The object of research, development or design (in Russian) : полное извлечение разрозненных кондиционных руд из сложноструктурных блоков уступов, представленных разнообразным сочетанием рудных тел и вмещающих пород (некондиционных руд) сложной конфигурации, размеров и имеющих различные физико-технические и геологические характеристики.

The object of research, development or design (in Kazakh) : күрделі конфигурациядағы, мөлшердегі және әртүрлі физика-техникалық және геологиялық сипаттамалары бар кенді денелер мен негізгі жыныстардың (кондициялық емес кендердің) әр түрлі үйлесімімен ұсынылған жиектердің күрделі құрылымдық блоктарынан шашыраңқы кондициялық кендерді толық алу.

Aim of work (in Russian) : установление закономерностей размещения различных элементов сложноструктурных блоков уступов во взорванной массе и разработка на их основе инновационных технологий полного извлечения разрозненных кондиционных руд совместно с незначительной частью контактных некондиционных руд, обеспечивающего стабильную отгрузку рудной массы требуемого качества с допустимыми погрешностями.

Aim of work (in Kazakh) : жарылған массадағы кертпештердің күрделі құрылымдық блоктарының әртүрлі элементтерін орналастыру заңдылықтарын белгілеу және олардың негізінде рұқсат етілген қателіктермен қажетті сападағы кенді массаның тұрақты жөнелтілуін қамтамасыз ететін түйіспелі емес кендердің шамалы бөлігімен бірлесіп, шашыраңқы кондициялық кендерді толық алудың инновациялық технологияларын әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : при выполнении научных исследований использованы комплексные методы исследований, включающие анализ и обобщение научно-технической информации, теоретические исследования, методы математического моделирования, методы математической статистики для обработки экспериментальных данных и технико-экономического обоснования различных вариантов технологий, корреляционно-регрессионный анализ, а также методы эмпирического и объектно-ориентированного программирования для создания программных модулей.

Методы исследования (на казахском) : ғылыми зерттеулерді орындау кезінде ғылыми-техникалық ақпаратты талдау мен жалпылауды, теориялық зерттеулерді, математикалық модельдеу әдістерін, эксперименттік деректерді өңдеуге арналған Математикалық статистика әдістерін және технологиялардың әртүрлі нұсқаларының техникалық-экономикалық негіздемесін, корреляциялық-регрессиялық талдауды, сондай-ақ эмпирикалық және объектіге бағытталған әдістерді қамтитын кешенді зерттеу әдістері пайдаланылды бағдарламалық модульдерді құруға арналған бағдарламалау.

Obtained results and novelty (in Russian) : Созданы геометрические модели различных типов сложноструктурных блоков уступов, представлены трехмерные численные модели сложноструктурных блоков уступов различных типов, созданы программные модули для компьютерного моделирования сложноструктурных блоков уступов различных типов; Выполнено обоснование полного извлечения разрозненных кондиционных руд и некоторой части некондиционных руд с отгрузкой рудной массы с содержанием металла, близким в кондиционных рудах (относительное отклонение составило не более 3%); Создан комплекс компьютерных программ, который включает программыный модуль “Моделирование ССБУ” с определением границ рудных тел и добавлением некондиционного слоя и программный модуль определения “Внутренняя структура развала ССБУ”, в совокупности позволяет проводить автоматизированное прогнозирование размещения разрозненных кондиционных и некондиционных руд различной кусковатости в развале, с применением разработанного комплекса проведено симуляционное моделирование объемных ССБУ и развала ССБУ, разработана технология полного извлечения разрозненных кондиционных руд из взорванных сложноструктурных уступов, подготовлен технологический регламент производства взрывных, выемочно-погрузочных работ при полном извлечении разрозненных кондиционных руд из взорванных сложноструктурных блоков уступов различных типов

