The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является комплексное изучение процессов формирования и развития культурной толерантности и религиозной грамотности молодежи Казахстана в контексте изменений, происходящих в условиях модернизации общественного сознания. Ключевыми объектами исследования являются культурная толерантность молодежи, их отношение, восприятие и взаимодействие с различными культурными и религиозными группами в условиях многоконфессионального казахстанского общества; религиозная грамотность, включающая выявление уровня религиозности, основ религиозного знания, религиозной грамотности у молодежи; модернизация общественного сознания: процессы трансформации мировоззрения и ценностей молодежи Казахстана в контексте глобальных изменений

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны қоғамдық сананы жаңғырту жағдайында болып жатқан өзгерістер контекстінде Қазақстан жастарының мәдени толеранттылығы мен діни сауаттылығын қалыптастыру және дамыту үдерістерін кешенді зерттеу болып табылады. Зерттеудің негізгі объектілері: жастардың мәдени толеранттылығы, көпконфессиялы қазақ қоғамы жағдайында олардың әртүрлі мәдени және діни топтармен қарым-қатынасы, қабылдауы және өзара әрекеттесуі; діни сауаттылық, оның ішінде жастардың діндарлық деңгейін, діни білім негіздерін және діни сауаттылығын анықтау; қоғамдық сананы жаңғырту: жаһандық өзгерістер жағдайында Қазақстан жастарының дүниетанымы мен құндылықтарын өзгерту үдерістері

Aim of work (in Russian) : В условиях модернизации общественного сознания современного Казахстана повышение религиозной грамотности и культурной толерантности молодежи Казахстана по различным аспектам религиозной жизни, знание государственной политики в сфере религии на основе Digital технологий, разработка программы по повышению религиозной грамотности и формирование практических навыков по противодействию нетрадиционным религиозным течениям.

Aim of work (in Kazakh) : Қазіргі Қазақстанның қоғамдық санасын жаңғырту жағдайында Қазақстан жастарының діни сауаттылығы мен өмірдің түрлі аспектілеріне мәдени төзімділігін арттыру, цифрлық технологияға негізделген дін саласындағы мемлекеттік саясатты білу, діни сауаттылықты арттыру бағдарламасын әзірлеу. діни сауаттылық және дәстүрлі емес діни ағымдарға қарсы тұрудың практикалық дағдыларын қалыптастыру

Методы исследования (на русском) : Религиозную грамотность и культурную толерантность следует рассматривать как комплексное явление общественного сознания, в котором на равноправных условиях допускается функционирование культурного многообразия, множественность религиозных взглядов. Вследствие вышеизложенного, методологическую основу исследования составили следующие методы, направленные на реализацию поставленных задач: компаративистский (сравнительный), позволяющий изучить религиозную грамотность и культурную толерантность в соответствии с региональными особенностями; исторический метод, позволяющий рассмотреть в сравнительной перспективе этнические культуры и выявить их общие черты для формирования культурной толерантности и религиозной грамотности; аксиологический, позволяющий выявить значимость исследуемых явлений на основе ценностного наполнения; кросс-культурный метод, необходимый для понимания принципов и взглядов представителей различных этносов Казахстана; междисциплинарный метод - для формирования целостной картины религиозного поля Казахстана и разработки научно-обоснованных индикаторов мониторинга религиозного сознания и уровня религиозной грамотности молодежи. Также в исследовании использованы такие социологические методы, как количественные (анкетирование), качественные (экспертный опрос) для выявления уровня религиозной грамотности, конфессиональных ориентаций, религиозных ценностей и установок, религиозной толерантности и др. современной казахстанской молодежи

