The object of research, development or design (in Russian) : Ионно-плазменное азотирование нержавеющей стали 12Х18Н10Т

The object of research, development or design (in Kazakh) : 12Х18Н10Т тот баспайтын болаттан жасалған иондық- плазмалық азоттау

Aim of work (in Russian) : Разработка технологического процесса плазменного азотирования стальных инъекторов для внесения жидких удобрений, который позволит повысить их долговечность, а также изучение изменения структурно-фазовых состояний, механических, трибологических и коррозионных характеристик в зависимости от режимов плазменного азотирования.

Aim of work (in Kazakh) : Сұйық тыңайтқыштарды енгізуге арналған болат инъектордың плазмалық азоттау технологиялық үдерісін әзірлеу, бұл олардың беріктігін арттыруға мүмкіндік береді, сондай-ақ плазмалық азоттау режимдеріне байланысты құрылымдық-фазалық күйлердің, механикалық, трибологиялық және коррозиялық сипаттамалардың өзгеруін зерттеу.

Методы исследования (на русском) : Для исследования образцов и деталей применяются современные методы экспериментальных исследований и испытаний: -Механическая обработка выполнялась на универсальном вибрационном стенде зарезонансного типа СВУ-2 (ТОО «Вибромаш РК», Усть-Каменогорск). -Фазовый состав определялся методом рентгеноструктурного анализа на рентгеновском дифрактометре. -Испытания на абразивное изнашивание проводились по ГОСТ 23.208-79 с использованием резинового колеса и сухого песка. Между вращающимся колесом и образцом подавался песок, который вызывал износ поверхности. Степень износа оценивалась по изменению массы образца. -Трибологические испытания по схеме «шар-диск» выполнялись с применением керамического или металлического шара, трющегося о вращающийся диск-образец. Износ определялся по глубине дорожки трения, измеренной профилометром. Кривые коэффициента трения регистрировались программой трибометра в процессе испытаний. -Коррозионные испытания электрохимическим методом проводились с использованием потенциостата-гальваностата Corrtest CS300M. Определялись потенциал, плотность тока и скорость коррозии. Применялась трёхэлектродная схема: исследуемый образец – рабочий электрод, платиновый и хлорсеребряный – вспомогательные.

