The object of research, development or design (in Russian) : Объектами исследования являются – нильская тиляпия (Cichlidae, Oreochromis niloticus) и карповые рыбы (Cyprinidae, Barbus barbus, Luciobarbus capito), а также рыбный корм с диатомитом и солями молибдена.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны- ніл тилапиясы (Cichlidae, Oreochromis niloticus) және тұқытәрізді балықтар (Cyprinidae, Barbus barbus, Luciobarbus capito), сондай – ақ, диатомитпен және молибден тұздарымен балық жемі.

Aim of work (in Russian) : Цель работы – разработка и производство, реализация новых видов кормов для рыб, выращиваемых в прудовых водоемах, аквакультуре и аквапонике, обладающих свойствами улучшения жизнедеятельность водных организмов (а также качество водной среды).

Aim of work (in Kazakh) : Жұмыстың мақсаты- тоған су айдындарында, аквамәдениетте және аквапоникада өсірілетін, су организмдерінің тіршілік әрекетін жақсарту қасиеттері бар (сондай-ақ су ортасының сапасы) балықтарға арналған азықтың жаңа түрлерін әзірлеу және өндіру, сату.

Методы исследования (на русском) : Методы проведения работы – биохимические, ихтиологические и гидрохимичесие методы исследования, определение молибдоферментов в организме рыб, биометрические учеты, анализ состава разработанных кормов и вскормленных рыб по общепринятым классическим методикам.

Методы исследования (на казахском) : Жұмыс әдістері- биохимиялық, ихтиологиялық және гидрохимиялық зерттеу әдістері, балық ағзасындағы молибдоферменттерді анықтау, биометриялық есептер, жалпы қабылданған классикалық әдістерге сәйкес әзірленген жем мен азықтандырылған балықтардың құрамын талдау.

Obtained results and novelty (in Russian) : Результаты исследований: разработана технология производства двух видов отечественного корма для карповых и лососевых, форелевых видов рыб, которые оптимизированы по основному составу за счет введения специальных добавок (диатомита и солей молибдата), что улучшает переваримость и усвояемость рыбных кормов, а также повышает качество и безопасность рыбной продукции. Сущность новизны результатов исследования состоит в том, что впервые проведен сравнительный анализ воздействия рыбных кормов на рост и развитие рыб в присутствии казахстанского (Мугальжарского) диатомита и солей молибдата. Предложена экспериментально обоснованная модель протекторных свойств диатомита от экологических факторов.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері: арнайы қоспаларды (диатомит және молибдат тұздары) енгізу есебінен негізгі құрамы бойынша оңтайландырылған тұқы және лосось, форель балық түрлеріне арналған отандық жемнің екі түрін өндіру технологиясы әзірленді, бұл балық жемінің қорытылуын және сіңімділігін жақсартады, сондай-ақ балық өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін арттырады. Зерттеу нәтижелерінің жаңалығының мәні - алғаш рет қазақстандық (Мұғалжар) диатомит пен молибдат тұздарының қатысуымен балық азығының балықтың өсуі мен дамуына әсерін салыстырмалы талдау жүргізілді. Экологиялық факторлардан диатомиттің протекторлық қасиеттерінің эксперименталды негізделген моделі ұсынылды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Основные показатели проекта: проведена оптимизация условий кормления рыб с использованием диатомита и солей молибдата, изучение их влияния на биохимические процессы, приводящие к получению экологически чистой рыбной продукции, открывают хорошую перспективу для их использования с целью улучшения продуктивности рыб.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаның негізгі көрсеткіштері: диатомит пен молибдат тұздарын қолдана отырып, балықты азықтандыру жағдайларын оңтайландыру, олардың экологиялық таза балық өнімдерін алуға әкелетін биохимиялық процестерге әсерін зерттеу, балықтың өнімділігін жақсарту мақсатында оларды пайдалану үшін жақсы перспектива ашады.

Level of implementation (in Russian) : В ходе исследований разработаны и испытаны 2 рецептуры с научно-обоснованными нормами ввода компонентов и биодобавок в корма для выращивания рыб (тиляпия, карповые), подобраные кормовые компоненты по питательной ценности удовлетворяют потребностям рыб в основных питательных веществах (белке, жире, витаминах, аминокислотах и др.), что подверждается экспериментальными анализами вскормленных рыб в условиях УЗВ и аквариума.

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеу барысында балық өсіруге арналған жемге (тілапия, тұқы) компоненттер мен биологиялық қоспаларды енгізудің ғылыми негізделген нормалары бар 2 рецепт әзірленіп, сыналды, тағамдық құндылығы бойынша таңдалған жемдік компоненттер балықтың негізгі қоректік заттарға (ақуыз, май, витаминдер, амин қышқылдары және т. б.) қажеттіліктерін қанағаттандырады, бұл азықтандырылған балықтардың ЖСҚЖ және аквариум жағдайларындағы эксперименттік талдауларымен расталады.

Efficiency (in Russian) : Налажена технология получения отечественных экструдированных обогащенных с диатомитом и молибдатом кормов (дозирование, измельчение компонентов, увлажнение, температурная обработка, гранулирование). При этом для сравнения были взяты коммерческие корма зарубежных производителей, результаты показывают, что по органолептическим, физико-химическим и технологическим свойствам разработанные корма не уступают им.

Efficiency (in Kazakh) : Диатомитпен және молибдатпен байытылған отандық экструдталған жемді алу технологиясы жолға қойылған (мөлшерлеу, компоненттерді ұсақтау, ылғалдандыру, температуралық өңдеу, түйіршіктеу). Сонымен қатар, салыстыру үшін шетелдік өндірушілердің коммерциялық жемшөптері алынды, нәтижелер органолептикалық, физика-химиялық және технологиялық қасиеттері бойынша әзірленген жемшөптер олардан кем түспейтінін көрсетеді.

Field of application (in Russian) : Область применения – результаты работ будут использованы в развитий отечественного кормопроизводства, ориентированного на внедрение современных технологий, которые соответствуют стандартам производства органических функциональных рыбопродуктов.

Field of application (in Kazakh) : Қолдану саласы - жұмыс нәтижелері органикалық функционалдық балық өнімдерін өндіру стандарттарына сәйкес келетін заманауи технологияларды енгізуге бағдарланған отандық жемшөп өндірісін дамытуда пайдаланылатын болады.