The object of research, development or design (in Russian) : домашние (куры, утки, гуси) и дикие птицы (перелетные птицы)

The object of research, development or design (in Kazakh) : үй құстары (тауық, үйрек, қаз) және жабайы құстар (қоныс аударатын құстар)

Aim of work (in Russian) : Изучение генов устойчивости к антибиотикам у Salmonella spp. и E. coli, циркулирующих на птицефабриках Западно Казахстанской области, с последующей разработкой мер профилактики развития их резистентности к противомикробным препаратам.

Aim of work (in Kazakh) : Батыс Қазақстан облысының құс фабрикаларында айналымдағы Salmonella spp. және E. coli бактерияларындағы антибиотиктерге төзімділік гендерін зерттеу және олардың антимикробтық препараттарға резистенттілігінің қалыптасуын болдырмауға бағытталған алдын алу шараларын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : В работе использовали микробиологические и молекулярно-генетические методы. Выделение Salmonella spp. и Escherichia coli проводили на селективных средах. Идентификацию осуществляли параллельно биохимическим тестированием и qPCR с праймерами к генам invA (Salmonella spp.) и uidA (E. coli). Чувствительность к антимикробным препаратам определяли диско-диффузионным методом (Кирби-Бауэр) на агаре Мюллера-Хинтона по стандартам CLSI.Для генетического анализа проводили полногеномное секвенирование (WGS) на секвенаторе DNBSEQ-G50. Биоинформатический анализ выполняли с использованием баз CARD и VFDB для идентификации генов резистентности и вирулентности. Все исследования соответствовали международным стандартам качества.

Методы исследования (на казахском) : Жұмыста микробиологиялық және молекулалық-генетикалық әдістер қолданылды. Salmonella spp. және Escherichia coli изоляттарын селективті орталарда бөліп алу жүргізілді. Сәйкестендіруді биохимиялық тестілеу және invA (Salmonella spp. үшін) және uidA (E. coli үшін) гендеріне арнайы праймерлермен qPCR әдістерін қолданып, параллель жүргіздік. Антимикробты препараттарға сезімталдылық CLSI стандарттары бойынша Мюллер-Хинтон агарында диско-диффузиялық әдіспен (Кирби-Бауэр) анықталды. Генетикалық талдау үшін DNBSEQ-G50 секвенаторында толықгеномдық секвенирлеу (WGS) жүргізілді. Биоинформатикалық талдау резистенттілік және вируленттілік гендерін анықтау үшін CARD және VFDB дерекқорларын пайдаланып орындалды. Барлық зерттеулер халықаралық сапа стандарттарына сәйкес болды.