Obtained results and novelty (in Kazakh) : кертпелердің әртүрлі типтегі күрделі құрылымдық блоктарының геометриялық модельдері жасалды, әртүрлі типтегі кертпелердің күрделі құрылымдық блоктарының үш өлшемді сандық модельдері ұсынылды, әртүрлі типтегі кертпелердің күрделі құрылымдық блоктарын компьютерлік модельдеуге арналған бағдарламалық модульдер жасалды түрлері; Жарылған күрделі құрылымдық блоктардың маңызды геометриялық параметрлері анықталды, оған КҚБК мен КҚҮ координаталық тор элементтерінің геометриясын жатқызамыз, шашыраңқы кондициялық кендерді және құрамында металл бар, кондициялық кендерге жақын (салыстырмалы ауытқу 3% - дан аспайтын)кенді массаны тиеп жібере отырып, кондициялық емес кендердің кейбір бөлігін толық алу негіздемесі орындалды; Кенді денелердің шекараларын анықтайтын және кондиционерленбеген қабатты қосатын "КҚБК модельдеу" бағдарламалық модулін және " КҚБК үйілімінің ішкі құрылымы" анықтамасының бағдарламалық модулін қамтитын компьютерлік бағдарламалар кешені құрылды, жиынтықта әр түрлі кесінділердегі шашыраңқы кондиционерлік және кондиционерленбеген кендерді орналастыруды автоматтандырылған болжауға мүмкіндік береді, әзірленген кешенді қолдана отырып, көлемді КҚБК жә– кенді денелердің шекараларын анықтайтын иционерленбеген қабатты қосатын " КҚБК модельдеу" бағдарламалық модулін және " КҚБК құлауының ішкі құрылымы" анықтамасының бағдарламалық модулін қамтитын компьютерлік бағдарламалар кешені құрылды, жиынтықта әр түрлі кесінділердегі шашыраңқы кондиционерлі

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Результаты исследований и разработок дадут новый импульс развитию теории открытой разработки полезных ископаемых, в частности сложноструктурных блоков различной конфигурации и размеров, созданию технологий полного извлечения разрозненных кондиционных руд из сложноструктурных блоков уступов. Они способствуют интеграции цифровых технологий в горной промышленности, укажут новые точки соприкосновения теоретических и эмпирических исследований и практической реализации их результатов в условиях конкретных предприятий.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Зерттеулер мен әзірлемелердің нәтижелері пайдалы қазбаларды, атап айтқанда әртүрлі конфигурациялар мен өлшемдердің күрделі құрылымдық блоктарын ашық игеру теориясының дамуына, жиектердің күрделі құрылымдық блоктарынан шашыраңқы кондициялық кендерді толық алу технологияларын құруға жаңа серпін береді. Олар тау-кен өнеркәсібіндегі цифрлық технологиялардың интеграциясына ықпал етеді, теориялық және эмпирикалық зерттеулердің жаңа байланыс нүктелерін көрсетеді және нақты кәсіпорындар жағдайында олардың нәтижелерін іс жүзінде жүзеге асырады.

Level of implementation (in Russian) : Разработанные методология и программное обеспечение могут быть апробированы и внедрены на месторождениях твердых полезных ископаемых со сложноструктурным строением, и в учебном процессе при подготовке бакалавров ,магистров и PhD докторов.

Level of implementation (in Kazakh) : Әзірленген әдістеме мен бағдарламалық қамтамасыз ету күрделі құрылымды қатты пайдалы қазбалар кен орындарында және бакалаврларды, магистрлерді және PhD докторларды даярлау кезінде оқу процесінде сынақтан өткізілуі және енгізілуі мүмкін.

Efficiency (in Russian) : Приращение полезных компонентов может достичь 10,0-15,0% от общего объема добычи. Создаются предпосылки для существенного повышения полноты извлечения полезных ископаемых из недр.

Efficiency (in Kazakh) : Пайдалы компоненттердің өсуі жалпы өндірістің 10,0-15,0% жетуі мүмкін. Пайдалы қазбаларды жер қойнауынан алудың толықтығын едәуір арттыру үшін алғышарттар жасалады.

Field of application (in Russian) : Научно-исследовательские, проектно-конструкторские организации, горные институты технических университетов, горнодобывающие предприятия с месторождениями полезных ископаемых различной сложности строения.

Field of application (in Kazakh) : Ғылыми-зерттеу, жобалау-конструкторлық ұйымдар, техникалық университеттердің тау-кен институттары, құрылыстың әр түрлі күрделілігіндегі пайдалы қазбалар кен орындары бар тау-кен кәсіпорындары.