The object of research, development or design (in Russian) : Полиметиновые красители (ПК), углеродные точки (УТ), триплетные состояния, молекулярный кислород, сенсибилизация синглетного кислорода, плазмонный эффект

The object of research, development or design (in Kazakh) : Полиметин бояғыштары (ПД), көміртегі нүктелері (КД), триплеттік күйлер, молекулалық оттегі, синглеттік оттегінің сенсибилизациясы, плазмондық әсер

Aim of work (in Russian) : Исследование активации молекулярного кислорода новыми полиметиновыми красителями и углеродными точками. Изучение взаимосвязи между структурой молекул красителей и эффективностью образования их триплетных состояний, через которые осуществляется сенсибилизация синглетного кислорода. Установление механизма влияния плазмонных наноструктур на фотопроцессы в системе «фотосенсибилизатор/молекулярный кислород».

Aim of work (in Kazakh) : Жаңа полиметин бояғыштары мен көміртегі нүктелері арқылы молекулалық оттегінің белсенділігін зерттеу. Синглеттік оттегінің сезімталдығын реттейтін бояғыш молекулаларының құрылымы мен олардың триплеттік күйлерінің түзілу тиімділігі арасындағы байланысты зерттеу. Плазмоникалық наноқұрылымдардың фотосенсибилизатор/молекулалық оттегі жүйесіндегі фотопроцестерге әсер ету механизмін анықтау.

Методы исследования (на русском) : Экспериментальные исследования проводились методами оптической и лазерной спектроскопии, люминесценции, флеш–фотолиза.

Методы исследования (на казахском) : Эксперименттік зерттеулер оптикалық және лазерлік спектроскопия, люминесценция және жарқыл фотолиз әдістерін қолдану арқылы жүргізілді.

Obtained results and novelty (in Russian) : – получены спектральные и кинетические характеристики фосфоресценции синглетного кислорода (О2(1∆g) в этаноле при сенсибилизации полиметиновыми красителями (ПК) на основе бенз[c,d]индола. Измерения показали, что при возбуждении ПК bcd в полосе его поглощения на λ=750 нм и ПК 2848SL в коротковолновой полосе поглощения на λ=460 нм, в области 1240–1320 нм регистрируется полоса длительного свечения с максимумом на 1270 нм, являющаяся фосфоресценцией (О2(1∆g) Длительность свечения, оцененная из кинетики затухания на 1270 нм, составляет 11±1,5 μс. При этом интенсивность свечения (О2(1∆g), полученная при сенсибилизации через 2848SL на 20% выше, чем при использовании ПК bcd. Квантовый выход образования синглетного кислорода для красителя 2848SL составил ΦΔ = 0,1, а для ПК bcd ΦΔ = 0,02.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : – этанолдағы синглеттік оттегі фосфоресценциясының (O2(1∆g) спектрлік және кинетикалық сипаттамалары бенз[c,d]индол негізіндегі полиметин бояғыштарымен (PD) сенсибилизациялау кезінде алынды. Өлшеулер көрсеткендей, PD bcd λ=750 нм кезіндегі сіңіру жолағында және PD 2848SL λ=460 нм кезіндегі қысқа толқынды сіңіру жолағында қоздырылған кезде, 1240–1320 нм аймағында максимум 1270 нм болатын ұзаққа созылатын жарқыл жолағы тіркеледі, бұл (O2(1∆g) фосфоресценциясы. 1270 нм кезіндегі ыдырау кинетикасынан бағаланған жарқыл ұзақтығы 11±1,5 мкс құрайды. Сонымен қатар, 2848SL арқылы сенсибилизациялау кезінде алынған (O2(1∆g) жарқыл қарқындылығы PD bcd қолданған кездегіден 20%-ға жоғары. 2848SL бояғышы үшін синглеттік оттегінің түзілуінің кванттық өнімділігі ... болды. ΦΔ = 0,1, ал PC bcd үшін ΦΔ = 0,02.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В результате реализации проекта будут получены новые знания о механизмах активации молекулярного кислорода фотосенсибилизаторами различного химического строения и путей увеличения его квантового выхода. Полученные данные могут выступать в качестве научной основы при дизайне новых фотосенсибилизаторов на основе безметальных органических флуорофоров и углеродных точек, а также для создания плазмон-усиленных фотоактиваторов синглетного кислорода для фотодинамической терапии, экологии.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоба әртүрлі химиялық құрылымдары бар фотосенсибилизаторлардың молекулалық оттегіні белсендіру механизмдері және оның кванттық өнімділігін арттыру жолдары туралы жаңа түсініктер береді. Бұл зерттеулер металлсыз органикалық флуорофорлар мен көміртегі нүктелеріне негізделген жаңа фотосенсибилизаторларды жобалауға, сондай-ақ фотодинамикалық терапия мен қоршаған ортаны қорғауға арналған плазмонмен күшейтілген синглеттік оттегі фотоактиваторларын жасауға ғылыми негіз бола алады.

Level of implementation (in Russian) : Не предусмотрено

Level of implementation (in Kazakh) : Берілмеген

Efficiency (in Russian) : В результате реализации проекта будут предложены решения для создания функциональ-ных нанокомпозитных материалов на основе плазмонных наноструктур, углеродных точек и молекул флуорофоров и предложены пути оптимизации их физико-химических, оптических и люминесцентных характеристик.

Efficiency (in Kazakh) : Жоба нәтижесінде плазмондық наноқұрылымдарға, көміртекті нүктелерге және флуорофор молекулаларына негізделген функционалды нанокомпозиттік материалдарды жасауға арналған шешімдер, сондай-ақ олардың физика-химиялық, оптикалық және люминесценттік сипаттамаларын оңтайландыру жолдары ұсынылады.

Field of application (in Russian) : Физика конденсированного состояния, наноплазмоника, фотоника, фотодинамическая терапия.

Field of application (in Kazakh) : Конденсацияланған заттар физикасы, наноплазмоника, фотоника, фотодинамикалық терапия.