Inventory number IRN Number of state registration
0325РК00334 AP23489915-KC-25 0124РК00689
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Краткие сведения Gratis Number of implementation: 1
Implemented
Publications
Native publications: 3
International publications: 1 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 1
Patents Amount of funding Code of the program
0 29626288 AP23489915
Name of work
Трансмедиальная и художественная репрезентация образа Казахстана в современной мировой культуре
Type of work Source of funding Report authors
Fundamental Абишева Сауле Джунусовна
0
0
2
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
НАО "Казахский национальный педагогический университет имени Абая"
Abbreviated name of the service recipient НАО "КазНПУ им.Абая"
Abstract

Объектом исследования являются художественные формы репрезентации Казахстана в современном культурном поле, включая литературу, кино, театр, видеоконтент, подкасты, мемы, рекламу и другие способы культурной коммуникации.

Зерттеу нысаны әдебиет, кино, театр, бейнеконтент, подкасттар, мемдер, жарнама және мәдени қарым-қатынастың басқа да тәсілдерін қоса алғанда, қазіргі заманғы мәдени өрістегі Қазақстанның бейнеленуінің көркемдік нысандары болып табылады.

Исследование трансмедиальной и художественной репрезентации образа Казахстана в современной мировой культуре.

Қазіргі әлемдік мәдениеттегі Қазақстан бейнесінің трансмедиалды және көркемдік бейнесін зерттеу.

Для достижения поставленной цели были использованы следующие методы: социологический, интеркультурной герменевтики, историко-функциональный, интермедиальный анализ и др. Применение комплекса синергетических категорий позволило переосмыслить ряд традиционных проблем литературоведения, антропологии, культурологии, социальной и исторической психологии, этики, выявив при этом новые причинно-следственные связи. Метод интеркультурной герменевтики обеспечил возможность определить место и динамику развития казахстанской темы в контексте мировой литературы. Историко-функциональный метод использовался для анализа типологических явлений в их синхроническом и диахроническом измерениях. Интермедиальный анализ применялся с целью выявления междисциплинарных корреляций в формировании казахстанского текста в мировой культуре (литература, кино, музыка, театр, живопись и др.).

Қойылған мақсатқа қол жеткізу үшін келесі әдістер қолданылды: социологиялық, интермәдени герменевтика, тарихи-функционалдық, интермедиалық талдау және т.б. Синергетикалық категориялар кешенін қолдану әдебиеттану, антропология, мәдениеттану, әлеуметтік және тарихи психология, этика салаларындағы дәстүрлі мәселелерді жаңаша пайымдауға, сондай-ақ жаңа себеп-салдарлық байланыстарды айқындауға мүмкіндік берді. Интермәдени герменевтикалық әдіс әлемдік әдебиет контексінде қазақстандық тақырыптың орнын және даму динамикасын анықтауға мүмкіндік берді. Тарихи-функционалдық әдіс типологиялық құбылыстарды синхрониялық және диахрониялық өлшемдерде талдау үшін пайдаланылды. Интермедиалық талдау қазақстандық мәтіннің әлемдік мәдениеттегі (әдебиет, кино, музыка, театр, бейнелеу өнері және т.б.) қалыптасуындағы пәнаралық байланыстарды айқындау мақсатында қолданылды.

