The object of research, development or design (in Russian) : Научно-технический проект направлен на совершенствование системы учета и анализа затрат на охрану труда в отраслях с высоким риском производственного травматизма. Объектом исследования является действующий механизм учета затрат и анализа их эффективности в отраслях, характеризующихся высокой степенью профессиональных рисков и неблагоприятными условиями труда.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Ғылыми жоба өндірістік жарақаттану қаупі жоғары салаларда еңбекті қорғауға арналған шығындарды есепке алу және талдау жүйесін жетілдіруге бағытталған. Зерттеу объектісі кәсіптік тәуекелдердің жоғары дәрежесімен және қолайсыз еңбек жағдайларымен сипатталатын салалардағы шығындарды есепке алудың және олардың тиімділігін талдаудың қолданыстағы тетігі болып табылады.

Aim of work (in Russian) : Цель проекта – разработка научно обоснованных подходов к модернизации системы учета и анализа затрат на охрану труда и создание нормативно-методической базы для их эффективного применения.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты - еңбекті қорғауға арналған шығындарды есепке алу және талдау жүйесін жаңғыртудың ғылыми негізделген тәсілдерін әзірлеу және оларды тиімді қолдану үшін нормативтік-әдістемелік база құру.

Методы исследования (на русском) : В ходе реализации проведены теоретико-методологические и аналитические исследования, включающие обзор международной и отечественной практики учета и анализа затрат, исследование методик и индикаторов, а также анализ информационных технологий и математических алгоритмов. Сформирован информационно-аналитический банк данных по затратам на охрану труда, обеспечивающий многофакторный анализ по видам деятельности, регионам, видам происшествий, причинам, травмам и заболеваниям.

Методы исследования (на казахском) : Іске асыру барысында шығындарды есепке алу мен талдаудың халықаралық және отандық практикасына шолу, әдістемелер мен индикаторларды зерттеу, сондай-ақ ақпараттық технологиялар мен математикалық алгоритмдерді талдауды қамтитын теориялық-әдіснамалық және аналитикалық зерттеулер жүргізілді. Қызмет түрлері, аймақтар, оқиғалар түрлері, себептері, жарақаттары мен аурулары бойынша көп факторлы талдауды қамтамасыз ететін еңбекті қорғауға арналған шығындар бойынша ақпараттық-талдамалық деректер банкі құрылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Реализованы методики определения ущерба предприятия от аварий, травм и заболеваний, анализа затрат на охрану труда и расчета экономической эффективности профилактических мероприятий. Проведена апробация программного продукта на модельных расчетах и пилотных предприятиях обрабатывающей и горнодобывающей промышленности. Результаты подтвердили практическую применимость и эффективность разработанных инструментов.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Кәсіпорындағы апаттар, жарақаттар мен аурулардан келетін залалды анықтау, еңбекті қорғауға жұмсалатын шығындарды талдау және алдын алу іс-шараларының экономикалық тиімділігін есептеу әдістемелері іске асырылды. Бағдарламалық өнімнің модельдік есептер мен өңдеу және тау-кен өнеркәсібінің пилоттық кәсіпорындарында апробациясы жүргізілді. Нәтижелер әзірленген құралдардың тәжірибелік қолдануға жарамдылығын және тиімділігін растады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Использовались методы системного, факторного и сравнительного анализа, группировки, сценарного моделирования, анкетирования и экспертных оценок. Установлена корреляционная зависимость между объемом затрат, уровнем травматизма и экономическими показателями предприятий.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жүйелік, факторлық және салыстырмалы талдау, топтастыру, сценарийлік модельдеу, сауалнама және сараптамалық бағалау әдістері қолданылды. Шығындар көлемі, жарақат деңгейі және кәсіпорындардың экономикалық көрсеткіштері арасында корреляциялық байланыс орнатылды.

Level of implementation (in Russian) : Научные задачи выполнены в полном объеме. По итогам проекта получены 7 публикаций, включая 1 статью в Scopus/Web of Science, 3 статьи в журналах КОКНВО РК и 3 публикации в материалах конференций. Тип внедрения: научно-практическое. Форма внедрения: публикации, программный продукт, учебная программа. Результаты внедрены в виде апробации в деятельность предприятий, получено 3 акта внедрения, из которых 2 на применение программного продукта и 1 акт на внедрение в учебный процесс разработанной модульной учебной программы повышения квалификации специалистов в сфере охраны труда.

Level of implementation (in Kazakh) : Ғылыми міндеттер толық көлемде орындалды. Жоба нәтижелері бойынша 7 жарияланым алынды, оның ішінде Scopus/Web of Science базаларында – 1 мақала, ҚР ҒЖБМ ҒЖБССҚЕК журналдарда – 3 мақала және конференциялар материалдарында – 3 мақала жарияланды. Енгізу түрі: ғылыми-практикалық. Енгізу нысаны: Жарияланымдар, бағдарламалық өнім, оқу бағдарламасы. Нәтижелер кәсіпорындардың қызметіне апробация түрінде енгізілді, 3 енгізу актісі алынды, оның 2-і бағдарламалық өнімді қолдануға және 1-і еңбекті қорғау саласындағы мамандардың біліктілігін арттырудың әзірленген модульдік оқу бағдарламасын оқу процесіне енгізуге арналған акт.

Efficiency (in Russian) : Социально-экономическая значимость выражается в разработке инструментов для оптимизации затрат на охрану труда, повышении производительности и устойчивости предприятий, снижении несчастных случаев и улучшении условий труда. Внедрение решений обеспечит переход к риск-ориентированному управлению охраной труда в Казахстане.

Efficiency (in Kazakh) : Әлеуметтік-экономикалық маңыздылығы еңбекті қорғауға жұмсалатын шығындарды оңтайландыруға, кәсіпорындардың өнімділігі мен тұрақтылығын арттыруға, жазатайым оқиғаларды азайтуға және еңбек жағдайларын жақсартуға арналған құралдарды әзірлеуде көрініс табады. Ұсынылған шешімдерді енгізу Қазақстанда еңбекті қорғауды тәуекелге негізделген басқару жүйесіне көшуге мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Проект ориентирован на повышение эффективности управления охраной труда за счет внедрения цифровых инструментов и информационно-аналитических решений.

Field of application (in Kazakh) : Жоба Цифрлық құралдар мен ақпараттық-талдамалық шешімдерді енгізу есебінен еңбекті қорғауды басқарудың тиімділігін арттыруға бағытталған.