The object of research, development or design (in Russian) : семена Lepidium sativum L.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Lepidium sativum L. өсімдігінің тұқымы

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является выделение фитохимически и фармакологически новых биоактивных соединений из семян L. sativum, разработка технологических схем выделения, определение их химического состава и структуры, а также изучение их биологической активности для разработки безопасных фитомедицинских препаратов, защищающих от ряда заболеваний, угрожающих здоровью человека.

Aim of work (in Kazakh) : Жоба L. sativum тұқымдарын фитохимиялық және фармакологиялық тұрғыдан жаңа биоактивті қосылыстарды бөліп алуға, технологиялық оқшаулау схемаларын құруға, химиялық құрамы мен құрылымын анықтауға және адам денсаулығына қауіп төндіретін бірқатар аурулардан қорғайтын қауіпсіз фитомедициналық препараттарды әзірлеу үшін биобелсенділіктерін зерттеуге бағытталған.

Методы исследования (на русском) : Биоактивные комплексы анализировали методами хроматографического разделения, кристаллизации, многократной колоночной хроматографии, флэш-хроматографии, полупрепаративной хроматографии, ВЭЖХ, ЖХ-МС и УЭЖХ-МС-ЭСИ-МС/МС. Структура природных продуктов, выделенных из семян L. sativum, была установлена методами одномерной и двумерной ЯМР-спектроскопии, масс-спектрометрии с ЭСИ-МС, (−)HR-ЭСИ-МС/МС, УФ-спектроскопии, ИК-спектроскопии, DP4+, электронозахватной хроматографии, газовой хроматографии и рентгеновской кристаллографии.

Методы исследования (на казахском) : Биоактивті кешендерді хроматографиялық бөлу, кристалдану әдістерімен, қайталанған баған хроматографиясы, flash хроматографиясы, жартылай препаративті хроматография, HPLC, LC-MS және UPLC−ESI−MS/MS әдістерімен талданады. L. sativum тұқымдарынан оқшауланып алынған табиғи өнімдердің құрылымын түсіндіру 1D-, 2D-NMR, ESI-MS, (−)HR−ESI−MS/MS, UV, IR, DP4+, ECD, GC және рентгендік кристаллография арқылы жүзеге асырылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Впервые в Казахстане из семян Lepidium sativum L. с использованием современных хроматографических и физико-химических методов выделено 17 новых и 28 известных биологически активных природных соединений, установлена структура выделенных соединений и созданы технологические схемы их выделения. Проведен скрининг in vitro противодиабетических, противораковых и противовоспалительных свойств для изучения их фармакологической активности.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Алғаш рет Қазақстанда Lepidium sativum L. өсімдік тұқымынан заманауи хроматографиялық, физикалық және химиялық әдістерді қолдану арқылы негізгі 17 жаңа және 28 белгілі биоактивті табиғи қосылыстар оқшауланып алынды, оқшауланып алынған қосылыстардың құрылымы түсіндірілді, бөлініп алынған биобелсенді қосылыстардың технологиялық оқшаулау схемалары құрылды. Олардың фармакологиялық белсенділігін зерттеу үшін қант диабетке қарсы, қатерлі ісікке қарсы және қабынуға қарсы in vitro скринингін жүргізіледі.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Это позволило наладить экономичное производство отечественных натуральных продуктов с низкой токсичностью, развить фармацевтическую и пищевую промышленность, а также создать отечественные препараты для лечения диабета, рака и воспалений.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Экономикалық тұрғыдан улылығы аз отандық табиғи өнімдері дайындауға , фармацевтика және тамақ өнеркәсібін дамытуға, қант диабеті, қатерлі ісік және қабынуға қарсы отандық препараттар әзірлеуге мүмкіндік берді.

Level of implementation (in Russian) : нет

Level of implementation (in Kazakh) : жоқ

Efficiency (in Russian) : Препараты на основе семян растения Lepidium sativum L. позволят разработать инновационные, безопасные и доступные лекарственные средства противодиабетического, противоракового и противовоспалительного действия для повышения иммунитета и обеспечения устойчивости к различным заболеваниям человека, а также планомерно снизить зависимость фармацевтической отрасли и сферы здравоохранения Республики Казахстан от импорта лекарственных средств.

Efficiency (in Kazakh) : Lepidium sativum L. өсімдік тұқымына негізіделіп рецептураларды инновациялық, қауіпсіз және қол жетімді дәрілер ретінде немесе иммунитетті арттыру және адамдардың түрлі ауруларына төзімділікті қамтамасыз ету үшін қант диабеті, қатерлі ісік және қабынуға қарсы препараттар әзірлеуге сонымен қатар Қазақстан Республикасының фармацевтика және денсаулық сақтау секторының дәрілік заттардың импортына тәуелділігін жүйелі түрде төмендетуге мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Результаты исследования могут быть использованы для разработки безопасных и эффективных отечественных фитопрепаратов и питательных продуктов питания, защищающих от ряда заболеваний, угрожающих здоровью человека, включая диабет, рак и воспаления.

Field of application (in Kazakh) : зерттеу нәтижелерін қант диабеті, қатерлі ісік және қабынуға қарсы адам денсаулығына қауіп төндіретін бірқатар аурулардан қорғайтын қауіпсіз және тиімді отандық фитомедициналық препараттарды және қоректік тағам әзірлеуге болады.