The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования являются продуктивные залежи верхнего Ю-13 горизонта месторождении Узень.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны Өзен кен орнының жоғарғы Ю-13 горизонтының өнімді кеніштері болып табылады.

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является исследование влияния снижения пластовой температуры на выпадение парафина из нефти, определение физико-химических свойств нефти, изучение условий образования АСПО в пласте с проведением лабораторных исследований.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты қабаттық температураның төмендеуінің мұнайдан парафиннің түсуіне әсерін зерттеу, мұнайдың физика-химиялық қасиеттерін анықтау, зертханалық зерттеулер жүргізе отырып, қабатта АСПТ түзілу жағдайларын зерттеу болып табылады.

Методы исследования (на русском) : На данном этапе проекта привлекались термометрические и лабораторные исследования по определению свойств пластовой нефти, статистическая обработка по результатам выполненных исследований за весь период эксплуатации месторождения для изучения условий выпадения парафинов.

Методы исследования (на казахском) : Жобаның осы кезеңінде қабат мұнайының қасиеттерін анықтау бойынша термометриялық және зертханалық зерттеулер, парафиндердің түсу жағдайларын зерттеу үшін кен орнын пайдаланудың барлық кезеңінде жүргізілген зерттеулердің нәтижелері бойынша статистикалық өңдеу тартылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : На данном этапе проекта проведены следующие работы: − построена карта текущей температуры горизонта Ю-13; − выявлены зоны с пониженной температурой, способствующей выпадению АСПО; − установлена зависимость между снижением температуры и уменьшением содержания АСПО в нефти; − получены данные о температуре начала кристаллизации парафинов в нефти месторождения Узень, − проведено комплексное сопоставление температуры пласта с содержанием парафинов в разных точках разработки; − сформулированы научные гипотезы по механизмам формирования АСПО в поровом пространстве.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жобаның осы кезеңінде келесі жұмыстар жүргізілді: − Ю-13 горизоньының ағымдағы температурасының картасы тұрғызылды; − АСПТ түсуіне ықпал ететін температурасы төмен аймақтар анықталды; − температураның төмендеуі мен мұнайдағы АСПТ мөлшерінің төмендеуі арасында байланыс орнатылды; − Өзен кен орнының мұнайындағы парафиндердің кристалдануының басталу температурасы туралы деректер алынды, − әр түрлі игеру нүктелеріндегі қабаттың температурасын парафиндердің құрамымен кешенді салыстыру жүргізілді; − кеуекті кеңістікте АСПТ қалыптастыру механизмдері бойынша ғылыми гипотезалар тұжырымдалды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : На первом этапе проекта были достигнуты следующие конструктивные и технико-экономические показатели: - обосновано снижение температуры в пластах Ю-13 как один из ключевых факторов образования АСПО, что позволило определить приоритетные участки для последующих опытно-промысловых испытаний и лабораторных исследований; - построена температурная карта горизонта с использованием данных гидродинамических исследований; - определены предельные параметры температуры и содержания парафина, при которых происходит массовое выпадение твёрдой фазы, — данные будут использоваться для выбора наиболее эффективной технологии повышения температуры; - разработан план лабораторных испытаний, позволяющий полностью оценить выпадение отложений в пласте; Оценка уровня технологической готовности (TRL) — подтверждено, что к концу первого года разработки проект достиг уровня TRL 3 (аналитальные и экспериментальные подтверждения концепции). Технико-экономические показатели будут представлены в заключительных отчетах.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаның бірінші кезеңінде келесі конструктивті және техникалық-экономикалық көрсеткіштерге қол жеткізілді: - Ю-13 қабаттарындағы температураның төмендеуі АСПТ түзілуінің негізгі факторларының бірі ретінде негізделген, бұл кейінгі тәжірибелік-кәсіптік сынақтар мен зертханалық зерттеулер үшін басым учаскелерді анықтауға мүмкіндік берді; - гидродинамикалық зерттеу деректерін пайдалана отырып, горизонттың температуралық картасы салынды; - қатты фазаның жаппай түсуі орын алатын температура мен парафин құрамының шекті параметрлері анықталды-деректер температураны көтерудің ең тиімді технологиясын таңдау үшін пайдаланылатын болады; - қабаттағы тұнбалардың түсуін толық бағалауға мүмкіндік беретін Зертханалық сынақ жоспары жасалды. Технологиялық дайындық деңгейін бағалау (TRL) - әзірлеудің бірінші жылының соңында жоба TRL 3 деңгейіне жеткені расталды (тұжырымдаманың аналитикалық және эксперименттік растаулары). Техникалық-экономикалық көрсеткіштер қорытынды есептерде ұсынылатын болады.