В рамках реализации проекта были определены пути классификации трансмедиальных и художественных форм репрезентации образа Казахстана. Результатом является классификация трансмедиальных и художественных форм репрезентации образа Казахстана. Были опубликованы 2 статьи в журнале КОКСНВО; собраны, изучены и систематизированы продукты культурной мысли, репрезентирующие образ Казахстана по направлениям, видам искусства, формам выражения, родам и жанрам. Собран полный каталог мультимедийных продуктов культурной индустрии, содержащих «казахстанский текст»; составлена выборка художественных произведений, репрезентирующих образ Казахстана. Подготовлено содержание полного электронного биобиблиографического указателя художественных произведений с казахстанским текстом, который загружен на сайте Kazakhrepresent по ссылке https://kazakhrepresent.com/index.html; разработаны учебные курсы «Трансмедиальная репрезентация образа Казахстана в современной мировой культуре» и «Образ Казахстана в современной мировой литературе», которые внедрены в образовательную программу магистратуры и докторантуры; разработаны методические рекомендации для составителей ГОСО и ТУП, авторов учебников по предмету «Мировая литература», включающие теоретико-практический материал и программу элективного курса. Дополнительно опубликованы статья в журнале, рекомендованном КОКСНВО, и статья в журнале, входящем в базу Скопус (процентиль 59). Результаты исследования были представлены на международной конференции.

Жобаны іске асыру аясында Қазақстан бейнесін трансмедиалық және көркем репрезентациялау формаларының жіктелу жолдары айқындалды. Нәтижесінде Қазақстан бейнесінің трансмедиалық және көркем репрезентациялау формаларының жіктелуі жасалды. ҒЖБССҚК ұсынған журналдарда 2 мақала жарияланды; Қазақстан бейнесін әртүрлі бағыттар, өнер түрлері, көрініс формалары, тектер мен жанрлар бойынша репрезентациялайтын мәдени ой өнімдері жиналып, зерттеліп, жүйеленді. «Қазақстандық мәтінді» қамтитын мәдени индустрияның мультимедиялық өнімдерінің толық каталогы жиналды; Қазақстан бейнесін репрезентациялайтын көркем шығармалардың іріктемесі жасалды. «Қазақстандық мәтіні бар көркем шығармалардың толық электрондық биобиблиографиялық көрсеткіші» дайындалып, Kazakhrepresent (https://kazakhrepresent.com/index.html) сайтына жүктелді; «Қазіргі әлемдік мәдениеттегі Қазақстан бейнесінің трансмедиалық репрезентациясы» және «Қазіргі әлемдік әдебиеттегі Қазақстан бейнесі» атты оқу курстары әзірленіп, магистратура және докторантураның білім беру бағдарламаларына енгізілді; «Әлем әдебиеті» пәні бойынша ГОСО мен үлгілік оқу бағдарламалар құрастырушыларына және оқулық авторларына арналған әдістемелік ұсынымдар жасалып, теориялық және практикалық материалды және элективті курс бағдарламасы енгілізінген. Қосымша ретінде ҒЖБССҚК ұсынған журналдарда мақала және Scopus дерекқорына (59-процентиль) кіретін журналда мақала жарияланды. Зерттеу нәтижелері халықаралық конференцияда баяндалды.

Создана универсальная классификация 5 типов репрезентации образа Казахстана в современной мировой культуре. Разработан сайт kazakhrepresent.com, содержащий биобиблиографический указатель художественных произведений, а также информацию о самом проекте и его исполнителях. Сайт интерактивный с возможностями расширения и пополнения материала. Перспективы масштабирования заключаются во внедрении результатов в учебный процесс.

Қазіргі жаһандық мәдениеттегі Қазақстан бейнесін бейнелеудің 5 түрінің әмбебап жіктелімі жасалды. Көркем шығармалардың өмірбаяндық көрсеткішін, сонымен қатар жобаның өзі және оған қатысушылар туралы ақпаратты қамтитын kazakhrepresent.com веб-сайты әзірленді. Сайт интерактивті және оны кеңейтіп, толықтыруға болады. Масштабты ұлғайту әлеуеті нәтижелерді оқу үдерісіне енгізуде жатыр.

Разработаны учебные курсы «Трансмедиальная репрезентация образа Казахстана в современной мировой культуре» и «Образ Казахстана в современной мировой литературе», которые внедрены в образовательную программу магистратуры и докторантуры КазНПУ имени Абая 2025-2026 уч.г. Эти курсы формируют новое направление в гуманитарном образовании, объединяя литературоведение, культурологию и цифровые технологии для осмысления репрезентации Казахстана в глобальном культурном пространстве. Результаты проектных изысканий были апробированы в 2025 гг. в Эстонии (Таллинский университет), Польше (Поморский университет в Слупске), Италии (Туринский университет).

