The object of research, development or design (in Russian) : Азиатская мята (Mentha asiatica Boriss.) лекарственное растительное сырьё, экстракт, стоматологическая плёнка.

The object of research, development or design (in Kazakh) : азиалық жалбыз (Mentha asiatica Boriss.) дәрілік өсімдік шикізаты, экстракт, стоматологиялық пленка.

Aim of work (in Russian) : Цель исследования - является разработка состава, технологии и оценка качества стоматологических пленок на основе экстракта из мяты азиатской, обладающих противомикробным, противовоспалительными и антиканцерогенными свойствами.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – микробқа және қабынуға қарсы, канцерогенге қарсы қасиеттері бар азиялық жалбыз экстрактымен стоматологиялық пленкалардың құрамын, технологиясын және сапасын бағалау.

Методы исследования (на русском) : Методы исследования - ультразвуковая экстракция, гидродистилляционная экстракция, вихревая экстракция, фармакогностический анализ, физико-химические, биологические, статистические.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдістері – ультрадыбыстық экстракция, гидродистиляциялық экстракция, құйынды экстракция, фармакогнозиялық талдау, физика-химиялық талдау, биологиялық, статистикалық.

Obtained results and novelty (in Russian) : Впервые разработана и оптимизирована методика экстрагирования сырья мяты азиатской с использованием гидродистилляции, ультразвуковой, вихревой и сокслет-экстракции. Проведено сравнительное исследование экстрактов по содержанию биологически активных веществ и выходу, что позволило определить наиболее эффективный метод. Установлен фитохимический профиль экстракта, включающий основные группы соединений эфирных масел и терпенов с выраженной фармакологической активностью. Впервые изучен фармакологический потенциал экстракта мяты азиатской, подтверждённый in vitro исследованиями: выявлены антибактериальная, противовоспалительная и антиканцерогенная активности. Разработана и стандартизирована фармацевтическая субстанция на основе экстракта по показателям идентификации, чистоты и количественного содержания действующих веществ. Создан рациональный состав и оптимизирована технология производства дентальных плёнок, обеспечивающих стабильность, безопасность и выраженный противовоспалительный эффект. Проведена стандартизация готового препарата, включающая физико-химический и микробиологический контроль, подтверждающий качество и воспроизводимость опытно-промышленной серии. По результатам исследований опубликованы 2 статьи в журналах, индексируемых Scopus и Web of Science, 3 статьи — в изданиях, рекомендованных КОКСОН МОН РК, получен 1 патент на полезную модель и подана заявка на изобретение.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Алғаш рет азиялық жалбыз (Mentha asiatica Boriss.) шикізатын гидродистилляция, ультрадыбыстық, құйындық және Сокслет әдістерімен экстракциялау әдістемесі әзірленіп, оңтайландырылды. Әдістер салыстырылып, биологиялық белсенді заттардың ең жоғары шығымын қамтамасыз ететін тиімді тәсіл анықталды. Экстракттың фитохимиялық профилі айқындалып, құрамында фармакологиялық белсенді эфир майлары мен терпенді қосылыстардың негізгі топтары анықталды. Алғаш рет экстракттың антибактериялық, қабынуға қарсы және ісікке қарсы белсенділігі in vitro зерттеулерімен дәлелденді. Экстракт негізінде фармацевтикалық субстанция жасалып, түпнұсқалылығы, тазалығы және белсенді заттардың сандық мөлшері бойынша стандарттау жүргізілді. Дентальды пленканың құрамы мен өндіріс технологиясы оңтайландырылып, оның тұрақтылығы мен жергілікті қабынуға қарсы әсері зерттелді. Дайын препарат физика-химиялық және микробиологиялық көрсеткіштер бойынша стандартталып, сапасы мен қауіпсіздігі тәжірибелік-өнеркәсіптік өндіріс деңгейінде расталды. Зерттеу нәтижелері бойынша Scopus және Web of Science дерекқорларында 2 мақала, ҚР БҒСБК ұсынған журналдарда 3 мақала жарияланып, пайдалы модельге 1 патент алынды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Конструктивные показатели: Разработана и усовершенствована технология экстрагирования растительного сырья с применением четырёх методов - гидродистилляции, ультразвуковой, вихревой и сокслет-экстракции. Проведена оптимизация технологических параметров процесса, включая соотношение сырья и экстрагента, температурный режим и продолжительность экстракции. Разработан состав готового лекарственного средства- дентальных плёнок. Определены её основные физико-химические показатели, такие как толщина, прочность на растяжение и скорость растворения. Проведено исследование стабильности дентальных плёнок. Технико-экономические показатели проекта: Общий объём инвестиций составил 2 450 000 тенге. Чистая прибыль от одной партии продукции (1000 шт.) - 196 988 тенге. Срок окупаемости инвестиций - 12,44 партии, что при производстве двух партий в месяц составляет около 6,2 месяца, а при четырёх - 3,1 месяца. Полученные данные подтверждают экономическую эффективность и быструю рентабельность проекта, что делает производство двухслойных адгезивных стоматологических плёнок перспективным для внедрения в фармацевтическую практику.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобалау көрсеткіштері: Өсімдік негізіндегі шикізатты экстракциялау технологиясы төрт әдісті қолдана отырып әзірленді және жетілдірілді: гидродистилляция, ультрадыбыстық, құйынды және Сокслет экстракциясы. Процесс параметрлері оңтайландырылды, соның ішінде шикізат пен экстрагенттің арақатынасы, температура режимі және экстракция ұзақтығы. Фармацевтикалық заттың құрамы мен дайын дәрілік форма - тіс пленкасы - әзірленді. Оның қалыңдығы, созылу беріктігі және еру жылдамдығы сияқты негізгі физика-химиялық қасиеттері анықталды. Тіс пленкаларының тұрақтылығын зерттеу жүргізілді. Жобаның техникалық-экономикалық көрсеткіштері: Жалпы инвестиция 2 450 000 теңгені құрады. Өнімнің бір партиясынан (1000 бірлік) алынған таза пайда 196 988 теңгені құрады. Инвестицияның өтелу мерзімі 12,44 партияны құрайды, бұл айына екі партиямен шамамен 6,2 айға және төрт партиямен 3,1 айға тең. Алынған деректер жобаның үнемділігі мен жылдам рентабельділігін растайды, бұл екі қабатты жабысқақ тіс пленкаларын өндіруді фармацевтикалық тәжірибеде енгізуге перспективалы етеді.