Level of implementation (in Russian) : На первом году реализации проекта работы имели преимущественно исследовательский характер, направленный на сбор, систематизацию и первичный анализ данных, необходимых для последующих стадий проектирования и внедрения. Технологическая готовность (TRL) достигла уровня 3: подтверждение аналитической и лабораторной концепции, предварительные исследования подтверждают возможность дальнейшего практического применения. Внедрение результатов на данном этапе ограничивается подготовкой базы данных и анализа промысловых исследований, необходимых для проектирования и апробации технологий на втором этапе (2-й год) в рамках опытно-промысловых испытаний (ОПИ). На основании результатов разработаны методические рекомендации по выбору участков с повышенным риском образования АСПО, что может быть использовано при текущем планировании ремонтно-профилактических мероприятий на скважинах.

Level of implementation (in Kazakh) : Жобаны іске асырудың бірінші жылында жұмыстар негізінен жобалау мен енгізудің кейінгі кезеңдері үшін қажетті деректерді жинауға, жүйелеуге және бастапқы талдауға бағытталған зерттеу сипатына ие болды. Технологиялық дайындық (TRL) 3-деңгейге жетті: аналитикалық және зертханалық тұжырымдаманы растау, алдын-ала зерттеулер одан әрі тәжірибелік қолдану мүмкіндігін растайды. Осы кезеңде нәтижелерді енгізу тәжірибелік-өндірістік сынақтар (ТӨС) шеңберінде екінші кезеңде (2-ші жыл)технологияларды жобалау және сынақтан өткізу үшін қажетті кәсіптік зерттеулердің дерекқоры мен талдауын дайындаумен шектеледі. Нәтижелер негізінде ұңғымаларда жөндеу-алдын алу іс-шараларын ағымдағы жоспарлау кезінде пайдаланылуы мүмкін АСПТ түзілу қаупі жоғары учаскелерді таңдау бойынша әдістемелік ұсынымдар әзірленді.

Efficiency (in Russian) : На данном этапе реализации проекта достигнуты значимые научные результаты, подтверждающие актуальность проблемы выпадения АСПО в пластовых условиях и формирующие научную базу для дальнейших прикладных исследований. Собрана и проанализирована промысловая информация по Ю-13 горизонту, построена карта текущей температуры пласта, что позволило выделить зоны наиболее интенсивного охлаждения и потенциального выпадения АСПО. Проведён ретроспективный анализ содержания парафина в нефти. Зафиксировано общее снижение его содержания в дегазированной нефти, что может свидетельствовать о выпадении парафинов в поровом пространстве коллектора. Подготовлена методологическая база лабораторных исследований, включая выбор участков для отбора устьевых проб нефти, методы оценки температуры кристаллизации парафинов. Сформулированы научные гипотезы о механизмах образования АСПО в пласте, в том числе зависимость выпадения от термобарических условий, состава нефти и характера водонефтяного взаимодействия. Параметры эффективности будут оценены в последующих работах (отчетах).

