Inventory number IRN Number of state registration
0325РК00536 AP23483654-KC-25 0124РК00664
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Краткие сведения Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 0
International publications: 14 Publications Web of science: 14 Publications Scopus: 14
Patents Amount of funding Code of the program
0 32541624 AP23483654
Name of work
Параметризация космологических параметров и наблюдательные ограничения моделей темной энергии и модифицированной гравитации
Type of work Source of funding Report authors
Fundamental Мырзакулов Нургиса Ансатбаевич
0
0
1
1
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Некоммерческое акционерное общество "Евразийский Национальный университет имени Л.Н. Гумилева"
Abbreviated name of the service recipient НАО "ЕНУ им.Л.Н.Гумилева"
Abstract

Космологические модели модифицированной теории гравитации

Модификацияланған гравитация теорияларындағы космологиялық модельдер

Исследование природы темной энергии посредством метода параметризации различных форм космологических параметров и изучение наблюдательных ограничении на рассматриваемые моделей в рамках модифицированной теории гравитации

Күңгірт энергияның табиғатын космологиялық параметрлердің әртүрлі формаларын параметрлеу әдісі арқылы зерттеу және гравитацияның модификацияланған теориясы шеңберінде қарастырылатын модельдерге бақылау шектеулерін зерттеу

Аналитические и численные

Аналитикалық және сандық

Исследована новая феноменологическая параметризация для объединения тёмной энергии и тёмной материи в рамках модифицированной теории, включающей нелинейную связь между материей и геометрией за счёт включения следа тензора энергии-импульса. Рассматривалась пространственно-плоская модель Вселенной Фридмана–Робертсона–Уокера, и была введена линейная параметризация параметра состояния на основе формы Шевалье–Полярского–Линдера, что позволило исследовать динамическую эволюцию тёмной энергии. Для сопоставления теоретической модели с наблюдательными данными использовались последние измерения параметра Хаббла, полученные с помощью космических хронометров. Анализ показал, что модель оставалась согласованной с ΛCDM-сценарием, при этом допуская незначительные отклонения, соответствовавшие наблюдательным данным. Также была предложена интерпретация, объяснявшая проблему совпадений.

Материя және геометрия арасындағы бейсызық байланыс енгізілген модификацияланған гравитация теориясы шеңберінде күңгірт энергия мен күңгірт материяны біріктіруге арналған жаңа феноменологиялық параметрлеу зерттелді. Фридман–Робертсон–Уокердің кеңістіктік тұрғыдан жазық Ғалам үлгісі қарастырылып, Шевалье–Полярский–Линдер түріне негізделген күй теңдеуі параметрінің сызықтық параметрлеуі енгізілді. Бұл күңгірт энергияның динамикалық эволюциясын зерттеуге мүмкіндік берді. Теориялық үлгіні бақылау деректерімен салыстыру үшін ғарыштық хронометрлер арқылы алынған Хаббл параметрінің соңғы өлшемдері пайдаланылды. Жүргізілген талдау модельдің ΛCDM сценарийімен үйлесімді болғанын, сонымен қатар бақылау деректерімен сәйкес келетін аздаған ауытқуларға жол бергенін көрсетті. Сондай-ақ сәйкестік мәселесін түсіндіретін интерпретация ұсынылды.

Конструктивные и технико-экономические показатели не рассмотрены, так как проект имеет фундаментальный характер. Полученные результаты могут быть применены в специальных курсах по теории гравитации, читаемых ВУЗах.

Конструкторлық және техника-экономикалық тиімділік қарастырылмаған, өйткені жоба іргелі сипатқа ие. Алынған нәтижелерді жоғары оқу орындары оқитын гравитация теориясы бойынша арнайы курстарда қолдануға болады.

Полученные космологические решения являются новыми и могут служить для изучения новых направлении в описании динамики эволюции Вселенной. Также полученные результаты могут быть выбраны как темы дипломных, магистерских работ в подготовке кадров.

Алынған космологиялық шешімдер жаңа болып табылады және Ғаламның эволюциясының динамикасын сипаттаудың жаңа бағыттарын зерттеуге қызмет ете алады. Сондай-ақ, алынған нәтижелерді кадрларды даярлаудағы дипломдық, магистрлік диссертациялардың тақырыптары ретінде таңдауға болады.

Выполнение данного проекта будет способствовать подготовке высококвалифицированных научных кадров международного уровня. Исследование по данному направлению, несомненно будет способствовать выходу отечественной фундаментальной науки на уровень передовых достижений в мире.

Бұл жобаны жүзеге асыру халықаралық деңгейдегі жоғары білікті ғылыми кадрларды дайындауға ықпал етеді. Бұл бағыттағы зерттеулер отандық іргелі ғылымның әлемдегі озық жетістіктер деңгейіне көтерілуіне ықпал ететіні сөзсіз.

UDC indices
530.12:53 1.51, 530.131:531.62, 524.8 539.12-17; 524.1; 52-1/-8:530.12; 524.8
International classifier codes
29.05.45; 29.05.41; 29.05.09; 29.05.00;
Key words in Russian
космология; модифицированная гравитация; параметризация; наблюдательные данные; космологические параметры; космологические решения;
Key words in Kazakh
космология; модификацияланған гравитация; параметрлеу; бақылау мәліметтері; космологиялық параметрлер; космологиялық шешімдер;
Head of the organization Сыдыков Ерлан Батташевич доктор исторических наук / Профессор
Head of work Мырзакулов Нургиса Ансатбаевич PhD / профессор