The object of research, development or design (in Russian) : Объект исследования: является атмосфера (с конкретными параметрами загрязнения от транспорта), а также показатели здоровья населения, что позволит установить связь между ними.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны: болып табылады атмосфера (көліктен ластанудың нақты параметрлерімен), сондай-ақ олардың арасындағы байланысты орнатуға мүмкіндік беретін халықтың денсаулық көрсеткіштері.

Aim of work (in Russian) : Цель проекта заключается в создании экспертной системы мониторинга атмосферного воздуха с применением современных методов искусственного интеллекта для моделирования и прогнозирования загрязнения атмосферы воздуха с высоким уровнем токсичных элементов от предприятий и транспорта, а также для оценки влияния на здоровье населения.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты кәсіпорындар мен көліктерден улы элементтердің жоғары деңгейі бар ауаның ластануын модельдеу және болжау, сондай-ақ халықтың денсаулығына әсерін бағалау үшін заманауи жасанды интеллект әдістерін қолдана отырып, атмосфералық ауаны бақылаудың сараптамалық жүйесін құру болып табылады.

Методы исследования (на русском) : 1. Сбор данных 2. Мониторинг атмосферного воздуха 3. Химико-аналитический анализ 4. Биоиндикативный метод 5. Метод машинного обучения и искусственного интеллекта

Методы исследования (на казахском) : 1. Деректерді жинау 2. Атмосфералық ауаны бақылау 3. Химиялық-аналитикалық талдау 4. Биоиндикативті әдіс 5. Машиналық оқыту және жасанды интеллект әдісі

Obtained results and novelty (in Russian) : 1.Определен перечень приоритетных загрязняющих веществ от предприятий и транспорта 2. Осуществлены сбор и интеграция разнообразных метаданных из различных источников, включая данные о контактных измерениях загрязняющих веществ Научная новизна: создание экспертной системы, использующей современные методы мониторинга качества атмосферного воздуха, математическое моделирование и информационно-коммуникационные технологии.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 1.Кәсіпорындар мен көліктен басым ластаушы заттардың тізбесі анықталды 2. Ластаушы заттардың жанасу өлшемдері туралы деректерді қоса алғанда, әртүрлі көздерден әртүрлі метадеректерді жинау және интеграциялау жүзеге асырылды Научная новизна: создание экспертной системы, использующей современные методы мониторинга качества атмосферного воздуха, математическое моделирование и информационно-коммуникационные технологии.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные конструктивные и технико-экономические показатели проекта включают создание экспертной системы мониторинга атмосферного воздуха с применением методов искусственного интеллекта, оснащённой автоматизированными станциями, лабораторным и аналитическим оборудованием, обеспечивающей высокую точность анализа, моделирования и прогнозирования загрязнения атмосферы.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаның негізгі конструктивтік және техникалық-экономикалық көрсеткіштері атмосфераның ластануын талдаудың, модельдеудің және болжаудың жоғары дәлдігін қамтамасыз ететін автоматтандырылған станциялармен, зертханалық және аналитикалық жабдықтармен жабдықталған жасанды интеллект әдістерін қолдана отырып, атмосфералық ауаны мониторингтеудің сараптамалық жүйесін құруды қамтиды.

Level of implementation (in Russian) : Не запланировано на 2025

Level of implementation (in Kazakh) : 2025 жылға жоспарланған жоқ

Efficiency (in Russian) : Создание инновационной экспертной системы, объединяющей методы машинного обучения, искусственного интеллекта и математического моделирования для мониторинга и прогнозирования загрязнения атмосферного воздуха.

Efficiency (in Kazakh) : Атмосфералық ауаның ластануын бақылау және болжау үшін машиналық оқыту, жасанды интеллект және математикалық модельдеу әдістерін біріктіретін инновациялық сараптама жүйесін құру.

Field of application (in Russian) : Целевые потребители полученных результатов: − Министерство цифрового развития, инноваций и аэрокосмической промышленности Республики Казахстан; − Комитет национальной безопасности; − Местные исполнительные органы; − Промышленные предприятия.

Field of application (in Kazakh) : Алынған нәтижелердің мақсатты тұтынушылары: - Қазақстан Республикасының цифрлық даму, инновациялар және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігі; - Ұлттық қауіпсіздік комитеті; - Жергілікті атқарушы органдар; - Өнеркәсіптік кәсіпорындар.