The object of research, development or design (in Russian) : Илийский осадочный бассейн с целью выявления геологических формаций водоносных горизонтов для подземного хранения СО2.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Жер асты СО2 сақтау үшін сулы горизонттардың геологиялық түзілімдерін анықтау мақсатында Іле шөгінді бассейні.

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является выявление и оценка водоносных горизонтов Алматы и Алматинской области (Илийский осадочный бассейн) для технически возможного и экономически рентабельного геологического хранения CO2

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – өнеркәсіптік объектілер (зауыттар, фабрикалар, жылу электр станциялары және т.б.) шығаратын СО2-ны техникалық мүмкін және экономикалық тұрғыдан тиімді геологиялық сақтау үшін Алматы қаласы мен Алматы облысының (Іле шөгінді бассейні) сулы горизонттарын анықтау және бағалау.

Методы исследования (на русском) : В рамках проекта проведен комплексный анализ геолого-геофизических, гидрогеологических, геохимических, геомеханических и сейсмических данных, включая изучение буровой и керновой информации, тектоническое районирование и литолого-стратиграфический анализ разрезов Илийского бассейна. Проведено построение геологической модели в ПО Petrel.

Методы исследования (на казахском) : Жоба аясында геологиялық-геофизикалық, гидрогеологиялық, геохимиялық, геомеханикалық және сейсмикалық деректерге кешенді талдау жүргізілді, сонымен қатар бұрғылау мен керн материалдары зерттеліп, Іле бассейнінің тектоникалық аудандастыруы мен литологиялық-стратиграфиялық қималарының талдауы орындалды. Petrel бағдарламалық қамтамасыздандыруында геологиялық модель құрылған.

