The object of research, development or design (in Russian) : Система охраны специальных объектов на основе волоконно-оптических технологий

The object of research, development or design (in Kazakh) : Талшықты-оптикалық технологиялар негізінде арнайы объектілерді қорғау жүйесі

Aim of work (in Russian) : является разработка беспроводной системы мониторинга с использованием оптических датчиков с выходом на мобильное приложение через диспетчерскую связь, используемые для построения мультисенсорных систем, мобильных приложений, то есть системы реагирования на нарушения периметра

Aim of work (in Kazakh) : мультисенсорлы жүйелерді, мобильді қосымшаларды, яғни периметрлік бұзылуларға жауап беру жүйесін құру үшін қолданылатын басқару байланысы арқылы мобильді қосымшаға шығатын оптикалық датчиктерді қолдана отырып, сымсыз бақылау жүйесін құру.

Методы исследования (на русском) : Разработана программа и методика проведения исследования, в ходе которой были выбраны 3 (три) датчика FBG 1, 2, 3 с разными длинами волн с лучшим сочетанием точности. Смоделированы параметры, такие как изменения преломления луча от механического действия и мощности лазера в среде Матлаб. Разработано экспериментальное изучение выбора датчиков Брегговских решеток. В ходе экспериментов подключили контроллер поляризации к оптическим гнёздам и с помощью патч-корда подключили измеритель оптической мощности (оптический тестер). Полученные результаты подтверждают, что выбор датчика с Брэгговской решеткой зависит от конкретных используемых условий. Датчики с оптоволоконными решетками предпочтительны для измерения механических воздействии для задач мониторинга охраны объектов.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеуді жүргізудің бағдарламасы мен әдістемесі әзірленді, оның барысында дәлдіктің ең жақсы үйлесімімен әр түрлі толқын ұзындығы бар 3 (үш) FBG 1, 2, 3 датчиктері таңдалды. MATLAB ортасындағы механикалық әрекеттен және Лазер қуатынан сәуленің сынуының өзгеруі сияқты параметрлер модельденеді. Брегг торларының сенсорларын таңдауды эксперименттік зерттеу жасалды. Тәжірибелер барысында поляризация контроллері оптикалық ұяларға қосылды және патч-сымның көмегімен оптикалық қуат өлшегіш (оптикалық сынаушы) қосылды. Нәтижелер Брагг торы бар сенсорды таңдау қолданылатын нақты жағдайларға байланысты екенін растайды. Объектілерді қорғау мониторингі міндеттері үшін механикалық әсерді өлшеу үшін талшықты-оптикалық торлары бар датчиктерге артықшылық беріледі.

Obtained results and novelty (in Russian) : Разработано виртуальная инфраструктура мониторинга объектов информации, которая проходит через мобильные приложения, полученные данные передаются на сервер. Разработано мобильное приложение для удаленного мониторинга и управления сетями LoRaWAN.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Мобильді қосымшалар арқылы өтетін ақпарат объектілерін бақылаудың виртуалды инфрақұрылымы әзірленді, алынған деректер серверге беріледі. LoRaWAN желілерін қашықтан бақылау және басқару үшін мобильді қосымша әзірленді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Разработано образец действующего макета на основе ВОЛС с программным обеспечением для подвижной сети связи, обеспечивающей защиту, охрану объектов с периметром важных государственных стратегических сооружений. По результатам исследованиям есть возможность коммерциализации образца действующего макета на основе ВОЛС с программным обеспечением для подвижной сети связи.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Маңызды мемлекеттік стратегиялық құрылыстардың периметрі бар объектілерді қорғауды, қорғауды қамтамасыз ететін жылжымалы байланыс желісіне арналған бағдарламалық қамтамасыз етумен ТОБЖ негізінде қолданыстағы макеттің үлгісі әзірленді. Зерттеу нәтижелері бойынша Жылжымалы байланыс желісіне арналған бағдарламалық қамтамасыз етумен ТОБЖ негізінде қолданыстағы макет үлгісін коммерцияландыру мүмкіндігі бар.

Level of implementation (in Russian) : результаты исследования будут внедряться в учебный процесс с 01 января 2026 года

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап оқу процесіне енгізілетін болады.

Efficiency (in Russian) : Система охраны специальных объектов на основе волоконно-оптических технологий отличается высокой эффективностью благодаря чувствительности, надежности и устойчивости к внешним воздействиям. Волоконно-оптические датчики позволяют обнаруживать механические, вибрационные и температурные воздействия с высокой точностью и без потери сигнала на больших расстояниях. Система обеспечивает круглосуточный мониторинг периметра, мгновенное выявление попыток несанкционированного проникновения и минимизацию ложных срабатываний. Кроме того, использование пассивных оптических элементов повышает устойчивость к электромагнитным помехам и снижает эксплуатационные расходы, что делает технологию особенно эффективной для объектов с повышенными требованиями к безопасности.

Efficiency (in Kazakh) : Талшыкты-оптикалық технологиялар негізіндегі арнайы объектілерді қорғау жүйесі жоғары сезімталдығымен, сенімділігімен және сыртқы әсерлерге төзімділігімен ерекшеленеді. Волоконды-оптикалық датчиктер механикалық, дірілдік және температуралық әсерлерді жоғары дәлдікпен және үлкен қашықтықтарда сигналдың жоғалуынсыз анықтауға мүмкіндік береді. Жүйе периметрді тәулік бойы бақылауды, рұқсат етілмеген ену әрекеттерін жедел анықтауды және жалған іске қосылуларды барынша азайтуды қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, пассивті оптикалық элементтерді пайдалану электромагниттік кедергілерге төзімділікті арттырып, пайдалану шығындарын азайтады. Бұл технологияны қауіпсіздікке жоғары талаптар қойылатын объектілер үшін аса тиімді етеді.

Field of application (in Russian) : Охраняемые стратегические и железнодорожные объекты, государственные границы, газо-нефтепроводные системы, банки РК, военные и промышленные склады

Field of application (in Kazakh) : Күзетілетін стратегиялық және теміржол нысаналары, мемлекеттік шекаралар, газ-мұнай құбыр жүйелері, әскери және өнеркәсіптік қоймалар