The object of research, development or design (in Russian) : Классификатором научных направлений: 20000 Инжиниринг и технологии / 20200 Электротехника, электроника, информационные технологии/ 20203 Системы автоматизации и управления

The object of research, development or design (in Kazakh) : Ғылыми салалардың жіктеуішіне сәйкес зерттеу саласы: 20000 Техника және технология / 20200 Электротехника, электроника, ақпараттық технологиялар / 20203 Автоматтандыру және басқару жүйелері

Aim of work (in Russian) : Разработка методов и алгоритмов построения адекватных моделей промышленных установок нефтеперерабатывающих производств в реальном времени для создания их цифровых двойников. Методы и алгоритмы будут использованы для создания цифровых двойников, компьютерных тренажеров операторов отрасли с адаптацией их к реальным условиям, синтеза систем управления технологическими процессами нефтепереработки

Aim of work (in Kazakh) : Нақты уақыт режимінде олардың цифрлық егіздерін құру үшін мұнай өңдеу зауыттарының өнеркәсіптік қондырғыларының адекватты үлгілерін құру әдістері мен алгоритмдерін әзірлеу. Әдістер мен алгоритмдер цифрлық егіздерді, оларды нақты жағдайларға бейімдейтін салалық операторлар үшін компьютерлік тренажерларды құру, мұнай өңдеу процесін басқару жүйелерін синтездеу үшін қолданылатын болады.

Методы исследования (на русском) : При проведении анализа состояния рынка цифровых двойников в нефтепереработке, систем управления процессами нефтепереработки использованы следующие методы: сравнение, сопоставление и синтез. Разработанные методы и алгоритмы для создания моделей технологических процессов нефтепереработки и их цифровых двойников будут проверены на адекватность и работоспособность путем проведения численных и физических экспериментов, а также будет проведено тестирование разработанных моделей на компьютерных тренажерах. При проведении экспериментальных исследований, в том числе компьютерного моделирования, использованы современные пакеты программ (UniSim (Honeywell), DeltaMode и др.), предназначенные для моделирования динамических систем, а также программного обеспечения для статистической обработки

Методы исследования (на казахском) : Мұнай өңдеудегі цифрлық егіздер нарықтың, мұнай өңдеу процестерін басқару жүйелерінің жай-күйіне талдау жүргізу кезінде салыстыру және синтездеу әдістері пайдалынды. Мұнай өңдеудiң технологиялық процестерiнiң үлгiлерiн және олардың сандық егіздерiн жасау үшiн әзiрленген әдiстер мен алгоритмдер сандық және физикалық эксперименттер жүргiзу жолымен адекваттылығына мен жұмыс қабiлеттiлiгiне тексерiлетiн болады, сондай-ақ компьютерлiк тренажерлерде әзiрленген үлгiлердi тестiлеу жүргiзiлетiн болады. Эксперименттік зерттеулер, оның ішінде компьютерлік моделдеу жүргізу кезінде динамикалық жүйелерді модельдеуге арналған бағдарламалардың қазіргі заманғы пакеттері (UniSim (Honeywell), DeltaMode және т.б.), сондай-ақ статистикалық өңдеуге арналған бағдарламалық қамтамасыз ету пайдаланылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Получены результаты проверки валидации исследований на основе методов принятия статистических решений. Построены алгоритмы и методы идентификации параметров адаптируемой модели объекта. Произведен анализ свойств оценок, оценка зависимости адекватности тренажерной модели от текущих оценок параметров модели. Разработано программное обеспечение для компьютерного симулятора/тренажера. Опубликована 1 (одна) статья в сборниках международных конференций. Разработано программное обеспечение для реализации цифровых двойников на базе цифровой адаптируемой модели с подсистемой идентификации параметров. Опубликованы 2 (две) статьи в республиканских изданиях, утвержденных КОКСОН МНВО РК. Получены результаты верификации цифровых двойников. Опубликована 1 (одна) статья в рецензируемых научных изданиях, индексируемых в Science Citation Index Expanded и входящих в 1 (первый), 2 (второй) и (или) 3 (третий) квартиль по импакт-фактору в базе Web of Science и (или) имеющих процентиль по CiteScore в базе Scopus не менее 60 (шестидесяти).