Level of implementation (in Russian) : Трансфер технологии при производстве опытно-промышленной серии лекарственного препарата с экстрактом мяты азиатской (Mentha asiatica Boriss.) был успешно осуществлён. На производственной площадке ТОО НПП «Антиген» разработаны и оформлены план, протокол и отчёт по проведению трансфера технологии, что подтвердило воспроизводимость и готовность технологического процесса к дальнейшему промышленному внедрению.

Level of implementation (in Kazakh) : Азиялық жалбыз (Mentha asiatica Boriss.) экстрактымен дәрілік препараттың пилоттық партиясын өндіруге арналған технологиялық трансферт сәтті аяқталды. ЖШС «Антиген» ғылыми-зерттеу және өндірістік кәсіпорнының өндіріс алаңында технологиялық процестің қайталанымдылығы мен дайындығын растайтын жоспар, хаттама және есеп жасалынып, толтырылды.

Efficiency (in Russian) : Реализация проекта обеспечила получение научно обоснованных и практических результатов, имеющих высокую значимость для фармацевтической отрасли. Разработанная технология экстракции и технология производства дентальных плёнок продемонстрировали высокую воспроизводимость, стабильность и эффективность, подтверждённые лабораторными и опытно-промышленными исследованиями. Полученный препарат обладает выраженным противовоспалительным и антимикробным действием, что подтверждает его фармакологическую эффективность и перспективность для внедрения в медицинскую и стоматологическую практику. С экономической точки зрения проект характеризуется низкой себестоимостью, быстрой окупаемостью (3 год 1 месяцев) и высокой рентабельностью, что подтверждает его инвестиционную привлекательность и коммерческий потенциал. Результаты проекта способствуют развитию отечественных фармацевтических технологий, увеличению доли импортозамещающей продукции и укреплению научно-производственного потенциала Казахстана

Efficiency (in Kazakh) : Жобаны іске асыру фармацевтикалық сала үшін жоғары маңызға ие ғылыми негізделген және тәжірибелік нәтижелер алуға мүмкіндік берді. Дайындалған экстракция технологиясы мен дентальды үлдірлерді өндіру технологиясы зертханалық және тәжірибелік-өндірістік зерттеулермен дәлелденген жоғары қайталанушылықты, тұрақтылықты және тиімділікті көрсетті. Алынған препарат айқын қабынуға қарсы және микробтарға қарсы әсерге ие, бұл оның фармакологиялық тиімділігін және оны медициналық әрі стоматологиялық тәжірибеге енгізудің өзектілігін дәлелдейді. Экономикалық тұрғыдан жоба төмен өзіндік құнымен, қысқа өтелім мерзімімен (3 жыл 1 ай) және жоғары рентабельділік деңгейімен ерекшеленеді, бұл оның инвестициялық тартымдылығын және коммерциялық әлеуетін растайды. Жоба нәтижелері отандық фармацевтикалық технологияларды дамытуға, импортты алмастыратын өнім үлесін арттыруға және Қазақстанның ғылыми-өндірістік әлеуетін нығайтуға ықпал етеді.

Field of application (in Russian) : Стоматология, фармацевтика, фармацевтические технологии

Field of application (in Kazakh) : Стоматология, фармацевтика, фармацевтикалық технология