The object of research, development or design (in Russian) : Железнодорожная инфраструктура Казахстана и прилегающие к ней природные территории, подверженные антропогенному воздействию.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақстанның темір жол инфрақұрылымы және оған іргелес антропогендік әсерге ұшыраған табиғи аумақтар.

Aim of work (in Russian) : Количественная оценка антропогенного воздействия железнодорожной инфраструктуры на состояние земельного покрова с помощью дистанционного зондирования, для разработки основ устойчивого управления инфраструктурой.

Aim of work (in Kazakh) : Инфрақұрылымды тұрақты басқару негіздерін әзірлеу үшін қашықтықтан зондтау арқылы теміржол инфрақұрылымының жер жамылғысының жай-күйіне антропогендік әсерін сандық бағалау.

Методы исследования (на русском) : - Дистанционное зондирование Земли (ДЗЗ): Использование 40-летнего архива спутниковых данных Landsat для анализа индекса NDVI. - Геопространственный анализ: Применение буферно-градиентного подхода с созданием буферных зон и контрольного участка. - Разработка показателя: Введение нового "коэффициента B" для отделения антропогенного воздействия от природного. - Статистический анализ: Множественная регрессия для оценки влияния климатических и геоморфологических факторов.

Методы исследования (на казахском) : - Жерді қашықтықтан зондтау (ЖҚЗ): NDVI индексін талдау үшін 40 жылдық Landsat спутниктік деректер мұрағатын пайдалану. - Геокеңістіктік талдау: буферлік аймақтар мен бақылау учаскесін құрумен буферлік-градиенттік тәсілді қолдану. - Көрсеткішті әзірлеу: антропогендік әсерді табиғи әсерден бөлу үшін жаңа "в коэффициентін" енгізу. - Статистикалық талдау: климаттық және геоморфологиялық факторлардың әсерін бағалау үшін бірнеше регрессия.

Obtained results and novelty (in Russian) : Результаты: Доказано хроническое деградационное воздействие железнодорожного коридора на продуктивную растительность (например, потеря более 98% площади плотной растительности), которое доминирует над природными факторами. Новизна: Разработан "коэффициент B", новый и универсальный инструмент, который позволяет количественно измерить чистое антропогенное воздействие линейной инфраструктуры.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Нәтижелер: теміржол дәлізінің табиғи факторларға үстемдік ететін өнімді өсімдіктерге созылмалы деградациялық әсері дәлелденді (мысалы, тығыз өсімдік жамылғысының 98% - дан астамының жоғалуы). Жаңалық: сызықтық инфрақұрылымның таза антропогендік әсерін сандық түрде өлшеуге мүмкіндік беретін жаңа және әмбебап құрал "в коэффициенті" әзірленді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Полученные данные обеспечивают обоснование для внедрения компенсационных мер и разработки устойчивых инженерных решений (например, проектирование экологических коридоров или защитных насаждений) вдоль железнодорожных путей, что повышает долгосрочную устойчивость инфраструктуры.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Алынған деректер өтемақы шараларын енгізу және инфрақұрылымның ұзақ мерзімді тұрақтылығын арттыратын теміржол бойындағы тұрақты инженерлік шешімдерді (мысалы, экологиялық дәліздерді немесе қорғаныс екпелерін жобалау) әзірлеу үшін негіздеме береді.

Level of implementation (in Russian) : Результаты исследования имеют теоретико-методологическое значение и используются в научной и образовательной деятельности. Основные положения и выводы отражены в статье, опубликованной в международном рецензируемом журнале (Q2), что способствует распространению научных результатов на международном уровне. Полученные данные могут служить основой для дальнейших прикладных исследований в области экологии и анализа воздействия инфраструктуры на окружающую среду.

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері теориялық және әдіснамалық маңызға ие және ғылыми және білім беру қызметінде қолданылады. Негізгі тұжырымдар мен қорытындылар халықаралық рецензияланатын журналда (Q2)) жарияланған мақалада ұсынылған, бұл ғылыми нәтижелерді халықаралық деңгейде таратуға ықпал етеді. Алынған деректер экология саласындағы қолданбалы зерттеулерді одан әрі жүргізу және инфрақұрылымның қоршаған ортаға әсерін талдау үшін негіз бола алады.

Efficiency (in Russian) : Достигнуты цели проекта; проведён комплексный анализ экологических последствий железнодорожной инфраструктуры. Результаты опубликованы в международном журнале, что повышает цитируемость и индексируемость казахстанской науки. Исследование укрепляет научный потенциал молодого учёного и создаёт основу для дальнейших исследований по тематике устойчивого природопользования.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның мақсаттарына қол жеткізілді; теміржол инфрақұрылымының қоршаған ортаға әсерін кешенді талдау жүргізілді. Нәтижелер халықаралық журналда жарияланды, бұл қазақстандық ғылымның дәйексөздер саны мен индексациясын арттырды. Зерттеу жас ғалымның ғылыми әлеуетін нығайтады және тұрақты қоршаған ортаны басқару бойынша одан әрі зерттеулер жүргізу үшін негіз жасайды.

Field of application (in Russian) : Результаты анализа помогут транспортным и инфраструктурным компаниям (например, национальным железнодорожным операторам) учитывать экологические риски при строительстве новых и модернизации существующих железнодорожных линий. Министерства экологии и транспорта могут использовать данные исследования для формирования нормативных актов и политик, направленных на устойчивое развитие транспортной инфраструктуры, снижение антропогенного давления и поддержку охраняемых природных территорий.

Field of application (in Kazakh) : Талдау нәтижелері Көлік және инфрақұрылымдық компанияларға (мысалы, ұлттық теміржол операторлары) жаңа теміржол желілерін салу және қолданыстағы теміржол желілерін жаңарту кезінде экологиялық тәуекелдерді ескеруге көмектеседі. Экология және көлік министрліктері зерттеу деректерін көлік инфрақұрылымын тұрақты дамытуға, антропогендік қысымды төмендетуге және қорғалатын табиғи аумақтарды қолдауға бағытталған нормативтік актілер мен саясаттарды қалыптастыру үшін пайдалана алады.