The object of research, development or design (in Russian) : История, религиозные учения и практика новых религиозных организаций в Казахстане

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақстандағы жаңа діни ұйымдардың тарихы, діни ілімі және тәжірибесі

Aim of work (in Russian) : Цель проекта – на основе различных источников и полевых исследований изучить историю становления новых религиозных организаций в Казахстане, провести религиоведческий анализ современной деятельности НРО, выявить особенности религиозных учений и практик, определить их место в межрелигиозных отношениях современного казахстанского общества и влияние на формирование религиозного сознания.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты – түрлі дерек көздері және далалық зерттеулер арқылы Қазақстандағы жаңа діни ұйымдардың қалыптасу тарихын зерттеу, қазіргі қызметіне дінтанулық талдау жасау, олардың діни ілімдері мен тәжірибелерінің ерекшеліктерін, қазіргі қазақстандық қоғамдағы дінаралық қатынастардағы орны мен діни сананың қалыптасуына ықпалын айқындау.

Методы исследования (на русском) : Сбор информации осуществлялся путем изучения специальных литератур, научных публикаций связанных с исследовательской работой, наблюдением религиозной обстановки в областях. Архивные документы позволили провести ретроспективный анализ истории становления новых религиозных организаций. В ходе научно-исследовательской работы применялись методы эмпирического исследования социальных и гуманитарных наук: наблюдение, интервьюирование, описание, а также гипотетико-дедуктивный метод теоретического познания, общие методы и подходы исследования как анализ, обобщение, сравнение, индукции, дедукции. В процессе полевой экспедиции по районам использовались методы наблюдения за деятельностью новых религиозных организаций, интервьюирования государственных служащих и представителей НРО. Собранные материалы обрабатывались с применением методов анализа, обобщения и сравнения. С помощью методов индукции, дедукции и гипотетико-дедуктивного подхода были разработаны заключительные выводы, вытекающие из исходных гипотез. Примененные методы позволили выявить различия в идеологии и религиозных практиках новых религиозных организаций и дать объективную оценку их деятельности.

Методы исследования (на казахском) : Ақпараттарды жинау ғылыми жұмысқа қатысты арнайы әдебиеттерді, ғылыми жарияланымдарды зерделеу, облыстардағы діни ахуалды бақылау әдісі арқылы жүзеге асты. Архив құжаттары жаңа діни ұйымдардың қалыптасу тарихына ретроспективтік талдау жасауға мүмкіндік берді. Ғылыми зерттеу жұмыстары барысында әлеуметтік және гуманитарлық ғылымдардағы эмпирикалық зерттеудің бақылау, сұхбат алу, сипаттау әдістері, теориялық танымның гипотетико-дедуктивтік әдісі, талдау, жалпылау, салыстыру, индукция, дедукция сынды зерттеудің жалпы әдістері мен тәсілдері де қолданылды. Аудандарға жасалатын далалық экспедиция барысында жаңа діни ұйымдар қызметін бақылау, мемлекеттік қызметкерлер және ЖДҰ өкілдерінен сұхбат алу әдістерін пайдаландық. Жинақталған материалдар талдау, жалпылау, салыстыру әдістері арқылы өңделді. Индукция және дедукция, гипотетико-дедуктивтік әдістер арқылы бастапқы гипотезалардан қорытынды тұжырымдарды жасадық. Аталған әдістер жаңа діни ұйымдардың идеологиясы мен діни тәжірибелеріндегі айырмашылықтарды айқындап, олардың қазіргі қызметіне объективті баға беруге мүмкіндік жасады.

Obtained results and novelty (in Russian) : В исследовании был проведён всесторонний научный анализ истории формирования новых религиозных организаций Западного Казахстана и их религиозных практик. Были изучены многочисленные документы из фондов Архива Президента Республики Казахстан, Центрального государственного архива Республики Казахстан, а также государственных архивов Актюбинской, Западно-Казахстанской, Атырауской и Мангистауской областей, значительная часть которых впервые введена в научный оборот. В зарубежном рецензируемом издании, входящем в список Scopus, опубликованы две статьи (одна из них принята к публикации в №4 за 2025 год), в сборниках международных и республиканских научно-практических конференций опубликованы три статьи. На конференциях было представлено два доклада.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Батыс Қазақстан аймағындағы жаңа діни ұйымдардың қалыптасу тарихы мен олардың діни тәжірибелеріне ғылыми негізде жан-жақты талдау жасалды. Олардың тарихына қатысты Қазақстан Республикасының Президенті архиві, Қазақстан Республикасының Орталық мемлекеттік архиві, Ақтөбе, Батыс Қазақстан, Атырау және Маңғыстау облыстарының мемлекеттік архивтері қорларындағы көптеген құжаттар зерттеліп, оның басым бөлігі ғылыми айналымға алғаш рет енгізілді. Scopus тізіміндегі рецензияланатын шетелдік ғылыми басылымда 2 мақала (1-уі 2025 ж. №4 санында жариялауға қабылданды), халықаралық және республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциялардың жинағында 3 мақала жарияланды. Конференцияларда 2 баяндама жасалды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : нет

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : жоқ

Level of implementation (in Russian) : не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Главное отличие данного проекта заключается в том, что впервые изучается деятельность новых религиозных организаций в Западном Казахстане и их особенности. Результаты, полученные в рамках проекта, могут быть ориентиром для исследователей, интересующихся этой темой. Научные результаты могут быть использованы и для написания научных трудов. Систематизация документальных материалов, касающихся истории и современной деятельности новых религиозных организаций, позволяет выявить особенности их возникновения в этих областях, изучить современную религиозную деятельность, идеологические и религиозные практические отличия между ними, национальный состав и повседневную жизнь их членов. Работа представляет интерес как для научных работников, так и для исследователей изучающих историю и деятельность новых религиозных организаций. Результаты исследования также могут быть использованы для подготовки элективных курсов, лекций для преподавателей высших учебных заведений и государственных служащих. Научные статьи, публикуемые в рамках проекта, способствуют повышению религиозной грамотности казахстанцев, особенно молодежи.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның басты ерекшелігі жаңа діни ұйымдардың Қазақстанның батыс аймағындағы қызметін, ондағы өзгешеліктерді зерттеуге бағытталғандығы. Жоба аясында алынған нәтижелер осы тақырыпқа қызығушылық танытқан зерттеушілерге бағыт-бағдар береді. Ғылыми нәтижелерді ғылыми еңбектер жазуға пайдалануға болады. Жаңа діни ұйымдардың тарихы мен қазіргі қызметіне қатысты құжаттық материалдарды жүйелеу олардың шекаралас аймақтағы осы облыстарда пайда болу ерекшеліктерін айқындауға, қазіргі діни қызметтерін, олардың арасындағы идеологиялық және діни тәжірибелік ерекшеліктерін, мүшелерінің ұлттық құрамы мен күнделікті өмірін зерделеуге мүмкіндік береді. Жұмыс ғылыми қызметкерлермен қатар, жаңа діни ұйымдардың тарихы мен қызметін зерттеушілер үшін қызығушылық тудырады. Зерттеу нәтижелерін сондай-ақ жоғары оқу орындарының оқытушыларына және мемлекеттік қызметкерлерге элективті курстар, дәрістер дайындау үшін де пайдалануға болады. Жоба аясында жарияланатын ғылыми мақалалар қазақстандықтардың, әсіресе жастардың діни сауаттылығын көтеруге үлес қосады.

Field of application (in Russian) : научные результаты применимы в области образования и науки

Field of application (in Kazakh) : ғылыми нәтижелер білім және ғылым саласында қолданылады