The object of research, development or design (in Russian) : Автоматизированная система обнаружения утечек в трубопроводах на основе термографических данных с БПЛА с неподвижным крылом и моделей сверточных нейронных сетей (CNN).

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қозғалмайтын қанатты ҰША-дан алынған термобейнелер мен CNN негізінде құбыржолдардағы ағып кетулерді автоматты анықтау жүйесі.

Aim of work (in Russian) : Цель проекта заключается в разработке и внедрении интеллектуальной автоматизированной системы для обнаружения утечек в трубопроводах в Казахстане с использованием тепловых изображений, полученных с помощью беспилотников с фиксированным крылом, и сверточных нейронных сетей. Система направлена на повышение безопасности инфраструктуры, снижение экологических рисков и оптимизацию управления трубопроводами.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты-бекітілген қанатты дрондар мен конволюциялық нейрондық желілерден алынған термиялық кескіндерді пайдалана отырып, Қазақстандағы құбырлардағы ағып кетулерді анықтаудың интеллектуалды автоматтандырылған жүйесін әзірлеу және енгізу. Жүйе инфрақұрылымның қауіпсіздігін арттыруға, экологиялық тәуекелдерді азайтуға және құбырларды басқаруды оңтайландыруға бағытталған

Методы исследования (на русском) : Анализ предметной области и онтология признаков; сбор термоданных с БПЛА; аннотирование и подготовка датасетов; классические и глубинные модели (CNN), кластеризация/детекция аномалий; кросс-валидация и гиперпараметрическая оптимизация; интеграция с требованиями ИБ; полевые испытания.

Методы исследования (на казахском) : Пәндік саланы талдау және белгілер онтологиясы; ҰША арқылы термодеректерді жинау; деректер жиынтықтарын аннотациялау/дайындау; классикалық және терең модельдер (CNN), аномалияларды анықтау/кластерлеу; кросс-валидация және гиперпараметрлерді оңтайландыру; АКҚ талаптарымен интеграция; далалық сынақтар.

Obtained results and novelty (in Russian) : Выделены ключевые концепции и разработана онтология знаний по утечкам и их тепловым сигнатурам. Создан формализованный конвейер: сбор → разметка → обучение → инференс → валидация. Предложены алгоритмы CNN и правила интерпретации для условий различной эксплуатации; обеспечена интеграция с БПЛА. Новизна: комплексная методика обнаружения утечек для Казахстана, объединяющая термосъёмку с крыла и формальные модели знаний, повышающая точность и воспроизводимость решений.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Ағып кетудің негізгі ұғымдары мен жылулық сигнатуралары бойынша білім онтологиясы жасалды. «Жинау → белгілеу → үйрету → инференс → валидация» формальданған конвейері құрылды. Әртүрлі пайдалану жағдайларына бейімделген CNN алгоритмдері мен интерпретация ережелері ұсынылды; ҰША-мен интеграцияланды. Жаңалық: термобейне мен білімнің формальды модельдерін біріктіретін кешенді тәсіл, Қазақстан жағдайында дәлдікті және қайта өндіруді арттыру.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Высокое качество обнаружения при низком уровне ложных срабатываний. Точная локализация места утечки с учётом контекста трассы и местности. Быстрая обработка кадров, стабильная работа на полевом и наземном вычислительных узлах. Высокая доступность системы, готовность к непрерывному мониторингу. Организованный поток и хранение данных, надёжная работа с термографией и метаданными. Длительная автономность БПЛА и значительное покрытие за один вылет. Рациональное энергопотребление наземного узла, обучение и инференс на стандартном GPU. Лёгкая интеграция: единый формат данных, онтология и открытые API/SDK. Обеспечена информационная безопасность: шифрование, ролевой доступ и аудит. Выраженный экономический эффект: снижение расходов на инспекции, ускорение реагирования, риск-ориентированное планирование. Хорошая масштабируемость, готовность к мультидроновым сценариям. Полный комплект документации: ТЗ, матрица требований, протокол аннотаций и материалы валидации.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Анықтау сапасы жоғары, жалған іске қосылулар төмен деңгейде ұсталады. Ағып кету орнын дәлме-дәл локализациялау қамтамасыз етіледі. Кадрларды өңдеу жылдам, далалық және жерүсті есептеу түйіндерінде тұрақты жұмыс істейді. Жүйе қолжетімділігі жоғары, үздіксіз мониторингке бейімделген. Деректер ағыны мен сақтау ұйымдастырылған, термобейне мен метадеректермен сенімді жұмыс істейді. ҰША ұзақ ұша алады, бір ұшуда елеулі аумақты қамтиды. Жерүсті түйінінің қуат тұтынуы ұтымды, стандартты GPU-да оқыту және инференс орындалады. Интеграция жеңіл: бірыңғай деректер форматы, онтология және ашық API/SDK қолдауы бар. Ақпараттық қауіпсіздік сақталады: шифрлау, рөлдік қолжетімділік және журналдау. Экономикалық әсер айқын: инспекция шығындарын азайту, бригадалардың жұмысын жеделдету, жоспарлауды тәуекелге бағдарлау. Жүйе оңай масштабталады, көп-дрондық сценарийлерге дайын. Құжаттама толық: техникалық тапсырма, талаптар матрицасы, аннотация протоколы және валидация материалдары.

Level of implementation (in Russian) : Пилотная эксплуатация на тестовых участках трубопроводов; опытная интеграция с действующими регламентами обследований; подготовка к промышленному внедрению.

Level of implementation (in Kazakh) : Құбыр желілерінің тестілік учаскелерінде пилоттық пайдалану; қолданыстағы тексеру регламенттерімен тәжірибелік интеграция; өнеркәсіптік енгізуге дайындау.

Efficiency (in Russian) : Сокращение времени обнаружения и выезда бригад; снижение недоучтённых потерь; рост безопасности; уменьшение затрат на инспекции за счёт приоритизации трасс и автоматизации анализа.

Efficiency (in Kazakh) : Анықтау уақыты мен бригадалардың шығу уақытын қысқарту; есепке алынбаған шығындарды азайту; қауіпсіздікті арттыру; талдауды автоматтандыру арқылы тексеру шығындарын төмендету.

Field of application (in Russian) : Магистральные и промысловые трубопроводы нефти, газа, воды и теплоносителей; аварийно-диспетчерские службы; эколого-промышленный мониторинг.

Field of application (in Kazakh) : Мұнай, газ, су және жылу тасымалдағыштарының магистральдық/өндірістік құбырлары; апаттық-диспетчерлік қызметтер; экологиялық-өнеркәсіптік мониторинг.