The object of research, development or design (in Russian) : Дезинформация во время чрезвычайных ситуаций

The object of research, development or design (in Kazakh) : Төтенше жағдайлар кезіндегі жалған ақпарат

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является разработка технологии для выявления дезинформации в социальных сетях в условиях природных чрезвычайных ситуаций с использованием методов машинного обучения.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты машиналық оқыту әдістерін пайдалана отырып, табиғи төтенше жағдайлар кезінде әлеуметтік желілерде жалған ақпаратты анықтау технологиясын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Сбор и аннотация данных из соцсетей; обработка текстов (очистка, векторизация); разработка и тестирование моделей машинного и глубокого обучения (CNN, RNN, трансформеры) для выявления дезинформации.

Методы исследования (на казахском) : Әлеуметтік желілерден деректерді жинау және аннотациялау; мәтіндерді өңдеу (тазарту, векторлау); жалған ақпаратты анықтау үшін машиналық және терең оқыту модельдерін (CNN, RNN, трансформаторлар) әзірлеу және сынау.

Obtained results and novelty (in Russian) : Было проведено исследование существующих методов обнаружения дезинформации в условиях ЧС. Был собран большой объем данных с социальных сетей, включающих как дезинформационные, так и проверенные фактические сообщения, с последующей аннотацией. Был проведен анализ сейсмического воздействия для дополнения данных. Была разработана база данных с четкой структурой для хранения, доступа и управления собранными данными.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : ТЖ жағдайында жалған ақпаратты анықтаудың қолданыстағы әдістеріне зерттеу жүргізілді. Дезинформациялық және дәлелденген нақты хабарламаларды қамтитын әлеуметтік желілерден көптеген деректер жиналды, содан кейін Аннотация жасалды. Деректерді толықтыру үшін сейсмикалық әсерге талдау жасалды. Жиналған деректерді сақтау, қол жеткізу және басқару үшін нақты құрылымы бар мәліметтер базасы жасалды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Проект демонстрирует высокую технологическую и экономическую эффективность, поскольку включает автоматизированный сбор и обработку данных из социальных сетей, использование современных моделей машинного обучения и стандартизированных методов оценки качества, что обеспечивает высокую точность и воспроизводимость системы выявления дезинформации. Экономические показатели выражаются в снижении затрат на ручной мониторинг. В совокупности данные технико-экономические характеристики подтверждают целесообразность разработки и её потенциал для масштабного внедрения в сферах анализа информационных потоков и реагирования на чрезвычайные ситуации.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоба жоғары технологиялық және экономикалық тиімділікті көрсетеді, өйткені ол әлеуметтік желілерден деректерді автоматтандырылған жинау мен өңдеуді, машиналық оқытудың заманауи модельдерін және сапаны бағалаудың стандартталған әдістерін қолдануды қамтиды, бұл жалған ақпаратты анықтау жүйесінің жоғары дәлдігі мен қолдануын қамтамасыз етеді. Экономикалық көрсеткіштер қолмен бақылау шығындарының төмендеуінен көрінеді. Жалпы бұл техникалық-экономикалық сипаттамалар ақпараттық ағындарды талдау және төтенше жағдайларға ден қою салаларында ауқымды енгізу үшін әзірлеудің орындылығын және оның әлеуетін растайды.

Level of implementation (in Russian) : Проект обладает высокой степенью внедрения, так как разработанные модели могут напрямую использоваться в системах мониторинга социальных сетей для оперативного выявления дезинформации в условиях ЧС.

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба іске асырудың жоғары дәрежесіне ие, өйткені әзірленген модельдер ТЖ жағдайында дезинформацияны жедел анықтау үшін әлеуметтік желілердің мониторинг жүйелерінде тікелей пайдаланылуы мүмкін.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта проявляется в автоматическом и точном выявлении дезинформации в соцсетях, особенно при чрезвычайных ситуациях, с помощью гибридных моделей глубокого обучения. Это ускоряет обработку данных, снижает человеческий фактор, повышает информированность и доверие населения, улучшает работу экстренных служб и укрепляет информационную безопасность на национальном и международном уровнях.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі әлеуметтік желілерде, әсіресе төтенше жағдайларда, терең оқытудың гибридті модельдері арқылы жалған ақпаратты автоматты және дәл анықтауда көрінеді. Бұл деректерді өңдеуді жеделдетеді, адами факторды төмендетеді, халықтың хабардарлығы мен сенімін арттырады, шұғыл қызметтердің жұмысын жақсартады және ұлттық және халықаралық деңгейде ақпараттық қауіпсіздікті нығайтады.

Field of application (in Russian) : Система будет использоваться в государственных и частных структурах, занимающихся чрезвычайными ситуациями, включая службы экстренного реагирования, государственные органы, научные исследовательские учреждения и медиа-организации.

Field of application (in Kazakh) : Жүйе төтенше жағдайлармен айналысатын мемлекеттік және жеке құрылымдарда, соның ішінде шұғыл әрекет ету қызметтерінде, мемлекеттік органдарда, ғылыми зерттеу мекемелерінде және медиа ұйымдарда қолданылатын болады.