The object of research, development or design (in Russian) : Религиозные памятники на мамлюкско-кипчакском языке, теолингвистический дискурс в версиях рукописи «Китаб Мукаддима Абу Лейс ас-Самарканди»

The object of research, development or design (in Kazakh) : Мәмлүк-қыпшақ тіліндегі діни ескерткіштер, «Китаб Муқаддима Абу Ләйс әс-Самарқанди» қолжазбасы нұсқаларындағы теолингвистикалық дискурс

Aim of work (in Russian) : Цель проекта – комплексное теолингвистическое изучение религиозного дискурса рукописи «Китаб Мукаддима» (ХV в.) Абу Ляйс ас-Самарканди на мамлюкско-кыпчакском языке и отражения религиозных концептов в казахском лингвокультурном познании.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – мәмлүк-қыпшақ тіліндегі Абу Ләйс әс-Самарқандидің «Китаб Муқаддима» қолжазбасындағы (ХV ғ.) діни дискурсты теолингвистикалық тұрғыдан кешенді зерттеп, жазба ескерткіштегі діни концептілердің қазақ лингвомәдени танымындағы көрінісін айқындау.

Методы исследования (на русском) : источниковедческий, историко-сравнительный, дискурсивный анализ, палеографический, кодикологический, герменевтический анализ.

Методы исследования (на казахском) : деректанулық, тарихи-салыстырмалы, дискурстық талдау, палеографиялық, кодикологиялық, герменевтикалық талдау

Obtained results and novelty (in Russian) : 1) Собраны и систематизированы теологические письменные памятники, созданные на кыпчакском языке арабской графикой в период мамлюков (XIII-XV вв.); 2) Из зарубежных библиотек и архивов получены и доставлены в страну цифровые копии рукописи «Китаб мукаддима Абу Лайс ас-Самарканди» («كتاب مقدمة ابو الليث الثمرقندى») – конийской (Узлук) и стамбульской (Айя-София) версий, а также ряда других религиозных памятников на мамлюкско-кыпчакском языке; 3) В рукописном фонде библиотеки Дар аль-Кутуб (Каир, Египет) обнаружен ранее неизвестный тюркологической науке египетский вариант рукописи «Китаб мукаддима Абу Лайс ас-Самарканди», и введен в научный оборот; 4) Собраны и описаны религиозные памятники, написанные на тюрко-кыпчакском языке арабской графикой в эпоху мамлюков (XIII–XV вв.), определён уровень их изученности; 5) Проведено сравнительное исследование недавно обнаруженной ранее неизвестной египетской версии с известной стамбульской версией рукописи «Китаб Мукаддима Абу Лайс ас-Самарканди». 6) Осуществлён палеографический и кодикологический анализ двух версий (египетской и стамбульской) рукописи «Китаб Мукаддима Абу Лайс ас-Самарканди», выявлены новые сведения о рукописи.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 1) Мәмлүктер кезінде (ХІІІ-ХV ғ.) араб графикалы қыпшақ тілінде жазылған теологиялық жазба ескерткіштер жинақталып, жүйеленді; 2) Шетелдік кітапханалар мен мұрағаттар қорынан «Китаб муқаддима Абу Ләйс әс-Самарқанди» («كتاب مقدمة ابو الليث الثمرقندى») қолжазбасының кониялық (узлук) және стамбұлдық (айасофия) нұсқаларымен қатар мәмлүк-қыпшақ тіліндегі бірнеше діни ескерткіштердің түпнұсқаларынан сандық көшірмелері алынып, елге әкелінді; 3) Каир қаласындағы Дарул-Кутуб кітапханасының қолжазбалар қорынан (Египет) түркітану ғылымында осы күнге дейін беймәлім болып келген «Китаб муқаддима Абу Ләйс әс-Самарқанди» қолжазбасының мысырлық нұсқасы табылып, ғылыми айналымға енгізілді; 4) Мәлүктер билігі кезінде араб графикалы түркі-қыпшақ тілінде жазылған діни ескерткіштер (XIIІ-XV ғ.) жинақталып, ғылыми сипаттамасы жасалды, зерттелу деңгейі анықталды; 5) «Китаб Муқаддима Абу Ләйс әс-самарқанди» қолжазбасының түпнұсқаларымен жұмыс жасалып, бүгінгі күнге дейін беймәлім болып келген жаңа мысырлық нұсқасымен бізге белгілі стамбұлдық нұсқасы салыстыра зерттелді; 6) «Китаб Муқаддима Абу Ләйс әс-самарқанди» қолжазбасының екі нұсқасына (мысырлық және стамбұлдық) палеографиялық және кодикологиялық талдау жасалып, қолжазба туралы жаңа деректер анықталды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : нет

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : жоқ

Level of implementation (in Russian) : невнедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілген жоқ

Efficiency (in Russian) : Привезённые из зарубежных рукописных фондов религиозные рукописи на кыпчакском языке вносят вклад в пополнение фондов редких изданий отечественных библиотек. Результаты исследования способствуют сохранению национального культурного наследия и введению в научный оборот новых источников; Полученные материалы могут быть использованы в междисциплинарных исследованиях по религиоведению, лингвистике, тюркологии и кыпчаковедению, а также при подготовке различных учебников и многоязычных словарей.

Efficiency (in Kazakh) : Шетелдік қолжазбалар қорынан әкелінген қыпшақ тіліндегі діни қолжазбалар отандық кітапханалардың сирек жазбалар қорын толықтыруға үлес қосады; зерттеу нәтижелері ұлттық мұраны сақтау ісіне және жаңа дереккөздерінің ғылыми айналымға енгізілуіне ықпал етеді; дінтану, тіл білімі, түркітану және қыпшақтану саласы бойынша пәнаралық ізденістерде, сонымен қатар түрлі оқулықтар мен көптілді сөздіктерді құрастыруда пайдалануға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Лингвистика, литературоведение, культурология, религиоведение

Field of application (in Kazakh) : Лингвистика, әдебиеттану, мәдениеттану, дінтану