The object of research, development or design (in Russian) : Медно-никелевые руды

The object of research, development or design (in Kazakh) : Мыс-никель кендері

Aim of work (in Russian) : заключается в исследовании поведения примесных элементов при выщелачивании медно-никелевых руд и селективном выделении меди и никеля для разработки способов минимизирования их влияния на процессы

Aim of work (in Kazakh) : мыс-никель кендерін шаймалау және олардың процестерге әсерін азайту жолдарын әзірлеу үшін мыс пен никельді селективті бөлу кезінде қоспа элементтерінің мінез-құлқын зерттеу

Методы исследования (на русском) : Химический анализ, измерения окислительно-восстановительных потенциалов и показателей рН, выщелачивание, экстракция, осаждение, электрохимические процессы.

Методы исследования (на казахском) : Химиялық талдау, тотығу-тотықсыздану потенциалдары мен рН көрсеткіштерін өлшеу, шаймалау, экстракция, тұндыру, электрохимиялық процестер

Obtained results and novelty (in Russian) : Изучение свойств медно-никелевых растворов, как коллективного, так и селективного выщелачивания показало, что при концентрации 2,5 % по серной кислоте, в продуктивном растворе первой стадии выщелачивания сосредоточены преимущественно медь и железо в виде сульфатов – 98-99 %, незначительные соединения никеля (1-2 %) также представлены сульфатами и биметаллическими соединениями. На второй стадии, после увеличения концентрации серной кислоты до 10 %, диапазон соединений никеля, представленных преимущественно сульфатной формой достигает 60-65 %, комплексными солями никеля и железа представлено около 10 %, оставшаяся часть 20-25 % сульфатных соединений приходится на примеси, в частности остаточные соединения железа и меди. Применение смеси серной и азотной кислот, в значительной степени повышает извлечение никеля при селективном и коллективном методах. Нахождение никеля в растворе фиксировалось преимущественно в нитратной форме. Наиболее эффективное удаление избыточного количества железа – до 95 %, целесообразно вести на применение варианта его осаждения с использованием триполифосфата на стадии. Основная научная новизна данной технологии заключается в возможности регулировки температурных параметров и аэрации, как на стадии предварительного био-окисления, так и последующего выщелачивания.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Мыс-никель ерітінділерінің ұжымдық және селективті шаймалау қасиеттерін зерттеу көрсеткендей, күкірт қышқылы бойынша 2,5% концентрацияда шаймалаудың бірінші сатысындағы өнімді ерітіндіде негізінен мыс пен темір сульфаттар түрінде шоғырланған-98-99 %, никельдің ұсақ қосылыстары (1-2 %) сульфаттар мен биметалл қосылыстарымен ұсынылған. Екінші кезеңде күкірт қышқылының концентрациясы 10% - ға дейін артқаннан кейін, негізінен сульфат түрінде ұсынылған никель қосылыстарының диапазоны 60-65% - ға жетеді, никель мен темірдің күрделі тұздары шамамен 10% құрайды, сульфат қосылыстарының қалған 20-25% - ы қоспаларға, атап айтқанда темір мен мыстың қалдық қосылыстарына жатады. Күкірт және азот қышқылдарының қоспасын қолдану селективті және ұжымдық әдістермен никельдің алынуын едәуір арттырады. Никельдің ерітіндіде болуы негізінен нитрат түрінде тіркелді. Темірдің артық мөлшерін тиімді жою-95% - ға дейін, оны тұндыру нұсқасын сатысында триполифосфатты қолдану арқылы қолданған жөн. Бұл технологияның негізгі ғылыми жаңалығы-алдын-ала био-тотығу сатысында да, кейіннен шаймалау кезінде де температура параметрлері мен аэрацияны реттеу мүмкіндігі.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : При максимальной стоимости 1 тонны технического триполифосфата 900 тыс. тенге на обработку каждых 1000 м3 продуктивных растворов потребуются ежегодный расход около 5,4-5,5 млн. тенге. При динамике цен на медь (LME Copper Official Prices $ 9 000-10 000) и никель (LME Nickel Official Prices $ 17 000-19 000) минимальная дополнительная прибыль будет покрывать расходы на циклы очистки раствором ТПФ в двукратном размере

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : 1 тонна техникалық триполифосфаттың ең жоғары құны 900 мың теңге болған кезде әрбір 1000 м3 өнімді ерітінділерді өңдеуге жыл сайын шамамен 5,4-5,5 млн.теңге жұмсау қажет болады. Мыс (LME Copper Official Prices 9 9,000-10,000) және никель (LME Nickel Official Prices 1 17,000-19,000) бағасының динамикасында минималды қосымша пайда ТПФ ерітіндісімен тазарту циклдарының шығындарын екі есе жабады

Level of implementation (in Russian) : Результаты исследований рекомендуется использовать для разработки технологии гидрометаллургического извлечения меди и никеля из забалансовых отвалов с применением методов осадительной очистки растворов от примесей железа и возможностью получения дополнительного количества как основных металлургических продуктов, так и побочных в виде пирофосфата железа.

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелерін темір қоспаларынан ерітінділерді тұндыру арқылы тазарту әдістерін қолдана отырып және темір пирофосфаты түріндегі негізгі металлургиялық өнімдердің де, жанама өнімдердің де қосымша мөлшерін алу мүмкіндігі бар баланстан тыс үйінділерден мыс пен никельді гидрометаллургиялық алу технологиясын әзірлеу үшін пайдалану ұсынылады.

Efficiency (in Russian) : Разработанная технология является актуальной и востребованной на гидрометаллургических производствах Казахстана, позволит улучшить технологические показатели производства, повысить извлечение ценных компонентов из минерального сырья. Прогнозные предположения о развитии объекта исследований. Полученные результаты позволят вовлекать в переработку забалансовые медные, никелевые и медно-никелевые отвалы и бедные, упорные руды.

Efficiency (in Kazakh) : Әзірленген технология Қазақстанның гидрометаллургиялық өндірістерінде өзекті және сұранысқа ие болып табылады, өндірістің технологиялық көрсеткіштерін жақсартуға, минералдық шикізаттан құнды компоненттерді алуды арттыруға мүмкіндік береді. Зерттеу объектісінің дамуы туралы болжамды болжамдар. Алынған нәтижелер баланстан тыс мыс, никель және мыс-никель үйінділері мен кедей, қыңыр кендерді өңдеуге тартуға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Гидрометаллургия меди и никеля

Field of application (in Kazakh) : Мыс және никель гидрометаллургиясы