The object of research, development or design (in Russian) : Биоэнергетические растения рода Miscanthus: триплоидный гибрид Miscanthus × giganteus Greef et Deu и диплоидное растение Miscanthus sinensis.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Miscanthus тұқымдасының биоэнергетикалық өсімдіктері: триплоидты гибрид Miscanthus × giganteus Greef et Deu және диплоидты өсімдік Miscanthus sinensis

Aim of work (in Russian) : Оценить механизмы физиологической и биохимической толерантности Miscanthus × giganteus и Miscanthus sinensis, ассоциированные с активностью растительных и ризосферных окислительных и антиоксидантных ферментов, в условиях комплексного загрязнения почв (пестициды/ТЭ; нефтяные углеводороды/ТЭ) с учетом качественной оценки контаминированной биомассы в рамках «zero-waste» технологии.

Aim of work (in Kazakh) : "Zero-waste" технологиясы шеңберінде ластанған биомассаның сапалық бағасын ескере отырып, топырақтың кешенді ластануы (пестицидтер/АЭ; мұнай көмірсутектері/АЭ) жағдайында өсімдік пен ризосфералық тотықтырғыш және антиоксидантты ферменттердің белсенділігімен байланысты Miscanthus × giganteus пен Miscanthus sinensisтің фи-зиологиялық және биохимиялық төзімділік механизмдерін бағалау.

Методы исследования (на русском) : Биохимические, физиологические, химические

Методы исследования (на казахском) : Биохимиялық, физиологиялық, химиялық

Obtained results and novelty (in Russian) : Установлено, что в условиях моно- и со-загрязнения почв Ni и 4.4-ДДЭ внесение SSB приводит к увеличению урожайности растений до 121%, повышению свободного пролина до 366% и общего белка до 135%, повышению уровня хлорофилла b до 154%, частичному восстановлению электронного транспорта в фотосистеме II до 36% и снижению активности антиоксидантных ферментов M×g при произрастании на нефте-, Ni- и нефть+Ni-загрязненной почве с добавлением 1% березового биочара – к стимулированию роста до 82%, повышению активности СОД и АПО до 25% и снижению КАТ и ГSТ до 56% относительно контроля, повышению параметра хл а/b на 66% и снижению каратиноидов на 46% относительно контроля, что свидетельствует о повышении физиологической адаптивности растения к химическому стрессу. Исследование подтвердило, что добавление биочара повышает эффективность фиторемедиации в почве Биочар в условиях комбинации Ni+ДДЭ снижает поглощение метаболита 4.4-ДДЭ растением до 44%, а в условиях монозагрязнения - на 60% относительно опыта без биочара. Фракционный анализ нефтяного загрязнения показал, что в результате культивирования M×g деградация нефти в почве достигает 20% относительно контроля. С помощью пиролиза из стеблей M×g получен биочар: площадь поверхности составляет 672 м2/г, размер пор 0.85 нм, влажность 4.5%, содержание летучих веществ 13.8%, зольность 9.9%, рН. 9.98, электропроводность 553 мСм/м.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Ni және 4.4-ДДЭ арқылы топырақтың моно- және қос ластану жағдайында SSB енгізу өсімдіктің өнімділігін 121% дейін арттыруға, бос пролин мөлшерін 366%, жалпы ақуызды 135% дейін көбейтуге, хлорофилл b деңгейін 154% жоғарылатуға, фотожүйе II-дегі электронды тасымалдаудың 36% дейін ішінара қалпына келуіне және антиоксиданттық ферменттердің белсенділігінің төмендеуіне алып келетіні анықталды. M×g өсімдігі мұнаймен, Ni және мұнай+Ni ластанған топырақта 1% қайың биокөмірі енгізілген жағдайда өсудің 82% дейін ынталануы, СОД және АПО белсенділігінің 25% артуы, ал КАТ және ГSТ белсенділігінің бақылауға қарағанда 56% төмендеуі, хл а/b қатынасының 66% жоғарылауы және каротиноидтардың 46% төмендеуі байқалды. Бұл өсімдіктің химиялық стреске физиологиялық бейімделгіштігінің артқанын көрсетеді. Зерттеу нәтижелері биокөмірдің енгізілуі фиторемедиация тиімділігін арттыратынын растады. Ni+ДДЭ комбинациясы жағдайында биокөмірдің қосылуы өсімдіктің 4.4-ДДЭ метаболитін сіңіруін 44% ал моно-ластану жағдайында 60% дейін төмендетеді. Мұнай ластануының фракциялық талдауы көрсеткендей, M×g өсімдігін өсіру нәтижесінде топырақтағы мұнайдың деградациясы бақылаумен салыстырғанда 20% жетті. Пиролиз әдісімен M×g сабағынан алынған биокөмірдің сипаттамалары келесідей: беткі аудан – 672 м²/г, кеуек өлшемі – 0.85 нм, ылғалдылығы – 4.5%, ұшпа заттар – 13.8%, күлділігі – 9.9%, рН – 9.98, электрөткізгіштігі – 553 мСм/м.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : С помощью карбонизации стеблей M×giganteus объёмом 29 кг путем заданного режима пиролиза (t 6000C, скорость подачи 2.1 кг в час, скорость нагрева 5 градусов в минуту, время удержания в атмосфере аргона 1 час) получили 14 кг биочара. Выход биочара составил 48.3%

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : M×giganteus сабағының 29 кг көлемін белгілі пиролиз режимі бойынша (t 600°С, беру жылдамдығы – сағатына 2.1 кг, қыздыру жылдамдығы – минутына 5°С, аргон атмосферасында ұстау уақыты – 1 сағат) карбонизациялау нәтижесінде 14 кг биокөмір алынды. Биокөмірдің шығымы 48.3% болды.

Level of implementation (in Russian) : нет

Level of implementation (in Kazakh) : жоқ

Efficiency (in Russian) : Биочар в условиях комбинации Ni+ДДЭ снижает поглощение метаболита 4.4-ДДЭ растением до 44%, а в условиях монозагрязнения - на 60% относительно опыта без биочара. Фракционный анализ нефтяного загрязнения показал, что в результате культивирования M×g элиминация нефтешлама происходила в основном за счет деградации фракций парафинов, нафтенов и спиртобензольных смол, деградации нефти в почве достигает 20% относительно контроля.

Efficiency (in Kazakh) : Ni+ДДЭ комбинациясы кезінде биочар өсімдіктің 4.4-ДДЭ метаболитін сіңіруін 44%-ға, ал біртекті ластану жағдайында биочарсыз бақылауға қатысты 60%-ға төмендетті. Мұнаймен ластанған топырақта M. giganteus өсіру нәтижесінде мұнай қалдықтарының жойылуы негізінен парафиндер, нафтендер және спиртобензол шайырлары фракцияларының деградациясына байланысты болды; топырақтағы мұнайдың деградация деңгейі бақылауға қарағанда 20%-ға жетті.

Field of application (in Russian) : Биотехнология, селекция, сельское хозяйство

Field of application (in Kazakh) : Биотехнология, селекция, ауыл шаруашылығы