Inventory number IRN Number of state registration
0325РК00154 AP23485959-KC-25 0124РК00632
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Краткие сведения Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 1
International publications: 1 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 1
Patents Amount of funding Code of the program
0 29351940 AP23485959
Name of work
Климатическая миграция в Казахстане: понимание последствий и совершенствование стратегий адаптации
Type of work Source of funding Report authors
Fundamental Нұрмуханқызы Дания
0
0
0
2
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Некоммерческое акционерное общество "Жетысуский университет имени Ильяса Жансугурова"
Abbreviated name of the service recipient НАО ЖУ им.И.Жансугурова
Abstract

Объектом исследования являются миграционные процессы, вызванные климатическими изменениями, а также правовые, экономические и социальные стратегии адаптации населения в условиях экологических стрессов.

Зерттеу нысаны Климаттық өзгерістерден туындаған көші-қон процестері, сондай-ақ экологиялық күйзеліс жағдайында халықты бейімдеудің құқықтық, экономикалық және әлеуметтік стратегиялары.

Проект направлен на исследование влияния изменения климата на процессы миграции в Казахстане и его последствий для права и политики, обеспечивая при этом всестороннее понимание динамики миграции, вызванной изменением климата.

Жоба климаттың өзгеруінен туындаған көші-қон динамикасын жан-жақты түсінуді қамтамасыз ете отырып, климаттың өзгеруінің Қазақстандағы көші-қон процестеріне әсерін және оның заң мен саясатқа әсерін зерттеуге бағытталған.

В исследовании используется комплекс методов для изучения связи между изменением климата и миграцией. Основной метод — этнографический подход, включающий наблюдения, неформальные и полуструктурированные интервью для создания «толстого описания» (Geertz 1973) адаптивных стратегий сообществ. Также применяется опрос для количественной оценки отношения к миграции и климату. Правовой анализ миграционного и экологического законодательства позволяет понять влияние нормативных актов на процессы адаптации и миграции. Дополнительно анализируются документы и вторичные данные, что даёт целостное представление о проблеме.

Зерттеуде климаттың өзгеруі мен көші-қон арасындағы байланысты зерттеу үшін кешенді әдістер қолданылады. Негізгі әдіс – этнографиялық әдіс , ол бейресми және жартылай құрылымдалған сұхбаттар арқылы қауымдастықтардың бейімделу стратегияларын “қалың сипаттама” (Geertz 1973) жасау үшін бақылауды қамтиды. Сондай-ақ, көші-қонға және климатқа деген қатынасты сандық бағалау үшін сауалнама қолданылады. қа деген көзқарасты сандық бағалау үшін қолданылады. Көші-қонды және экологиялық заңнаманы құқықтық талдау нормативтік актілердің бейімделу және көші-қон процестеріне әсерін түсінуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, құжаттар мен қосымша деректер талданады, бұл мәселенің тұтас көрінісін береді.

В результате проведённых этнографических и социологических исследований впервые получен комплекс эмпирических данных, отражающих влияние климатических изменений на жизнь населения Казахстана и их миграционные решения. На основе анкетирования и глубинных интервью выявлены региональные особенности восприятия климатических рисков, социально-экономические последствия климатических изменений и факторы, стимулирующие внутреннюю миграцию. Проведён анализ адаптивных стратегий, применяемых населением на индивидуальном и общинном уровнях, включая локальные, миграционные, институциональные и информационные модели реагирования. Научная новизна заключается в систематизации и типологизации адаптивных стратегий климатической миграции в Казахстане, а также в обосновании необходимости институционального закрепления мер государственной поддержки и правового признания категории «климатический мигрант».

Жүргізілген этнографиялық және әлеуметтанулық зерттеулер нәтижесінде Қазақстан халқының өміріне климаттық өзгерістердің әсерін және олардың көші-қон шешімдерін бейнелейтін эмпирикалық деректердің кешені алғаш рет алынды. Сауалнама мен тереңдетілген сұхбаттар негізінде климаттық тәуекелдерді қабылдаудың өңірлік ерекшеліктері, климаттық өзгерістердің әлеуметтік-экономикалық салдарлары және ішкі көші-қонды ынталандыратын факторлар айқындалды. Халықтың жеке және қауымдық деңгейлерде қолданатын бейімделу стратегияларына талдау жүргізіліп, жергілікті, миграциялық, институционалдық және ақпараттық әрекет модельдері анықталды. Зерттеудің ғылыми жаңалығы Қазақстандағы климаттық көші-қонның бейімделу стратегияларын жүйелеу мен типологиялауда, сондай-ақ «климаттық мигрант» санатын құқықтық тұрғыдан бекіту және мемлекеттік қолдау шараларын институционалдық деңгейде негіздеуде көрініс табады.

Основные причины миграции – ключевые климатические стрессоры, такие как засуха, деградация земель, загрязнение воды и воздуха, влияющие на решение о миграции. Регионы повышенного климатического риска – территории, наиболее подверженные изменениям климата и, соответственно, основным источникам миграции

Миграцияның негізгі себептері – қоныс аудару шешіміне әсер ететін құрғақшылық, жердің тозуы, су мен ауаның ластануы сияқты негізгі климаттық стрессорлар. Климаттық тәуекелі жоғары аймақтар – климаттың өзгеруіне ең бейім, тиісінше көші-қонның негізгі көздері болып табылатын өңірлер.

Не внедрено

Енгізілген жоқ

Эффективность определяется способностью полученных результатов улучшить адаптационные меры для уязвимых регионов, способствовать изменениям в миграционной и экологической политике, а также повысить осведомлённость населения о влиянии климатических изменений. Практическая применимость результатов будет видна через улучшение социально-экономической устойчивости сообществ и снижение миграционных рисков.

Тиімділік алынған нәтижелердің осал аймақтар үшін бейімделу шараларын жақсарту, көші-қон және экологиялық саясаттағы өзгерістерге ықпал ету, сондай-ақ климаттық өзгерістердің әсері туралы халықтың хабардарлығын арттыру қабілетімен анықталады. Нәтижелердің практикалық қолданылуы қоғамдастықтардың әлеуметтік-экономикалық тұрақтылығын жақсарту және көші-қон тәуекелдерін азайту арқылы көрінеді.

Результаты, полученные в исследовании, могут быть использованы государственными органами и международными организациями для создания и реализации стратегий по решению проблем миграции, вызванной изменением климата в Казахстане и аналогичных регионах.

Зерттеуде алынған нәтижелерді мемлекеттік органдар мен халықаралық ұйымдар Қазақстандағы және осыған ұқсас өңірлердегі климаттың өзгеруінен туындаған көші-қон мәселелерін шешу жөніндегі стратегияларды құру және іске асыру үшін пайдалана алады.

UDC indices
314.72, 314.74, 349.6
International classifier codes
10.53.17; 05.11.35;
Key words in Russian
экологическое право; изменение климата; миграция; центральная Азия; правовое регулирование; адаптивные стратегии; демографическое неравенство; социально-экономическое развитие;
Key words in Kazakh
экологиялық құқық; климаттың өзгеруі; миграция; Орталық Азия; құқықтық реттеу; бейімделу стратегиялары; демографиялық теңсіздік; әлеуметтік-экономикалық даму;
Head of the organization Бурибаев Ермек Абильтаевич Доктор юридических наук / Профессор
Head of work Нұрмуханқызы Дания доктор философии (PhD) по специальности юриспруденция / Ассоциированный профессор (доцент)