Методы исследования (на казахском) : Діни сауаттылық пен мәдени толеранттылықты мәдени әртүрліліктің және діни көзқарастардың көптігінің жұмыс істеуіне тең шарттарда рұқсат етілген қоғамдық сананың күрделі құбылысы ретінде қарастырған жөн. Жоғарыда айтылғандардың нәтижесінде зерттеудің әдіснамалық негізі мақсаттарға жетуге бағытталған келесі әдістер болды: аймақтық ерекшеліктерге сәйкес діни сауаттылық пен мәдени төзімділікті зерттеуге мүмкіндік беретін компаративистік (салыстырмалы) әдісі; тарихи әдіс, мәдени толеранттылық пен діни сауаттылықты қалыптастыру үшін этникалық мәдениеттерді салыстырмалы тұрғыдан қарастыру және олардың ортақ белгілерін анықтау; құндылық мазмұны негізінде зерттелетін құбылыстардың маңыздылығын анықтауға мүмкіндік беретін аксиологиялық әдісі; Қазақстандағы әртүрлі этностар өкілдерінің ұстанымдары мен көзқарастарын түсіну үшін қажетті кросс-мәдени әдісі; Қазақстанның діни саласының тұтас бейнесін қалыптастырудың және жастардың діни санасы мен діни сауаттылық деңгейін бақылаудың ғылыми негізделген көрсеткіштерін әзірлеудің пәнаралық әдісі. Сондай-ақ, зерттеу барысында қазіргі қазақстандық жастардың діни сауаттылық деңгейін, діни бағдарларын, діни құндылықтары мен көзқарастарын, діни толеранттылық деңгейін және т.б. анықтау үшін сандық (сауалнама), сапалық (сарапшылармен сұқбат) сияқты әлеуметтанулық әдістері қолданылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Опубликованы две статьи в журналах, рекомендованных КОКСНВО МНВО РК. Осуществлены командировки в гг. Алматы, Астана и проведены социологические исследования, составлены отчеты. Введена в учебный процесс НАО «Торайгыров университет» программа (майнер) «Мировые религии: история и современность», состоящая из четырех дисциплин подпрограмм. Проведен круглый стол «Религиозная грамотность и культурная толерантность: реалии и перспективы». Сформированы и подготовлены члены информационно-разъяснительной группы (ИРГ) из числа молодежи, имеющие высшее образование, навыки и компетенции в сфере общественных отношений, правовой и культурной коммуникации. Членами ИРГ проведен круглый стол «Казахстанская модель светскости: правовой аспект и вызовы современности» и опубликован социальный постер на тему «Культурное разнообразие – наше богатство». Проведена республиканская научно-практическая конференция «Религиозная грамотность и культурная толерантность: векторы модернизации общественного сознания». Издан электронный сборник материалов конференции. Проведен курс повышения квалификации «Религиозная грамотность и культурная толерантность как инструмент предотвращения вовлечения обучающихся в деструктивные религиозные организации» для учителей и заместителей директоров ООШ и организаций образования, преподавателей ТиПО. Объем курса 80 часов с выдачей сертификатов. Издано методическое пособие «Методические рекомендации по вопросам религиозной грамотности и культурной толерантности».