Efficiency (in Kazakh) : Жобаны іске асырудың осы кезеңінде қабаттық жағдайларда АСПТ түсу проблемасының өзектілігін растайтын және одан әрі қолданбалы зерттеулер үшін ғылыми базаны қалыптастыратын елеулі ғылыми нәтижелерге қол жеткізілді. Ю-13 горизонт бойынша өндірістік ақпарат жиналды және талданды, қабаттың ағымдағы температурасының картасы салынды, бұл ең қарқынды салқындату аймақтарын және АСПТ ықтимал түсуін анықтауға мүмкіндік берді. Мұнай құрамындағы парафиннің ретроспективті талдауы жүргізілді. Оның газсыздандырылған мұнайдағы құрамының жалпы төмендеуі тіркелді, бұл коллектордың кеуекті кеңістігінде парафиндердің түсуін көрсетуі мүмкін. Зертханалық зерттеулердің әдіснамалық базасы дайындалды, оның ішінде мұнайдың сағалық сынамаларын алу үшін учаскелерді таңдау, парафиндердің кристалдану температурасын бағалау әдістері. Қабатта АСПТ түзілу механизмдері туралы ғылыми гипотезалар, оның ішінде түзілудің термобариялық жағдайларға, мұнай құрамына және су-мұнай өзара әрекеттесу сипатына тәуелділігі тұжырымдалған. Тиімділік параметрлері кейінгі жұмыстарда (есептерде) бағаланады.

Field of application (in Russian) : Результаты проекта находят практическое применение в сфере разработки и эксплуатации зрелых нефтяных месторождений, особенно в условиях пониженной пластовой температуры и высокой парафинистости нефти. Разработанные методики оценки выпадения АСПО, а также технологии термохимического воздействия и ингибирования отложений могут быть внедрены на месторождениях с закачкой холодной воды (Карамандыбас, Тенге, Тасбулат, Актас, Туркоменой и др.); для стабилизации и увеличения дебитов скважин; для повышения коэффициента извлечения нефти (КИН) за счет предотвращения закупорки порового пространства. Результаты используются при выборе температурного режима закачки и состава нагнетаемой жидкости для минимизации выпадения АСПО в пласте. Методики и данные проекта применимы в научных исследованиях по геотермии, реологии нефти, а также в учебных курсах по разработке нефтяных месторождений. Результаты позволяют разрабатывать и адаптировать реагенты, ингибиторы и технологические решения, ориентированные на работу в низкотемпературных пластовых условиях с высоким риском выпадения АСПО. Полученные данные могут быть масштабированы и адаптированы к условиям других месторождений Казахстана (в частности, Южный Мангистау, Прикаспийская впадина), а также в международной практике на месторождениях с высокопарафинистой нефтью.

Field of application (in Kazakh) : Жобаның нәтижелері жетілген мұнай кен орындарын игеру және пайдалану саласында, әсіресе қабаттық температураның төмендеуі және мұнайдың жоғары парафинділігі жағдайында тәжірибелік қолдануды табады. АСПТ түсуін бағалаудың әзірленген әдістемелері, сондай-ақ термохимиялық әсер ету және шөгінділерді тежеу технологиялары суық су айдайтын кен орындарында (Қарамандыбас, Теңге, Тасболат, Ақтас, Туркменой және т. б.); ұңғымалардың дебиттерін тұрақтандыру және ұлғайту үшін; кеуекті кеңістіктің бітелуін болдырмау есебінен мұнай өндіру коэффициентін (МӨК) арттыру үшін енгізілуі мүмкін. Нәтижелер айдаудың температуралық режимін және қабатта АСПТ түсуін азайту үшін айдалатын сұйықтықтың құрамын таңдауда қолданылады. Жобаның әдістемелері мен деректері геотермия, мұнай реологиясы бойынша ғылыми зерттеулерде, сондай-ақ мұнай кен орындарын игеру бойынша оқу курстарында қолданылады. Нәтижелер АСПТ түсу қаупі жоғары төмен температуралы қабат жағдайында жұмыс істеуге бағытталған реагенттерді, ингибиторларды және технологиялық шешімдерді әзірлеуге және бейімдеуге мүмкіндік береді. Алынған деректер Қазақстанның басқа кен орындарының жағдайына (атап айтқанда, Оңтүстік Маңғыстау, Каспий маңы ойпаты), сондай-ақ халықаралық тәжірибеде жоғары парафинді мұнай кен орындарында масштабталуы және бейімделуі мүмкін.