Методы исследования (на казахском) : Үлгілер мен бөлшектерді зерттеу үшін заманауи эксперименттік зерттеу және сынақ әдістері қолданылды: -Механикалық өңдеу СВУ-2 маркалы (ТОО «Вибромаш РК», Өскемен) резонанстан жоғары типті әмбебап вибрациялық стендте жүргізілді. -Фазалық құрам рентгенқұрылымдық талдау әдісімен рентгендік дифрактометр көмегімен анықталды. -Абразивтік тозуға сынау ГОСТ 23.208-79 стандарты бойынша резеңке дөңгелек пен құрғақ құмды пайдалану арқылы өткізілді. Айналып тұрған дөңгелек пен үлгі арасындағы саңылауға құм беріліп, ол үлгінің бетін тоздырды. Тозу дәрежесі үлгінің массасының өзгерісі арқылы бағаланды. -«Шар-диск» сұлбасы бойынша трибологиялық сынақтар керамикалық немесе металл шарды айналатын диск-үлгімен үйкелеу арқылы жүргізілді. Тозу деңгейі профилометр көмегімен өлшенген үйкеліс ізі тереңдігі бойынша анықталды. Үйкеліс коэффициентінің қисықтары сынақ барысында трибометр бағдарламасы арқылы тіркелді. -Электрохимиялық әдіспен коррозияға сынау Corrtest CS300M потенциостат-гальваностаты көмегімен өткізілді. Коррозия потенциалы, ток тығыздығы және коррозия жылдамдығы анықталды. Үш электродты жүйе қолданылды: зерттелетін үлгі – жұмыс электроды, платиналық және хлоркүміс электродтар – қосалқы электродтар ретінде пайдаланылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : - Впервые предлагаются применить ионно-плазменного азотирования для повышения срока службы стальных инъекторов для внесения жидких удобрений; - впервые предлагается изучить износостойкость азотированной нержавеющей стали 12Х18Н10Т при синергетическом воздействии агрессивной среды (коррозионно-активных солей) и абразивных частиц (почва). - будут получены новые данные о влияния водорода на трибологические характеристики азотированного слоя нержавеющей стали 12Х18Н10Т, полученного при плазменном азотировании в среде N2-H2. Основные конструктивные и технико экономические показатели: предлагается разработка технологии ионно-плазменного азотирования для улучшения трибологических и коррозионных характеристик стальных инъекторов для внесения жидких удобрений, работающих в условиях интенсивного изнашивания.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : -Алғаш рет сұйық тыңайтқыштарды енгізуге арналған болат инъекторлардың қызмет ету мерзімін арттыру мақсатында ионды-плазмалық азоттау әдісін қолдану ұсынылады; -алғаш рет коррозияға белсенді тұздар мен топырақтағы абразивтік бөлшектердің синергетикалық әсері жағдайында азотталған 12Х18Н10Т тот баспайтын болаттың тозуға төзімділігі зерттелмек; -N₂–H₂ ортасында плазмалық азоттау арқылы алынған 12Х18Н10Т тот баспайтын болатының азотталған қабатының трибологиялық қасиеттеріне сутегінің әсері туралы жаңа деректер алынатын болады. Негізгі конструктивтік және техникалық-экономикалық көрсеткіштер: интенсивті тозу жағдайында жұмыс істейтін сұйық тыңайтқыштарды енгізуге арналған болат инъекторлардың трибологиялық және коррозиялық сипаттамаларын жақсарту үшін ионды-плазмалық азоттау технологиясын әзірлеу ұсынылады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Предлагается разработка технологии ионно-плазменного азотирования для улучшения трибологических и коррозионных характеристик стальных инъекторов для внесения жидких удобрений, работающих в условиях интенсивного изнашивания.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Сұйық тыңайтқыштарды енгізуге арналған болат инъектордың тозуға және коррозияға төзімділігін арттыру үшін ионды-плазмалық азоттау технологиясын жасау ұсынылады.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілмеген.

Efficiency (in Russian) : Разработка технологического процесса плазменного азотирования стальных инъекторов для внесения жидких удобрений, который позволит повысить их долговечность, а также изучение изменения структурно-фазовых состояний, механических, трибологических и коррозионных характеристик в зависимости от режимов плазменного азотирования.

Efficiency (in Kazakh) : Плазмалық азоттау технологиялық үдерісін әзірлеу инъектордың беріктігін арттырып, құрылымдық-фазалық күйлердің, механикалық, трибологиялық және коррозиялық сипаттамалардың өзгеруін зерттеуге мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Технология точного внесения жидких удобрений в прикорневую зону почвы с помощью инъекционных колес и агрегатов, созданных на их основе, является одним из самых эффективных способов, который уже несколько лет успешно применяется во всем мире. Прикатывающийся точечно-инжекторный аппликатор со свинцованными колесами требует значительно меньше тяговой энергии и оказывает гораздо меньшее воздействие на корни и растительные остатки, чем ножевой аппликатор. Точечное внесение жидких удобрений — это современная метод, предоставляющий отличную возможность максимизировать урожай и минимизировать загрязнение окружающей среды за счет повышения эффективности использования удобрений, минимизации их применения и увеличения отдачи от вложенных удобрений.

Field of application (in Kazakh) : Сұйық тыңайтқыштарды тамыр аймағына енгізуге арналған инъекциялық дөңгелектер мен олардың негізінде жасалған агрегаттар — топыраққа тыңайтқыштарды дәл енгізудің ең тиімді әдістерінің бірі. Қорғасындалған дөңгелекті нүктелі- инъектордың аппликатор пышақты аппликаторға қарағанда тарту энергиясын аз қажет етеді және өсімдіктердің тамырлары мен қалдықтарына аз әсер етеді. Сұйық тыңайтқыштарды нүктелі енгізу – тыңайтқыштардың тиімділігін арттырып, олардың қолданылуын азайтатын, сонымен қатар қоршаған ортаның ластануын барынша азайтатын қазіргі заманғы әдіс.