Obtained results and novelty (in Kazakh) : ҚР ҒЖБМ БҒСБК ұсынылған журналдарда екі мақала жарияланды. Алматы, Астана ққ. іс-сапар жүзеге асырылды және әлеуметтанулық зерттеулер жүргізіліп есеп жасалды. «Торайғыров университет» КеАҚ оқу үдерісіне ішкі бағдарламаға төрт пәндер кіретін «Әлемдік діндер: тарих және қазіргі заман» бағдарламасы (майнер) енгізілді. «Діни сауаттылық және мәдени толеранттылық: шындықтар мен перспективалар» тақырыбында дөңгелек үстел өткізілді. Жоғары білімді және қоғаммен қарым-қатынас, құқықтық және мәдени коммуникация саласында білікке және дағдыларға ие жастар арасынан ақпараттық-түсіндіру тобының (АТТ) мүшелері құрылып, дайындалды. АТТ мүшелерімен «Зайырлылықтың қазақстандық моделі: құқықтық аспектілері және қазіргі сын-қатерлер» атты дөңгелек үстел өткізілді және «Мәдени әртүрлілік – біздің байлығымыз» тақырыбында әлеуметтік постер жарияланды. «Діни сауаттылық пен мәдени толеранттылық: қоғамдық сананы жаңғыртудың векторлары» атты Республикалық ғылыми-практикалық конференция өткізілді. Конференция материалдарының электрондық жинағы басып шығарылды. ЖОББМ және білім беру ұйымдарының мұғалімдеріне, директор орынбасарларына, ТжКББ оқытушыларына арналған «Діни сауаттылық пен мәдени толеранттылық білім алушылардың деструктивті діни ұйымдарға тартылуының алдын алу құралы ретінде» атты біліктілікті арттыру курсы өткізілді. Курстың көлемі 80 сағат, сертификат берілді. «Діни сауаттылық пен мәдени толеранттылық мәселелері бойынша әдістемелік ұсыныстар» әдістемелік құрал басып шығарылды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В рамках проекта было проведено концептуальное переосмысление понятий «религиозность», «религиозное сознание» и «религиозная грамотность» через синтез теоретико-методологических подходов и эмпирических данных. Авторами предложен набор таких индикаторов религиозности и религиозной грамотности, как религиозная идентичность, вера, мотивация, поведение и типология. В технико-экономическом аспекте данные индикаторы являются ценным инструментом для анализа религиозного климата современного казахстанского общества, в практическом аспекте могут быть использованы в проведении исследований прикладного характера при работе с молодёжью, разработке государственной политики в вопросах предотвращения радикализации и формирования устойчивой религиозной грамотности и идентичности молодежи Казахстана. Результаты теоретических и эмпирических исследований толерантности и ее проявления в современной молодежной среде могут быть использованы при разработке образовательных программ, формировании культурной политики и молодежных инициатив в укреплении межэтнической и межконфессиональной стабильности, профилактики конфликтов и общественного согласия в стране.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоба аясында теориялық-әдістемелік тәсілдер мен эмпирикалық деректерді жинақтау арқылы «діндарлық», «діни сана» және «діни сауаттылық» түсініктеріне концептуалды қайта мән берілді. Авторлар діни сәйкестік, сенім, мотивация, мінез-құлық, типология сияқты діндарлық пен діни сауаттылық көрсеткіштерінің жиынтығын ұсынды. Техникалық-экономикалық тұрғыдан алғанда бұл көрсеткіштер қазіргі қазақстандық қоғамның діни ахуалын талдаудың құнды құралы болып табылады, тәжірибелік тұрғыдан алғанда, олар жастармен жұмыс жасауда қолданбалы зерттеулер жүргізуде, радикалданудың алдын алу бойынша мемлекеттік саясатты әзірлеуде, Қазақстан жастарының тұрақты діни сауаттылығы мен бірегейлігін дамытуда пайдаланылуы мүмкін. Толеранттылық пен оның қазіргі жастар арасындағы көріністерін теориялық және эмпирикалық зерттеулер нәтижелерінің әлеуметтік әсері білім беру бағдарламаларын әзірлеуде, мәдени саясат пен жастардың бастамаларын қалыптастыруда этносаралық және конфессияаралық тұрақтылықты, елдегі шиеленістердің алдын алу мен қоғамдық келісімді нығайтуда пайдаланылуы мүмкін.

Level of implementation (in Russian) : Акт внедрения в учебный процесс программы (майнер) «Мировые религии: история и современность» для студентов всех специальностей уровня бакалавриата, включающая 4 подпрограммы.

Level of implementation (in Kazakh) : Бакалавриат деңгейіндегі барлық мамандықтардың студенттеріне арналған ішкі бағдарламаға төрт пәндер кіретін «Әлемдік діндер: тарих және қазіргі заман» бағдарламасын (майнер) оқу үдерісіне енгізу актісі.

Efficiency (in Russian) : Эффективность и значимость проведенных исследований и полученных результатов могут быть использованы для формирования системы мониторинга уровня религиозной грамотности и культурной толерантности молодежи на государственном уровне. Также результаты иследований могут быть включены в национально-образовательные и профилактические программы, адаптированные под региональные особенности, запросы целевых аудиторий и направленные на укрепление светских основ, культурной толерантности и религиозной грамотности молодежи в условиях модернизации общественного сознания современного Казахстана.

Efficiency (in Kazakh) : Өткізілген зерттеулердің тиімділігі мен маңыздылығын, алынған нәтижелерді мемлекеттік деңгейде жастардың діни сауаттылығы мен мәдени толеранттылық деңгейін бақылау жүйесін қалыптастыру үшін пайдалануға болады. Сондай-ақ зерттеу нәтижелерін қазіргі Қазақстандағы қоғамдық сананы жаңғырту жағдайында жастардың зайырлылық негіздерін, мәдени толеранттылық пен діни сауаттылықты нығайтуға бағытталған аймақтық ерекшеліктер мен мақсатты аудиторияның қажеттіліктеріне бейімделген ұлттық-білім беру және алдын алу бағдарламаларына енгізуге болады

Field of application (in Russian) : Результаты исследования будут распространены среди потенциальных пользователей, сообщества ученых, широкой гражданской общественности, организаций образования различных уровней, представителей духовенства, уполномоченных государственных организаций и местных исполнительных органов.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері әлеуетті пайдаланушылар, ғылыми қоғамдастық, азаматтық қоғам арасында, әртүрлі деңгейдегі білім беру ұйымдары, діни басқарма өкілдері, уәкілетті мемлекеттік ұйымдар және жергілікті атқарушы органдар арасында таратылатын болады