The object of research, development or design (in Russian) : Процесс контроля знании студентов вуза по программированию на основе технологии генеративного искусственного интеллекта

The object of research, development or design (in Kazakh) : Генеративті жасанды интеллект технологиясының негізінде программалаудан ЖОО студенттерінің білімін бақылау үдерісі

Aim of work (in Russian) : Выявить влияние технологии GenAI на методику контроля знаний студентов вузов по программированию

Aim of work (in Kazakh) : GenAI технологиясының ЖОО студенттерінің программалаудан білімдерін бақылау әдістемесіне әсерін анықтау

Методы исследования (на русском) : - Системный подход — анализ существующих методов контроля знаний по программированию в высших учебных заведениях и внедрение технологий генеративного искусственного интеллекта для контроля знаний; - деятельностный подход — определение основных критериев оценки навыков программирования у студентов, разработка контрольных заданий, создание модели машинного обучения, оценка навыков программирования, обеспечение обратной связи и улучшение навыков; - экспертный подход — проведение внешней и внутренней экспертизы по использованию технологий генеративного искусственного интеллекта для контроля программных компетенций студентов; - экспериментальный подход — апробация критериев контроля знаний и контрольного контента по программированию студентов вузов с использованием технологий генеративного искусственного интеллекта

Методы исследования (на казахском) : - Жүйелік тәсіл жоғары оқу орындарында программалау бойынша білімді бақылаудың ағымдағы әдістеріне талдау және білімді бақылауға GenAI технологиясын енгізу; ⁃ іс-әрекеттік тәсіл студенттердің программалау дағдылары бағаланатын негізгі критерийлерді анықтау, бақылау тапсырмаларын жасау, машиналық оқыту моделін құру, программалау дағдыларын бағалау, кері байланыс және дағдыларды жетілдіру; ⁃ сараптамалық тәсіл GenAI технологиясын студенттердің программалау біліктіліктерін бақылауда пайдалану бойынша сыртқы және ішкі сараптама жасау; ⁃ эксперименттік тәсіл GenAI технологиясының ЖОО студенттерінің программалаудан білімін бақылау критерийлерін, бақылау контенттерін апробациядан өткізу

Obtained results and novelty (in Russian) : -Разработана система адаптивных критериев контроля практических навыков программирования с использованием GenAI (КОКСНВО МНВО РК, DOI:10.51889/2959-5894.2025.90.2.031). Совершенствованы критерии и дескрипторы оценки теоретических и практических знаний студентов, а также их логического и алгоритмического мышления (КОКСНВО МНВО РК, doi.org/10.47649/vau.25.v77.i2.11). -Разработаны адаптивные критерии контроля по программированию с использованием GenAI, подготовлена документация для образовательных учреждений и размещена на веб-странице “AI-Sana” КазНПУ имени Абая (https://kaznpu.kz/ru/3203/page). -Обоснована необходимость эффективного применения платформ Codeforces, LeetCode, HackerRank при контроле знаний с использованием GenAI (https://doi.org/10.53894/ijirss.v8i5.8577, Q2, Multidisciplinary, процентиль 67). По результатам эксперимента установлено, что использование GenAI обеспечивает эффективную автоматизированную оценку и адаптивную обратную связь при обучении программированию. Студенты использовавшая GitHub Copilot, показала более высокие показатели скорости и точности выполнения заданий, что повысило эффективность обучения. Доказана важность традиционных методов в развитии алгоритмического мышления. Получена авторское свидетельство, 17 апреля 2025, № 56910 -На основе платформы LeetCode определена эффективность применения GenAI для автоматизированной оценки и предоставления обратной связи по программированию (DOI:10.1109/UBMK67458.2025.11206938, Scopus)

