям возможность выпускать продукцию с высокой добавленной стоимостью и уникальными полезными свойствами для здоровья. Казахстанские компании смогут расширить ассортимент мягких сыров и выйти с данной продукцией на экспорт, удовлетворяя спрос как внутри Евразийского Таможенного Союза, так и в странах с традиционным потреблением верблюжьего молока.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Түйе сүтінен алынған, биологиялық белсенді пептидтер түзетін және антигипертензивтік, антиоксиданттық әрі иммуностимуляциялық қасиеттерге ие сүт қышқылды микроорганизмдерді пайдалану арқылы Қазақстанда түйе сүтінен жұмсақ ірімшіктер өндірісін дамыту ел нарығына айтарлықтай әсер етуі мүмкін. Бұл технологияны енгізу отандық өндірушілерге жоғары қосылған құны және денсаулыққа бірегей пайдалы қасиеттері бар өнімдерді шығаруға мүмкіндік бере отырып, импорттық ірімшіктерге тәуелділікті азайтуға мүмкіндік береді. Қазақстандық компаниялар Еуразиялық Кеден одағының ішінде де, түйе сүтін дәстүрлі тұтынатын елдерде де сұранысты қанағаттандыра отырып, жұмсақ ірімшіктердің ассортиментін кеңейтіп, осы өніммен экспортқа шыға алады.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілген жоқ

Efficiency (in Russian) : Использование молочнокислых микроорганизмов в верблюжьем молоке при получении мягкого сыра является одним из экономичных и практичных методов производства сыров, позволяющий сократить временные технологические процессы, а также скорректировать выход готового продукта.

Efficiency (in Kazakh) : Жұмсақ ірімшік алу кезінде түйе сүтінде сүт қышқылы микроорганизмдерін қолдану уақытша технологиялық процестерді қысқартуға, сондай-ақ дайын өнімнің шығуын түзетуге мүмкіндік беретін ірімшік өндірудің үнемді және практикалық әдістерінің бірі болып табылады.

Field of application (in Russian) : Предприятия молочной промышленности

Field of application (in Kazakh) : Сүт өнеркәсібі кәсіпорындары