Obtained results and novelty (in Russian) : В отчётный период проведена комплексная оценка эпизоотологической ситуации по Salmonella spp. и Escherichia coli в Западно-Казахстанской области, включая анализ антибиотикорезистентности, санитарно-зоогигиенических условий птицеводческих хозяйств и результаты лабораторных исследований. По данным ТОО «КазСанАудит» выявлены изоляты с выраженной резистентностью, подтверждающей рост нагрузки АМР и доли MDR-штаммов среди Enterobacterales, P. aeruginosa, A. baumannii и St. aureus. Эпидситуация по сальмонеллёзу стабильна, но сохраняются риски контаминации продукции; доминируют S. enteritidis и S. typhimurium. E. coli широко распространена в продуктах, Salmonella spp. и E. coli устойчивы к фторхинолонам, тетрациклинам и β-лактамам, включая ESBL-гены. На птицефабриках оценены условия содержания, микроклимат, кормление, поение и меры биобезопасности (вакцинация, дезинфекция, дератизация, плановое применение антибиотиков). Микробиологические исследования показали высокую устойчивость E. coli к β-лактамам и тетрациклинам, отдельные MDR/XDR-профили; у S. aureus — устойчивость к норфлоксацину и триметоприму. Полногеномное секвенирование выявило широкий спектр генов резистентности (qnrB19, ant(3’’)-Ia, blaTEM-1B, tet(A), mcr-1.1, qnrS1, blaTEM-57 и др.) и различные ST-типы, подтверждая циркуляцию множественной устойчивости. Необходим дальнейший мониторинг, совершенствование санитарных регламентов и рациональное применение антибактериальных средств.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Есептік кезеңде Батыс Қазақстан облысында Salmonella spp. және Escherichia coli бойынша эпизоотологиялық жағдай кешенді бағаланды, оған антибиотикке төзімділік, құс шаруашылықтарының санитарлық-зоогигиеналық жағдайы және зертханалық зерттеулер талданды. «ҚазСанАудит» деректері бойынша анықталған изоляттарда айқын төзімділік байқалды, бұл АМР жүктемесінің өсуі мен Enterobacterales, P. aeruginosa, A. baumannii және St. aureus арасында MDR-штамдардың үлесінің артуын растайды. Сальмонеллёз жағдайы тұрақты, алайда өнімді ластану қаупі сақталады; басым сероварлар S. enteritidis және S. typhimurium. E. coli өнімдерде кең таралған, Salmonella spp. және E. coli фторхинолондарға, тетрациклиндерге және β-лактамдарға, соның ішінде ESBL-гендерге төзімді. Құс фабрикаларында ұстау жағдайы, микроклимат, қоректендіру, су беру және биоқауіпсіздік шаралары (вакцинация, дезинфекция, дератизация, жоспарлы антибиотик қолдану) бағаланды. Микробиологиялық зерттеулер E. coli-дің β-лактамдарға және тетрациклиндерге төзімділігін, MDR/XDR-профильдерді көрсетті; S. aureus норфлоксацин мен триметопримге төзімді болды. Полногеномды секвенирование резистенттік гендердің (qnrB19, ant(3’’)-Ia, blaTEM-1B, tet(A), mcr-1.1, qnrS1, blaTEM-57 және т.б.) және әртүрлі ST-типтердің циркуляциясын растады. Келешекте мониторинг жүргізу, санитарлық регламенттерді жетілдіру және антибиотиктерді рационалды қолдану қажет.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Комплексная оценка Salmonella spp. и E. coli в ЗКО выявила высокую антибиотикорезистентность, доминируют серовары S. enteritidis и S. typhimurium. Проведена санитарно-зоогигиеническая проверка птицефабрик, микробиологические и молекулярно-генетические исследования подтвердили циркуляцию множественно устойчивых изолятов. Эпидемиологическая ситуация стабильна, но сохраняются риски контаминации; требуется дальнейший мониторинг и совершенствование мер биобезопасности.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : БҚО-да Salmonella spp. және E. coli-ді кешенді бағалау жоғары антибиотикке төзімділікті анықтады, басым сероварлар - S. enteritidis және S. typhimurium. Құс фабрикаларында санитарлық-зоогигиеналық тексеру жүргізілді, микробиологиялық және молекулярлы-генетикалық зерттеулер көптік төзімді изоляттардың айналымын растады. Эпидемиологиялық жағдай тұрақты, бірақ өнімнің контаминация қаупі сақталуда; әрі қарай мониторинг жүргізу және биоқауіпсіздік шараларын жетілдіру қажет.

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілмеді

Efficiency (in Russian) : Проведенные мероприятия по оценке эпизоотологической ситуации, санитарно-зоогигиеническому контролю и мониторингу антибиотикорезистентности показали высокую информативность и позволяют своевременно выявлять множественно устойчивые изоляты. Применение комплексного подхода обеспечивает контроль рисков контаминации продукции, поддержание эпидемиологической стабильности и рациональное использование антибактериальных средств.

Efficiency (in Kazakh) : Эпизоотологиялық жағдайды бағалау, санитарлық-зоогигиеналық бақылау және антибиотикке төзімділікті мониторинг жүргізу бойынша өткізілген іс-шаралар жоғары ақпараттылықты көрсетті және көптік төзімді изоляттарды уақытылы анықтауға мүмкіндік береді. Кешенді тәсілді қолдану өнімнің контаминация қаупін бақылауды, эпидемиологиялық тұрақтылықты сақтауды және бактерияға қарсы препараттарды тиімді пайдалануды қамтамасыз етеді.

Field of application (in Russian) : Сельскохозяйственные и ветеринарные науки

Field of application (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы және ветеринарлық ғылымдар