The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования выступают процессы формирования и смены стадий развития национальных экономик.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу нысаны – ұлттық экономикалардың даму кезеңдерінің қалыптасуы мен ауысу үдерістері.

Aim of work (in Russian) : Цель исследования заключается в определении приоритетных показателей и последовательности мер, повышающих вероятность переходов от ранних конфигураций к устойчивому высокому доходу.

Aim of work (in Kazakh) : Зерттеудің мақсаты – ерте конфигурациялардан тұрақты жоғары табыс деңгейіне өту ықтималдығын арттыратын басым көрсеткіштерді және шаралардың реттілігін айқындау.

Методы исследования (на русском) : Методическая основа работы включает согласованный скрининг факторов, сопоставление исторических траекторий в долгосрочной динамике и применение однофакторных логистических регрессий для анализа переходов с проверкой устойчивости результатов. Такой подход обеспечивает прозрачность вкладов, сопоставимость между переходами и возможность трансформации выводов в индикаторы мониторинга и поэтапные приоритеты. Практическая значимость исследования состоит в формировании списка индикаторов, требующих приоритетной проработки на каждом этапе, что позволяет обосновывать меры экономической политики и выстраивать долгосрочные стратегии развития.

Методы исследования (на казахском) : Жұмыстың әдістемелік негізі келісілген факторлық скринингті, тарихи траекторияларды ұзақ мерзімді динамикада салыстыруды және бірайнымалы логистикалық регрессияларды пайдалана отырып, өтулерді талдауды (нәтижелердің тұрақтылығын тексерумен бірге) қамтиды. Мұндай тәсіл үлестердің айқындығын, өтулер арасындағы салыстырмалылықты қамтамасыз етеді әрі қорытындыларды мониторинг индикаторлары мен кезең-кезеңімен басымдықтарға түрлендіруге мүмкіндік береді. Зерттеудің практикалық маңызы – әр кезеңде басым түрде пысықтауды талап ететін индикаторлар тізбесін қалыптастыру, бұл экономикалық саясат шараларын негіздеуге және ұзақ мерзімді даму стратегияларын құруға жағдай жасайды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Научная новизна исследования заключается в том, что стадийная логика развития подтверждена статистическим анализом. Было показано, что ключевые факторы конкурентоспособности не действуют одновременно и не накапливаются механически, а сменяют друг друга в процессе переходов. Институциональное ядро и индустриальная база оказываются решающими на старте; диверсификация требует согласованности политики, правовой предсказуемости и управляемой открытости; технологическое усложнение невозможно без режима присваиваемости знаний, регуляторной совместимости и финансирования длинных инвестиционных циклов; устойчивое удержание высокого дохода базируется на верховенстве права, надёжной публичной администрации, социальной устойчивости и «открытости высокого качества». Такой подход уточняет и развивает существующие теории (Ростоу, Ченери и Сиркин, Родрик, Аджемоглу, Портер, Хаусман), интегрируя их в единую институционально-структурную «эстафету» развития .

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зерттеудің ғылыми жаңалығы – даму кезеңді логикасының статистикалық талдау арқылы расталуында. Бәсекеге қабілеттіліктің негізгі факторлары бір уақытта әсер етпейтіні және механикалық түрде жиналмайтыны, керісінше өтулер барысында бірін-бірі алмастыратыны көрсетілді. Бастапқы кезеңде институттық өзек пен индустриялық база шешуші рөл атқарады; әртараптандыру үшін саясаттың келісімділігі, құқықтық болжамдылық және басқарылатын ашықтық қажет; технологиялық күрделену білімді иелену режимінсіз, регламенттік үйлесімділік пен ұзақ инвестициялық циклдарды қаржыландырусыз мүмкін емес; жоғары табысты орнықты ұстап тұру құқық үстемдігіне, сенімді қоғамдық әкімшілікке, әлеуметтік тұрақтылыққа және «жоғары сапалы ашықтыққа» сүйенеді. Мұндай тәсіл бар теорияларды (Ростоу, Ченери мен Сиркин, Родрик, Аджемоғлу, Портер, Хаусман) нақтайды және дамытады, оларды біртұтас институционалдық-құрылымдық «эстафетаға» біріктіреді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Не применимо

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Қолданылмайды

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Проект разработал воспроизводимую методическую основу (данные, скрининг факторов, анализ траекторий, стадиальные логиты) и имеет научное подтверждение: одна публикация и две рукописи на внешнем рецензировании. Практически это позволяет ранжировать индикаторы по стадиям - индустриализация, диверсификация, рост технологической сложности, удержание высокого дохода - увязывать реформы с измеримыми метриками и снижать риск «среднедоходной ловушки».

Efficiency (in Kazakh) : Жоба деректер, факторлық скрининг, траекторияларды талдау және стадиялық логиттерді қамтитын қайталанбалы әдістемелік негізді әзірледі және ғылыми растауға ие: бір басылым және сыртқы рецензияда екі қолжазба. Практикалық тұрғыдан бұл индустрияландыру, әртараптандыру, технологиялық күрделіліктің өсуі және жоғары табысты ұстап тұру кезеңдері бойынша индикаторларды ранжирлеуге, реформаларды өлшенетін метрикалармен үйлестіруге және «орта табысты тұзақ» тәуекелін төмендетуге мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Практическая значимость исследования выражается в возможности применения полученных выводов в государственной политике. Приоритеты каждой стадии могут быть переведены в систему управляемых индикаторов. Особенно важна прикладная часть исследования для Казахстана, поскольку именно на примере ресурсной экономики выявлено, что без индустриальной базы переход к высокому доходу невозможен . Деиндустриализация и фрагментация глобальных цепочек стоимости усилили риск застревания в среднедоходной ловушке, а рыночные шоки способны быстро нивелировать достижения при отсутствии внутреннего производственного и институционального потенциала. В этих условиях приоритетными для страны являются меры по повышению доходности нересурсных отраслей через защиту собственности, исполнимость контрактов, развитие антимонопольного регулирования, снижение доли государства в активах и издержек бизнеса. На последующих стадиях ключевое значение приобретают снятие барьеров для импорта, укрепление судебной системы, предсказуемая денежная политика, защита иностранных инвестиций и развитие человеческого капитала .

Field of application (in Kazakh) : Зерттеудің практикалық маңызы оның қорытындыларын мемлекеттік саясатта қолдану мүмкіндігінде. Әрбір кезеңнің басымдықтары басқарылатын индикаторлар жүйесіне аударыла алады. Әсіресе Қазақстан үшін қолданбалы бөлігі маңызды, өйткені ресурстық экономиканың мысалында индустриялық база болмаса, жоғары табысқа өту мүмкін еместігі анықталды. Деиндустриализация және жаһандық құн тізбектерінің фрагментациясы орта табыс тұзағында «қатып қалу» тәуекелін арттырды, ал нарықтық соққылар ішкі өндірістік және институционалдық әлеует жоқ жағдайда жетістіктерді тез бейтараптандыра алады. Осындай жағдайда ел үшін басым шаралар – меншікті қорғау, шарттардың орындалуын қамтамасыз ету, бәсекелестікке қарсы реттеуді дамыту, мемлекет үлесін және бизнес шығындарын төмендету арқылы бейресурс салалардың табыстылығын арттыру. Кейінгі кезеңдерде импорттық кедергілерді алып тастау, сот жүйесін күшейту, болжамды ақша-кредит саясаты, шетелдік инвестицияларды қорғау және адам капиталының дамуы шешуші мәнге ие болады.