The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования является процесс получения химерных антигенов вируса бешенства и технологии выделения высокоочищенных антирабических иммуноглобулинов из гипериммунизированной сыворотки лошадей с использованием современных методов клеточной и молекулярной биотехнологии.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Бұл зерттеудің нысаны - химерлі құтыру вирусының антигендерін алу және жасушалық және молекулалық биотехнологияның заманауи әдістерін қолдана отырып, гипериммунизацияланған жылқы сарысуынан жоғары тазартылған құтыруға қарсы иммуноглобулиндерді бөліп алу.

Aim of work (in Russian) : Целью работы является разработка и экспериментальное обоснование эффективных биотехнологических методов получения, накопления и очистки антигенов вируса бешенства и иммуноглобулинов, обеспечивающих высокий уровень чистоты, специфичности и воспроизводимости результатов для применения в диагностике и профилактике бешенства.

Aim of work (in Kazakh) : Бұл зерттеудің мақсаты - құтыру вирусының антигендері мен иммуноглобулиндерін өндіру, жинақтау және тазарту үшін тиімді биотехнологиялық әдістерді әзірлеу және эксперименталды түрде растау, құтыруды диагностикалау және алдын алу үшін нәтижелердің жоғары тазалық деңгейін, ерекшелігін және қайталануын қамтамасыз ету.

Методы исследования (на русском) : В работе использованы методы суспензионного культивирования клеток в биореакторах, молекулярного клонирования и экспрессии рекомбинантных белков, осаждения белков сульфатом аммония, гель-фильтрации и ионнообменной хроматографии, а также физико-химические и серологические методы анализа (SDS-PAGE, РДП, ИФА) и математическое моделирование кинетики биопроцессов.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеуде биореакторларда суспензия жасушаларын өсіру, рекомбинантты ақуыздарды молекулалық клондау және экспрессиялау, аммоний сульфатымен ақуызды тұндыру, гельді сүзу және ион алмасу хроматографиясы, сондай-ақ физика-химиялық және серологиялық талдау әдістері (SDS-PAGE, RDP, ELISA) және биопроцесс кинетикасын математикалық модельдеу әдістері қолданылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Разработаны и синтезированы химерные Rabies-антигены, оптимизированы параметры суспензионного культивирования в биореакторе, что позволило увеличить выход целевого продукта на 25–30%. Впервые для отечественной практики разработана технология получения и очистки антирабических иммуноглобулинов с использованием ВЭЖХ, обеспечивающая высокую степень чистоты и биологической активности препаратов.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Химерлі құтыру антигендері жасалып, синтезделді, ал биореактордағы суспензия өсіру параметрлері оңтайландырылды, бұл мақсатты өнімнің өнімділігін 25-30%-ға арттырды. Ресейлік тәжірибеде алғаш рет HPLC көмегімен құтыруға қарсы иммуноглобулиндерді өндіру және тазарту технологиясы жасалды, бұл өнімдердің жоғары тазалығы мен биологиялық белсенділігін қамтамасыз етеді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Оптимизированные параметры биореакторного процесса (температура 25 ± 1 °С, pH 7,1, уровень растворённого кислорода — 50 %) обеспечили повышение выхода антигена до 160 мг/л и сокращение производственного цикла на 18 %. Разработанная технология экономически эффективна, не требует дорогостоящих импортных реагентов и может быть реализована на существующем оборудовании лабораторий биотехнологического профиля.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Оңтайландырылған биореактор процесінің параметрлері (температура 25 ± 1 °C, рН 7,1, еріген оттегі деңгейі 50%) антиген өнімділігінің 160 мг/л дейін артуын және өндіріс циклінің 18%-ға төмендеуін қамтамасыз етті. Әзірленген технология тиімді, қымбат импорттық реагенттерді қажет етпейді және биотехнологиялық зертханалардағы бар жабдықтарды пайдаланып жүзеге асырылуы мүмкін.

Level of implementation (in Russian) : Результаты исследований прошли лабораторную апробацию и рекомендованы к внедрению в производственные процессы ТОО НПП «Антиген». Разработанные технологические схемы могут быть адаптированы для масштабного получения антигенов и иммуноглобулинов в промышленных условиях.

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері зертханалық сынақтан өтті және «Antigen Research and Production Enterprise» ЖШС өндірістік процестеріне енгізуге ұсынылды. Әзірленген технологиялық ағындық диаграммаларды өнеркәсіптік жағдайларда антигендер мен иммуноглобулиндерді ірі көлемде өндіруге бейімдеуге болады.

Efficiency (in Russian) : Применение разработанных технологий позволяет повысить выход и чистоту целевых белковых продуктов, снизить себестоимость производства и сократить время биотехнологического цикла, что обеспечивает экономическую и научно-техническую эффективность, а также конкурентоспособность отечественной продукции на рынке иммунобиопрепаратов.

Efficiency (in Kazakh) : Әзірленген технологияларды пайдалану мақсатты ақуыз өнімдерінің өнімділігі мен тазалығын арттыруға, өндіріс шығындарын азайтуға және биоөңдеу циклінің уақытын қысқартуға мүмкіндік береді, бұл экономикалық және ғылыми тиімділікті, сондай-ақ иммунобиологиялық өнімдер нарығындағы отандық өнімдердің бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз етеді.

Field of application (in Russian) : Полученные результаты могут быть использованы в производстве диагностических тест-систем, вакцин и иммунобиологических препаратов для ветеринарии и медицины, а также в научных исследованиях по вирусологии, иммунобиотехнологии и молекулярной диагностике инфекционных заболеваний.

Field of application (in Kazakh) : Алынған нәтижелерді диагностикалық тест жүйелерін, вакциналарды және ветеринария мен адам медицинасына арналған иммунобиологиялық өнімдерді өндіруде, сондай-ақ вирусология, иммунобиотехнология және жұқпалы аурулардың молекулалық диагностикасы саласындағы ғылыми зерттеулерде пайдалануға болады.