The object of research, development or design (in Russian) : Биоматериалы

The object of research, development or design (in Kazakh) : Биоматериалдар

Aim of work (in Russian) : Изучить взаимосвязь между уровнем стресса, развитием кариеса и изменениями микробиома полости рта у подростков для разработки комплексного подхода к ранней диагностике и профилактике стресс-индуцированных стоматологических проблем.

Aim of work (in Kazakh) : Стресстен туындаған стоматологиялық проблемаларды ерте диагностикалау мен алдын алудың кешенді тәсілін әзірлеу үшін жасөспірімдердегі стресс деңгейі, кариестің дамуы және ауыз қуысының микробиотасының өзгеруі арасындағы байланысты зерттеу.

Методы исследования (на русском) : Проведен анализ уровней гормонов стресса подростков. Методы: • Анализ биоматериала и выборка данных - проведен всесторонний лабораторный анализ ранее собранных образцов волос у подростков. Эти образцы, взятые с затылочной части головы в ходе предыдущего этапа исследования, являются ценным ресурсом для оценки уровня кортизола, который является признанным маркером хронического стресса. Этот метод позволил получить надежную долгосрочную оценку воздействия стресса, так как волосы накапливают кортизол на протяжении нескольких месяцев, что отражает не только краткосрочные, но и долгосрочные изменения гормонального фона. • Анализ уровня кортизола – оценка хронического стресса у участников исследования. Этот этап включает химический анализ образцов волос с использованием современных методов, таких как иммуноферментный анализ (ELISA) или жидкостная хроматография с масс-спектрометрией (LC-MS/MS). Анализ кортизола является ключевым индикатором для выявления степени стресса, которому подвергались подростки в течение последних нескольких месяцев. Данный анализ позволил создать картину гормонального фона. • Методы сбора первичной информации, её источники и обработка данных. Основными источниками информации для данного проекта являются ранее собранные образцы ДНК буккального эпителия и волосы подростков, а также данные о состоянии их здоровья полости рта. Эти данные были собраны в ходе предыдущего проекта и будут использоваться для дальнейшего анализа.