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Статистикалық шешім қабылдау әдістеріне негізделген валидациялық зерттеулердің нәтижелері анықталды. Адаптивті объект моделінің параметрлерін сәйкестендіру алгоритмдері мен әдістері құрастырылды. Бағалардың қасиеттерін талдау, модель параметрлерінің ағымдағы бағалауларына тренажер моделінің адекваттылық тәуелділігін бағалау құрастырылды. Компьютерлік симулятор/жаттықтырушы үшін бағдарламалық қамтама құрастырылды. Халықаралық конференциялар жинақтарында 1 (бір) мақала жарияланды. Параметрлерді сәйкестендірудің ішкі жүйесі бар цифрлық адаптивті модель негізінде цифрлық егіздерді енгізуге арналған бағдарламалық қамтама құрастырылды. ҚР ҒЖБМ ҒЖБССҚЕК бекіткен республикалық басылымдарда 2 (екі) мақала жарияланды. Цифрлық егіз тексеру нәтижелері алынды. Science Citation Index Expanded және Web of Science деректер базасында импакт-фактор бойынша 1-ші (бірінші), 2-ші (екінші) және (немесе) 3-ші (үшінші) квартильге енгізілген және (немесе) Scopus базасында CiteScore бойынша процентиль 60 (алпыс) кем емес 1 (бір) мақала жарияланды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Полученные теоретические и практические результаты сделают возможным построение цифровых двойников, способных эффективно адаптироваться к конкретным производственным условиям, что приведет к более качественной работе, как следствие, к снижению потерь при переработке нефти и уменьшению вредных выбросов. Главным преимуществом использования цифровых двойников (ЦД), являющихся цифровой (виртуальной) моделью объектов, систем, процессов, - возможность применения их для разработки систем управления (СУ) процессами, в том числе в области нефтепереработки. Цифровые двойники дают возможность быстро и эффективно тестировать сложные системы блокировки, в том числе имеющих разветвленную логику, находить и устранять ошибки, неучтенные при проектировании и внедрении, тем самым ускорять ввод в эксплуатацию новых установок и систем управления ими.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Алынған теориялық және практикалық нәтижелер нақты өндiрiстiк жағдайларға тиiмдi бейiмделуге қабiлеттi цифрлық дәлдiктер құруға мүмкiндiк бередi, мұның нәтижесiнде мұнайды қайта өңдеу кезiндегi ысырапты азайтуға және зиянды шығарындыларды азайтуға неғұрлым сапалы жұмысқа әкеледi. Объектілердің, жүйелердің, процестердің сандық (виртуалдық) моделі болып табылатын цифрлық егіздерді (ЦЕ) пайдаланудың басты артықшылығы - оларды процестерді басқару жүйелерін (БЖ) әзірлеу үшін, оның ішінде мұнай өңдеу саласында қолдану мүмкіндігі. Цифрлық егіздер блоктаудың күрделі, оның ішінде тармақталған логикасы бар жүйелерін тез және тиімді тестілеуге, жобалау және енгізу кезінде ескерілмеген қателерді табуға және жоюға, осылайша жаңа қондырғылар мен оларды басқару жүйелерін пайдалануға беруді жеделдетуге мүмкіндік береді.

Level of implementation (in Russian) : результат будет доступен на третий год реализации проекта

Level of implementation (in Kazakh) : нәтиже жобаны іске асырудың үшінші жылында қолжетімді болады

Efficiency (in Russian) : будет оценена на третий год реализации проекта

Efficiency (in Kazakh) : жобаны іске асырудың үшінші жылында қолжетімді болады

Field of application (in Russian) : Области применения -нефтеперерабатывающая промышленность, казахстанские нефтеперерабатывающие заводы и предприятия. Результаты выполнения проекта будут полезны ВУЗам, готовящим специалистов для нефтеперерабатывающей отрасли, а также в области автоматизации и управления.

Field of application (in Kazakh) : Қолдану саласы: мұнай өңдеу өнеркәсібі, Қазақстанның мұнай өңдеу зауыттары мен кәсіпорындары. Жобаның нәтижелері мұнай өңдеу өнеркәсібі, сондай-ақ автоматтандыру және басқару саласындағы мамандарды дайындайтын университеттерге пайдалы болады.