Obtained results and novelty (in Russian) : Собраны и систематизированы данные по семи направлениям: геология и геофизика, гидрогеология, разработка, геохимия, геомеханика, сейсмика и бурение. Проанализированы материалы Илийской геофизической экспедиции и результаты сейсморазведочных работ МОГТ по Восточно-Илийскому прогибу. Собраны данные по 15 глубоким гидрогеологическим скважинам, выполнен анализ керна, буровой изученности и схема корреляции. Изучены геохимические характеристики разреза, тектоническое районирование, водоносные комплексы и литолого-стратиграфическая структура региона от докембрия до кайнозоя. В ПО Petrel построена 3D геологическая модель Восточно-Илийского (Жаркентского) прогиба, включающая структурно-тектонический каркас и литолого-петрофизические параметры. Проведена оцифровка структурных карт отражающих горизонтов и моделирование литологических параметров. Для моделирования выбраны миоцен-палеогеновые и юрские отложения с мощностью коллекторов около 15 м и пористостью 12–30 %. Расчёт куба пористости выполнен по региональным данным. Впервые выполнена комплексная систематизация геолого-геофизических, геохимических и гидрогеологических данных Илийского бассейна и построена трёхмерная структурно-тектоническая модель для оценки потенциала подземного хранения CO₂.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жеті бағыт бойынша деректер жиналып, жүйелендірілді: геология және геофизика, гидрогеология, игеру, геохимия, геомеханика, сейсмика және бұрғылау. Іле геофизикалық экспедициясының материалдары мен МОГТ сейсмикалық барлау жұмыстарының нәтижелері талданды. 15 терең гидрогеологиялық ұңғыманың деректері бойынша керн мен бұрғылау материалдары зерттеліп, корреляция сұлбасы жасалды. Геохимиялық сипаттамалар, тектоникалық аудандастыру, су өткізгіш кешендер және аймақтың докембрийден кайнозойға дейінгі литологиялық-стратиграфиялық құрылысы қарастырылды. Petrel бағдарламасында Шығыс Іле (Жаркент) иінінің құрылымдық-тектоникалық қаңқасы мен литологиялық-петрофизикалық параметрлерін қамтитын 3D геологиялық модель жасалды. Негізгі шағылыстыру горизонттарының құрылымдық карталары цифрланып, литологиялық параметрлер бойынша модельдеу жүргізілді. Модельде миоцен-палеоген және юра шөгінділері пайдаланылып, коллектор қалыңдығы шамамен 15 м, кеуектілігі 12–30 % аралығында анықталды. Пористілік кубы аймақтық деректер негізінде есептелді. Іле бассейні бойынша геолого-геофизикалық, геохимиялық және гидрогеологиялық деректер алғаш рет кешенді түрде жүйелендіріліп, CO₂-ні жерасты сақтау әлеуетін бағалау үшін үшөлшемді құрылымдық-тектоникалық модель құрылды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : В ходе проекта проведен сбор и систематизация данных по семи направлениям: геология и геофизика, гидрогеология, разработка, геохимия, геомеханика, сейсмика и бурение. На основе архивных материалов Илийской геофизической экспедиции, данных по 15 глубоким гидрогеологическим скважинам и исторических разрезов бассейна выполнен комплексный анализ геологического строения региона. В программном обеспечении Petrel построена детализированная 3D геологическая модель Восточно-Илийского (Жаркентского) прогиба, включающая структурно-тектонический каркас, литолого-стратиграфические и петрофизические параметры. Оцифровка структурных карт отражающих горизонтов позволила создать цифровые модели рельефа и повысить точность пространственного анализа. Объем модели составил 22 772 496 ячеек; глубина миоцен-палеогеновых отложений — 1235–3631 м, юрских — 1566–3700 м; средняя толщина коллектора — около 15 м. Пористость пород по миоцен-палеогену варьирует в пределах 17–30 %, по юрским отложениям — 12–22 %. Полученные результаты обеспечивают основу для дальнейшей оценки емкостных и фильтрационно-емкостных характеристик, а также перспектив использования структуры для долгосрочного подземного хранения CO₂.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жоба шеңберінде геология және геофизика, гидрогеология, игеру, геохимия, геомеханика, сейсмика және бұрғылау бағыттары бойынша деректер жиналып, жүйелендірілді. Іле геофизикалық экспедициясының мұрағаттық материалдары, 15 терең гидрогеологиялық ұңғыманың деректері және бассейннің тарихи қималары негізінде аймақтың геологиялық құрылымына кешенді талдау жүргізілді. Petrel бағдарламалық қамтылымында Шығыс Іле (Жаркент) иінінің құрылымдық-тектоникалық қаңқасын, литологиялық-стратиграфиялық және петрофизикалық параметрлерін қамтитын егжей-тегжейлі 3D геологиялық моделі жасалды. Бейнелеуші горизонттардың құрылымдық карталарын цифрлау бедердің цифрлық моделін жасауға және кеңістіктік талдау дәлдігін арттыруға мүмкіндік берді. Модель көлемі – 22 772 496 ұяшық; миоцен-палеоген шөгінділерінің тереңдігі 1235–3631 м, юра шөгінділері 1566–3700 м аралығында; коллектордың орташа қалыңдығы шамамен 15 м. Миоцен-палеоген жыныстарының кеуектілігі 17–30 %, юра шөгінділерінікі 12–22 % аралығында өзгереді. Алынған нәтижелер сыйымдылық және сүзгілік сипаттамаларды әрі қарай бағалауға, сондай-ақ бұл құрылымды CO₂-ні ұзақ мерзімді жерасты сақтау нысаны ретінде пайдалану әлеуетін анықтауға негіз болады.

Level of implementation (in Russian) : не предусмотрено

Level of implementation (in Kazakh) : қарастырылмаған

Efficiency (in Russian) : Систематизация и анализ данных повысили достоверность геологических построений и уточнили перспективные участки для хранения CO₂. Разработанная 3D модель позволила повысить точность оценки коллекторов и создать основу для последующих моделирований процессов закачки CO₂. Результаты используются в научных исследованиях и при подготовке региональных геологических моделей Илийского бассейна. Модель используется в рамках текущего проекта и может быть адаптирована для аналогичных исследований в других бассейнах Казахстана.

Efficiency (in Kazakh) : Деректерді жүйелеу мен талдау геологиялық модельдердің нақтылығын арттырып, CO₂ сақтау үшін перспективті учаскелерді нақтылады. Құрылған үшөлшемді модель коллекторларды бағалау дәлдігін арттырып, CO₂ айдау үдерістерін модельдеудің негізін қалады. Нәтижелер ғылыми зерттеулерде және Іле бассейнінің өңірлік геологиялық модельдерін әзірлеу кезінде қолданылуда. Модель қолданыстағы жоба аясында пайдаланылып, Қазақстанның басқа бассейндеріндегі ұқсас зерттеулерге бейімделуі мүмкін.

Field of application (in Russian) : Мұнай және газ өнеркәсібі, жылу электр станциялары, СО2 шығарындыларының үлкен көздері

Field of application (in Kazakh) : Нефтегазовая индустрия, ТЭЦ, крупные источники выбросов СО2