Методы исследования (на казахском) : Жасөспірімдердің стресс гормондарының деңгейіне талдау жасалды. Әдістері: * Биоматериалды талдау және деректерді іріктеу - жасөспірімдерде бұрын жиналған шаш үлгілеріне жан-жақты зертханалық талдау жүргізілді. Зерттеудің алдыңғы кезеңінде бастың желке бөлігінен алынған бұл үлгілер созылмалы стресстің танылған белгісі болып табылатын кортизол деңгейін бағалаудың құнды ресурсы болып табылады. Бұл әдіс стресстің әсерін сенімді ұзақ мерзімді бағалауға мүмкіндік берді, өйткені шаш бірнеше ай бойы кортизолды сақтайды, бұл гормоналды фондағы қысқа мерзімді ғана емес, ұзақ мерзімді өзгерістерді де көрсетеді. * Кортизол деңгейін талдау – зерттеуге қатысушылардың созылмалы стрессті бағалауы. Бұл кезең иммуноферменттік талдау (ELISA) немесе масс-спектрометриялы сұйық хроматография (LC-MS/MS) сияқты заманауи әдістерді қолдана отырып, шаш үлгілерін химиялық талдауды қамтиды. Кортизолды талдау жасөспірімдердің соңғы бірнеше айда бастан өткерген стресс дәрежесін анықтаудың негізгі көрсеткіші болып табылады. Бұл талдау гормоналды фонның суретін жасауға мүмкіндік берді. * Бастапқы ақпаратты жинау әдістері, оның көздері және деректерді өңдеу. Бұл жобаның негізгі ақпарат көздері-бұрын жиналған БУККАЛЬДЫ эпителий ДНҚ үлгілері және жасөспірімдердің шаштары, сондай-ақ олардың ауыз қуысының денсаулығы туралы мәліметтер. Бұл деректер алдыңғы жоба арқылы жиналды және одан әрі талдау үшін пайдаланылады.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведен анализ уровня гормона стресса у подростков, создана структурированная база данных в формате Excel, включающая кодовые номера участников исследования, показатели стоматологического статуса (DMFT — количество кариозных, удалённых и пломбированных постоянных зубов) и результаты анализа стресс-гормонов в волосах. База данных подготовлена в стандартизированном виде, пригодном для статистического анализа и архивирования в соответствии с требованиями проекта. Проведён статистический анализ. Подготовлена рукопись статьи под названием: «Гормональные паттерны, связанные со стрессом, и зубной кариес у подростков: данные из Казахстана», включающий аннотацию, введение, методологию, результаты, обсуждение и список литературы. Новизна проекта заключается в создании новой мультифакторной модели, которая включает анализ гормонов стресса и состояния микробиома полости рта при диагностике кариеса у подростков.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жасөспірімдердегі стресс гормонының деңгейіне талдау жүргізілді, зерттеуге қатысушылардың код нөмірлерін, стоматологиялық статус көрсеткіштерін (DMFT — кариозды, алынған және пломбаланған тұрақты тістердің саны) және шаштағы стресс гормондарын талдау нәтижелерін қамтитын Excel форматындағы құрылымдық мәліметтер базасы құрылды. Деректер базасы жобаның талаптарына сәйкес статистикалық талдау және мұрағаттау үшін жарамды стандартталған түрде дайындалған. Статистикалық талдау жүргізілді. Аннотацияны, кіріспені, әдіснаманы, нәтижелерді, талқылауды және әдебиеттер тізімін қамтитын "жасөспірімдердегі стресске байланысты гормоналды үлгілер және тіс кариесі: Қазақстаннан алынған деректер" атты мақаланың қолжазбасы дайындалды. Жобаның жаңалығы-жасөспірімдерде тіс жегісін диагностикалау кезінде стресс гормондары мен ауыз қуысының микробиомасының күйін талдауды қамтитын жаңа мультифакторлық модель құру.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные конструктивно-технические и экономические показатели работы включают создание структурированной базы данных в формате Excel, включающая кодовые номера участников исследования, показатели стоматологического статуса (DMFT — количество кариозных, удалённых и пломбированных постоянных зубов) и результаты анализа стресс-гормонов в волосах, проведение статистического анализа. Инновационная составляющая заключается в создании новой мультифакторной модели, которая включает анализ гормонов стресса и состояния микробиома полости рта при диагностике кариеса у подростков.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жұмыстың негізгі құрылымдық-техникалық және экономикалық көрсеткіштеріне зерттеуге қатысушылардың код нөмірлерін, стоматологиялық мәртебе көрсеткіштерін (DMFT — кариозды, қашықтағы және пломбаланған тұрақты тістердің саны) және шаштағы стресс гормондарын талдау нәтижелерін, статистикалық талдау жүргізуді қамтитын Excel форматындағы құрылымдық мәліметтер базасын құру кіреді. Инновациялық компонент-бұл жасөспірімдерде тіс жегісін диагностикалау кезінде стресс гормондары мен ауыз қуысының микробиомасының күйін талдауды қамтитын жаңа мультифакторлық модель құру.

Level of implementation (in Russian) : На данном этапе реализации проекта внедрение не предусмотрено

Level of implementation (in Kazakh) : Жобаны жүзеге асырудың осы кезеңінде енгізу қарастырылмаған.

Efficiency (in Russian) : Запланированная задача исследования выполнена в полном объеме.

Efficiency (in Kazakh) : Зерттеудің жоспарланған міндеті толық көлемде орындалды,

Field of application (in Russian) : Медицина и Здравоохранение Результаты данного проекта нацелены на область стоматологии и психоэмоционального состояния подростков, микробиома и здоровья ротовой полости и в целом состояния здоровья подростков.

Field of application (in Kazakh) : Медицина және Денсаулық сақтау Бұл жобаның нәтижелері жасөспірімдердің стоматологиясы мен психоэмоционалды жағдайына, микробиома мен ауыз қуысының денсаулығына және жалпы жасөспірімдердің денсаулығына бағытталған.