The object of research, development or design (in Russian) : Смеси активированного цеолита и бентонитовой глины с нанесенным никелем

The object of research, development or design (in Kazakh) : Никель қосылған белсендірілген цеолит пен бентонит сазының қоспалары

Aim of work (in Russian) : Целью данного исследования: является восстановительный крекинг нефтяного шлама в присутствии разработанного нанокомпозитного катализатора на основе смеси активированного цеолита и бентонитовой глины с нанесенным никелем для получения моторного топлива и нефтехимических продуктов.

Aim of work (in Kazakh) : Бұл зерттеудің мақсаты: мотор отыны мен мұнай-химия өнімдерін алу үшін белсендірілген цеолит пен бентонит сазының қоспасы негізінде жасалған нанокомпозиттік катализатордың қатысуымен мұнай шламын қалпына келтіру крекингі.

Методы исследования (на русском) : Физико-химические и математические методы исследования термического крекинга нефтешлама с использованием ВКЭГР в присутствии разработанного нанокомпозитного катализатора; - метод ДТА (дифференциально-термический анализ); - метод ПФЭ (полный факторный эксперимент); - метода Протодяконова-Малышева планирования эксперимента; - критерий Стьюдента-Фишера.

Методы исследования (на казахском) : Әзірленген нанокомпозиттік катализатордың қатысуымен ЖВҚИР қолдана отырып, мұнай шламын термиялық крекингті зерттеудің физика-химиялық және математикалық әдістері; ДТТ әдісі (дифференциалды - термиялық талдау); ТФЭ әдісі (толық факторлық эксперимент); Протодяконов - Малышев әдісі экспериментті жоспарлау; Стьюдент-Фишер критерийі.

Obtained results and novelty (in Russian) : Используя метод дифференциально-термического анализа, проведен экспресс анализ активности нанокомпозитного катализатора на крекинг НШ. С помощью термогравиметрического (ТГА) дифференциально-термического анализа (ДТА) определены соотношения смеси активированного цеолита и бентонитовой глины c нанесенным никелем на активность приготовленных нанокомпозитных катализаторов. методом Протодъяконова-Малышева планирования эксперимента были определены основные факторы влияющие на процесс утилизации нефтешлама (емкость конденсаторной батарей, продолжительность обработки, электродное ростояние и количество добавляемого катализатора) в процессе ВКЭГР. Методом полного факторного эксперимента, который позволяет реализовать все возможные комбинации факторов на всех выбранных для исследования уровнях. Были изучены влияние ВКЭГР на выход фракции до 300°C из нефтешлама четырех факторов: емкость конденсаторной батарей, продолжительность обработки, электродное ростояние и количество добавляемого катализатора. Получено уравнение регрессии с коэффициентами взаимодействии. Было проведено в центре дополнительно четыре параллельных эксперимента и получили выходы фракции до 300°C, которые позволили нам уточнить правильность полученных коэффициентов регрессии согласно критерию Стьюдента и Фишера.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Дифференциалды-термиялық талдау әдісін қолдана отырып, мұнай шламын крекингінде нанокомпозиттік катализатордың белсенділігіне экспресс талдау жүргізілді. Термогравиметриялық және дифференциалды-термиялық талдау (ДТТ) көмегімен никель жалатылып белсендірілген цеолит пен бентонит саз қоспасының дайындалған нанокомпозиттік катализаторлардың белсенділігіне қатынасы анықталды. Протодьяконов-Малышев экспериментті жоспарлау әдісі арқылы ЖВҚИР туындаған соққы толқындары мен мұнай шламын өңдеу процесіне (конденсатор сиымдылығы, өңдеу ұзақтығы, электродтар аралығы және қосылған катализатор мөлшері) әсер ететін негізгі факторлар анықталды. Толық факторлы эксперимент әдісі арқылы, зерттеу үшін таңдалған барлық деңгейлерде факторлардың мүмкін комбинацияларын жүзеге асыруға мүмкіндік беретін әдіс қолданылды. ЖВҚИР әсері төрт факторға – конденсатор сиымдылығы, өңдеу ұзақтығы, электродтар аралығы және қосылған катализатор мөлшеріне – мұнай шламынан 300°C дейінгі фракцияның шығымына зерттелді. Өзара әсер коэффициенттері бар регрессиялық теңдеу алынды. Орталықта қосымша төрт параллельді эксперимент жүргізіліп, 300°C дейінгі фракцияның шығымы алынды, бұл бізге алынған регрессиялық коэффициенттердің Стьюдент-Фишер критерийлері бойынша дұрыстығын нақтылауға мүмкіндік берді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Практические и прикладные разработки в области переработки и утилизации нефтяных шламов зачастую направлены на разделение нефтепродуктов из нефтяных шламов, при этом сточная вода, твердая или полужидкая масса, насыщенные химреагентами, глинами и углеводородами, практически не утилизируются, продолжая представлять опасность для региональных экосистем нашей страны. РК занимает одно из передовых мест по добыче и переработке нефти в СНГ и в мире. В результате этой деятельности нефтедобывающих регионах нашей страны образуется большое количество углеводородных отходов, которые необходимо утилизировать

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Мұнай шламдарын өңдеу және кәдеге жарату саласындағы практикалық және қолданбалы әзірлемелер көбінесе мұнай шламдарынан мұнай өнімдерін бөлуге бағытталған, ал химиялық реагенттермен, саздармен және көмірсутектермен қаныққан ағынды сулар, қатты немесе жартылай сұйық массалар іс жүзінде жойылмайды, бұл біздің елдің аймақтық экожүйелеріне қауіп төндіреді. ҚР ТМД-да және әлемде мұнай өндіру және өңдеу бойынша алдыңғы қатарлы орындардың бірін алады. Осы қызметтің нәтижесінде еліміздің мұнай өндіруші өңірлерінде көмірсутек қалдықтарының көп мөлшері түзіледі, оларды кәдеге жарату қажет

Level of implementation (in Russian) : Получен положительный результат на заявку на изобретение Установка для утилизации нефтешламов

Level of implementation (in Kazakh) : Өнертабысқа өтінім бойынша оң нәтиже алынды МҰНАЙ ШЛАМДАРЫН КӘДЕГЕ ЖАРАТУҒА АРНАЛҒАН ҚОНДЫРҒЫ

Efficiency (in Russian) : Проведённое исследование показало высокую эффективность использования нанокомпозитного катализатора на основе бентонитовых глин и цеолитов для переработки нефтяного шлама, обеспечивая увеличение выхода целевых продуктов и повышение экологической устойчивости процесса.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеу мұнай шламын өңдеу үшін бентонит саздары мен цеолиттер негізіндегі нанокомпозиттік катализаторды пайдаланудың жоғары тиімділігін көрсетті, мақсатты өнімдердің шығымдылығын арттыруды және процестің экологиялық тұрақтылығын арттыруды қамтамасыз етті.

Field of application (in Russian) : Применение при процессах утилизации нефтяного шлама на НПЗ

Field of application (in Kazakh) : МӨЗ-де мұнай шламын кәдеге жарату процестерінде қолдану