Абай атындағы ҚазҰПУ-де 2025-2026 оқу жылына «Қазіргі әлем мәдениетіндегі Қазақстан бейнесінің трансмедиалды көрінісі» және «Қазіргі әлем әдебиетіндегі Қазақстанның бейнесі» курстары әзірленіп, магистратура мен докторантураның білім бағдарламаларына енгізілді. Бұл курстар Қазақстанның жаһандық мәдени кеңістіктегі бейнесін түсіну үшін әдебиеттану, мәдениеттану және цифрлық технологияларды біріктіретін гуманитарлық білім берудегі жаңа бағытты қалыптастырады. Жобалық зерттеулердің нәтижелері 2025 жылы Эстонияда (Таллин университеті), Польшада (Слупск қаласындағы Помор университеті) және Италияда (Турин университеті) сынақтан өтті.

Изучение образа Казахстана требует взаимодействия разных областей науки - культурологии, социологии, политологии, литературы, истории, антропологии и искусствоведения. Это способствует развитию междисциплинарных исследований в литературоведении, которые дают возможность рассмотреть образ Казахстана в более глубоком и многогранном контексте. Казахстан – страна с богатым историко-культурным наследием и многонациональным обществом. Изучение её образа может помочь понять процессы формирования национальной идентичности, межэтнического взаимодействия и культурной интеграции. Это способствует разработке теорий, которые могут быть применимы к другим странам с похожей социальной и этнической структурой.

Қазақстан бейнесін зерттеу мәдениеттану, әлеуметтану, саясаттану, әдебиет, тарих, антропология және өнертану сияқты ғылым салаларының өзара байланысын талап етеді. Бұл әдебиеттанудағы пәнаралық зерттеулердің дамуына ықпал етіп, Қазақстан бейнесін терең әрі көпқырлы контексте қарастыруға мүмкіндік береді. Қазақстан – бай тарихи-мәдени мұраға ие және көпұлтты қоғамы бар ел. Оның бейнесін зерттеу ұлттық бірегейліктің қалыптасу, этносаралық өзара іс-қимыл және мәдени интеграция үдерістерін түсінуге көмектесуі мүмкін. Бұл ұқсас әлеуметтік және этникалық құрылымы бар басқа елдерге қолдануға болатын теорияларды әзірлеуге ықпал етеді.

Материалы исследования могут использоваться при подготовке специалистов в филологии, литературоведении, библиотечно-информационной деятельности, массовых коммуникациях, а также в программах повышения квалификации учителей. Они пригодятся в менеджменте культурных организаций и в работе школьных библиотек. Результаты проекта окажут значительное научное и социально-экономическое влияние, улучшат казахстанские информационные ресурсы и развитие культуры виртуальной коммуникации.

Зерттеу материалдары филология, әдебиеттану, кітапханалық-ақпараттық қызмет, бұқаралық коммуникация мамандарын даярлауда, сондай-ақ мұғалімдердің біліктілігін арттыру бағдарламаларында қолданыла алады. Зерттеу материалдары мәдени ұйымдардың менеджментінде және мектеп кітапханаларының жұмысында пайдалы болады. Жоба нәтижелерінің ғылыми және әлеуметтік-экономикалық әсері бар, Қазақстандық ақпараттық ресурстарды және виртуалды коммуникация мәдениетін дамытуды жақсартады.

UDC indices
821
International classifier codes
17.01.00;
Key words in Russian
репрезентация; образ; культура; исследование; традиция;
Key words in Kazakh
көрініс; бейне; мәдениет; зерттеу; дәстүр;
Head of the organization Тілеп Болат Анапияұлы к.полит.н. / нет
Head of work Абишева Сауле Джунусовна Доктор филологических наук / профессор