The object of research, development or design (in Russian) : Объектами исследования являются синтезированные наноструктуры селенида меди (CuSe или CuSe2 или CuSeO3)

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысандары болып синтезделген мыс селенидінің наноқұрылымдары (CuSe немесе CuSe2 немесе CuSeO3) табылады

Aim of work (in Russian) : Научная цель настоящего Проекта заключается в получении наноструктур селенита меди (CuSe или CuSe2 или CuSeO3) в трековых темплэйтах SiO2/Si методами химического или электрохимического осаждения. Анализ морфологических, структурных, оптических и электрофизических характеристик, полученных наноструктур является еще одной целью данной работы.

Aim of work (in Kazakh) : Бұл жобаның ғылыми мақсаты-химиялық немесе электрохимиялық тұндыру әдістерімен SiO2/Si трек темплейттерінде мыс селенитінің наноқұрылымдарын (CuSe немесе CuSe2 немесе CuSeO3) алу. Алынған наноқұрылымдардың морфологиялық, құрылымдық, оптикалық және электрофизикалық сипаттамаларын талдау осы жұмыстың тағы бір мақсаты болып табылады.

Методы исследования (на русском) : Методы исследования: • Методы синтеза: применялись технологические методы осаждения и формирования наноструктур селенида меди в трековом темплэйте SiO₂/Si (n- и p-типа), обеспечивающие контролируемые размеры и равномерное заполнение нанопор. • Морфологический анализ: для исследования формы, распределения и степени заполнения нанопор использовался сканирующая электронная микроскопия (СЭМ). • Структурный анализ: кристаллическая структура синтезированных наноструктур изучалась методом рентгеноструктурного анализа (РСА), позволившим определить фазы, параметры решётки и степень кристалличности. • Оптические исследования: проводилась регистрация спектров фотолюминесценции (ФЛ) для определения энергетических уровней, связанных с дефектами и экситонными состояниями. • Электрофизические исследования: сняты вольт-амперные характеристики (ВАХ), позволившие оценить тип проводимости, контактные свойства и влияние структуры нанопористого шаблона на электроперенос.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдістері: • Синтез әдістері: SiO₂/Si (n және p типті) трекалық темплейтінде мыс селенидінің наноқұрылымдарын тұндыру және қалыптастырудың технологиялық әдістері қолданылды, бұл нанокеуектердің өлшемдерін бақылауға және біркелкі толтыруды қамтамасыз етуге мүмкіндік берді. • Морфологиялық талдау: нанокеуектердің пішінін, таралуын және толу дәрежесін зерттеу үшін сканерлеуші электрондық микроскопия (СЭМ) әдісі пайдаланылды. • Құрылымдық талдау: синтезделген наноқұрылымдардың кристалдық құрылымы рентгенқұрылымдық талдау (РҚТ) әдісі арқылы зерттелді, ол фазаларды, тор параметрлерін және кристалдылық дәрежесін анықтауға мүмкіндік берді. • Оптикалық зерттеулер: ақаулар мен экситондық күйлермен байланысты энергия деңгейлерін анықтау үшін фотолюминесценция (ФЛ) спектрлері тіркелді. • Электрофизикалық зерттеулер: вольт-амперлік сипаттамалар (ВАХ) өлшеніп, олар өткізгіштік түрін, контакт қасиеттерін және нанокеуекті шаблон құрылымының электрөткізгіштікке әсерін бағалауға мүмкіндік берді.

Obtained results and novelty (in Russian) : • Разработаны и реализованы технологические методы синтеза наноструктур селенита меди в трековом темплэйте SiO₂/Si (n- и p-типа). • Проведены исследования морфологии и структурных параметров полученных наноструктур селенита меди с использованием СЭМ, что позволило оценить степень заполнения нанопор; получены данные рентгеноструктурного анализа (РСА). • Изучены оптические и электрофизические свойства синтезированных наноструктур селенита меди; получены спектры фотолюминесценции (ФЛ) и сняты вольт-амперные характеристики (ВАХ).

Obtained results and novelty (in Kazakh) : • SiO₂/Si (n және p типті) тректік темплейтінде мыс селенитінің наноқұрылымдарын синтездеудің технологиялық әдістері әзірленіп, іске асырылды. • СЭМ әдісі арқылы алынған мыс селениті наноқұрылымдарының морфологиясы мен құрылымдық параметрлері зерттелді, бұл нанокеуектердің толу дәрежесін бағалауға мүмкіндік берді; рентгенқұрылымдық талдау (РҚТ) деректері алынды. • Синтезделген мыс селениті наноқұрылымдарының оптикалық және электрофизикалық қасиеттері зерттелді; фотолюминесценция (ФЛ) спектрлері мен вольт-амперлік сипаттамалар (ВАС) алынды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработка технологии получения наноструктур селенита меди

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Мыс селениті наноқұрылымдарын алу технологиясын әзірлеу

Level of implementation (in Russian) : Работы находятся на уровне фундаментальных исследований, направленных на получение новых данных о синтезе и свойствах материала. На текущем этапе практическое внедрение не предусмотрено. Полученные результаты формируют научную базу для дальнейших прикладных исследований и потенциального использования в оптоэлектронике и наноматериаловедении.

Level of implementation (in Kazakh) : Жұмыс материалдың синтезі мен қасиеттері туралы жаңа деректер алуға бағытталған іргелі зерттеу деңгейінде. Бұл кезеңде практикалық қолдану көзделмеген. Алынған нәтижелер одан әрі қолданбалы зерттеулер мен оптоэлектроника мен наноматериалдар ғылымында әлеуетті пайдалану үшін ғылыми негіз болып табылады.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта заключается в получении новых фундаментальных данных о структуре и оптических свойствах исследуемых материалов. Разработанные экспериментальные подходы повышают воспроизводимость синтеза и качество анализа образцов. Результаты создают основу для будущих прикладных исследований в области оптоэлектронных материалов.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі зерттеліп отырған материалдардың құрылымы мен оптикалық қасиеттері туралы жаңа іргелі деректерді алуда жатыр. Әзірленген эксперименттік тәсілдер синтездің қайталануын және үлгіні талдау сапасын жақсартады. Нәтижелер оптоэлектрондық материалдар саласындағы болашақ қолданбалы зерттеулер үшін негіз болып табылады.

Field of application (in Russian) : На основании анализа результатов исследований предполагается выявить основные направления и перспективы использования, полученных новых наноматериалов селенида меди для устройств фотоники, электроники и сенсорики.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелерін талдау негізінде фотоника, электроника және сенсорлық құрылғылар үшін алынған жаңа мыс селенидінің наноматериалдарын пайдаланудың негізгі бағыттары мен перспективаларын анықтау көзделеді.