Obtained results and novelty (in Kazakh) : -GenAI қолданып программалаудан практикалық дағдыларды бейімделген бақылау критерийлері жүйесі жасалды, (ҚР ҒЖБМ ҒЖБССҚК, DOI:10.51889/2959-5894.2025.90.2.031). Студенттердің теориялық және практикалық білімін, логикалық және алгоритмдік ойлау қабілеттерін бағалаудың критерийлері мен дескрипторлар жетілдірілді, (ҚР ҒЖБМ ҒЖБССҚК, doi.org/10.47649/vau.25.v77.i2.11) -GenAI қолданып программалаудан бақылаудың бейімделген критерийлері жасалып, білім беру мекемелеріне құжаттама дайындалып, Абай атындағы ҚазҰПУ-нің “AI-Sana” веб-парақшасына салынды (https://kaznpu.kz/ru/3203/page -Codeforces, LeetCode, HackerRank платформаларын GenAI білімді бақылауда тиімді қолдану қажеттілігі негізделді, (https://doi.org/10.53894/ijirss.v8i5.8577, Q2, Multidisciplinary Category, процентиль 67) Эксперимент нәтижесінде GenAI қолдану программалаудан автоматтандырылған бағалау мен бейімделген кері байланысты тиімді жүзеге асыратыны анықталды. GitHub Copilot пайдаланған студенттердің тапсырмаларды орындау жылдамдығы мен дұрыстығы жоғары болып, оқу тиімділігі артты. Алгоритмдік ойлауды дамытуда дәстүрлі әдістердің маңызды екендігі дәлелденді. «Генеративті жасанды интеллектті пайдаланып программалау пәні бойынша студенттердің код жазу дағдыларын бағалау жүйесін құру және оның тиімділігін зерттеу» (авторлық куәлік, 2025, 17 сәуір, № 56910) -LeetCode негізінде GenAI программалаудан автоматтандырылған бағалау мен кері байланыс берудегі тиімділігі анықталды (DOI:10.1109/UBMK67458.2025.11206938)

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Проект направлен на решение научно-технологических потребностей среднего и высшего образования

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоба орта және жоғары білімнің ғылыми және технологиялық қажеттіліктерін шешуге бағытталған

Level of implementation (in Russian) : Нет

Level of implementation (in Kazakh) : Жоқ

Efficiency (in Russian) : Научная эффективность – при исследовании влияния технологии GenAI на методологию контроля знаний от программирования в университетах обеспечивается: а) функциональный аспект – автоматизация мониторинга обучения студентов на основе технологии GenAI; б) организационный аспект - прозрачность мониторинга обучения студентов на основе технологии GenAI, улучшение обратной связи, согласованности целей и стратегий, повышение качества обучения студентов программированию. Инновационная эффективность – создание управления знаниями на основе технологии GenAI, рост инновационной активности и рыночных преимуществ, педагогическая концентрация инноваций. Экономическая эффективность видится в оптимизации контроля образования учителей и преподавателей вузов страны, обеспечении доступа к информации о результатах контроля

Efficiency (in Kazakh) : Ғылыми тиімділік - GenAI технологиясының ЖОО программалаудан білімді бақылау әдістемесіне әсерін зерттеуде мыналар қамтамасыз етіледі: а) функционалдық аспект – студенттердің білімін бақылауды GenAI технологиясының негізінде автоматтандыру; ә) ұйымдастырушылық аспект – GenAI технологиясының негізінде студенттердің білімін бақылаудағы ашықтық, кері байланысты жақсарту, мақсаттар мен стратегиялардың келісімділігі, студенттердің программалаудан білім сапасын арттыру. Инновациялық тиімділік - GenAI технологиясына негізделген білімді бақылауды құру, инновациялық белсенділік пен нарықтық артықшылықтардың өсуі, инновациялардың педагогикалық шоғырлануы. Экономикалық тиімділік - еліміздің ЖОО-на оқытушылары мен мектеп педагогтеріне білім бақылауды оңтайландыруда, бақылау нәтижелері жайлы ақпараттың қолжетімділігін қамтамасыз етуде көрінеді

Field of application (in Russian) : Система среднего образования; высшее и послевузовское педагогическое образование, дополнительное профессионально-педагогическое образование; система повышения квалификации педагогических кадров; инновации в системе образования

Field of application (in Kazakh) : Орта білім беру жүйесі; жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі педагогикалық білім, қосымша кәсіптік-педагогикалық білім; педагогикалық қызметкерлердің біліктілігін арттыру жүйесі; білім беру жүйесіндегі инновациялар