The object of research, development or design (in Russian) : Полимерпротектированные нанокатализаторы на основе металлополимерных комплексов, закрепленных на коммерческие и природные алюмосиликаты.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Коммерциялық және табиғи алюмосиликаттарға бекітілген металл-полимерлі кешендер негізінде полимермен тұрақтырылған нанокатализаторлар болып табылады.

Aim of work (in Russian) : Получение ценных кислородсодержащих соединений (спирты, кетоны) путем усовершенствования жидкофазных процессов гидрирования и окисления с участием эффективных полимерпротектированных нанокатализаторов на основе металлополимерных комплексов.

Aim of work (in Kazakh) : Металл-полимерлі кешендерге негізделген тиімді полимерлі өңделген нанокатализаторлардың қатысуымен гидрлеу мен тотығудың сұйық фазалық процестерін жетілдіру арқылы құрамында оттегі бар бағалы қосылыстар (спирттер, кетондар) алу.

Методы исследования (на русском) : Структура, текстурные характеристики и морфология металлполимерных катализаторов были изучены с использованием современных методов анализа (просвечивающая электронная микроскопия, сканирующая электронная микроскопия, ИК-спектроскопия, РФА, РФЭС, и др.). Продукты реакций окисления и гидрирования были проанализированы методом хроматографии.

Методы исследования (на казахском) : Металл полимерлі катализаторлардың құрылымы, текстуралық сипаттамалары және морфологиясы қазіргі заманғы талдау әдістерін (трансмиссиялық электронды микроскопия, сканерлеуші электронды микроскопия, ИҚ спектроскопиясы, РФТ, РФЭС және т.б.) қолдана отырып зерттелді. Тотығу және гидрлеу реакцияларының өнімдері хроматография әдісімен талданды.

Obtained results and novelty (in Russian) : В результате выполнения проекта согласно календарному плану методом адсорбции были синтезированы металлополимерные катализаторы, нанесенные на неорганические материалы для процессов гидрирования и окисления углеводородов до кислородсодержащих соединений. Результаты физико-химических исследований подтверждают формирование нанесенных металлополимерных каталитических систем. Разработанные нанесенные металлополимерные катализаторы проявили активность в жидкофазном окислении циклогексана и менее реакционноспособных линейных углеводородов и гидрировании непредельных соединений (2-пропен-1-ол, 2-гексин-1-ол, фенилацетилен). Определены оптимальные условия получения кислородсодержащих соединений (спиртов, кетонов и альдегидов). Новизна решений, заложенных в рассматриваемом научном проекте заключается в разработке новых металлополимерных комплексов, закрепленных на неорганические сорбенты, для жидкофазных процессов гидрирования и окисления до ценных кислородсодержащих соединений в мягких условиях.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жобаны орындау нәтижесінде күнтізбелік жоспарға сәйкес көмірсутектерді оттек құрамды қосылыстарға дейін гидрлеу және тотықтыру процестері үшін адсорбция әдісімен бейорганикалық материалдарға бекітілген металл-полимерлі катализаторлар синтезделді. Физика-химиялық зерттеулердің нәтижелері бекітілген металл-полимерлі каталитикалық жүйелердің алынғанын растайды. Әзірленген металлополимерлі катализаторлар циклогексанның және реакцияға қабілеті төмен түзу тізбекті көмірсутектердің сұйық фазалық тотығуында және қанықпаған қосылыстарды (2-пропен-1-ол, 2-гексин-1-ол, фенилацетилен) гидрлеуде белсенділік көрсетті. Құрамында оттегі бар қосылыстарды (спирттер, кетондар және альдегидтер) алудың оңтайлы шарттары анықталды. Ғылыми жобада енгізілген шешімдердің жаңалығы жұмсақ жағдайларда құрамында оттегі бар қосылыстарды алу үшін сұйық фазалы гидрлеу және тотығу процестеріне арналған жаңа бейорганикалық сорбенттерге бекітілген металл-полимерлі кешендерді әзірлеу болып табылады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Жоба құрамында оттегі бар қосылыстарды алудың технологиялық процесін жеңілдетуге және қоршаған ортаға теріс әсерді азайтуға бағытталған. Металл-полимерлі кешендер негізінде полимерленген нанокатализаторларды дайындау қол жетімді және арзан металл тұздарын (Cr, Fe), жоғары температуралы күйдіру және тотықсыздану сатыларынсыз улы емес реагенттерді қолдануды көздейді. Тотығу және гидрлеу улы емес реагенттерді (сутегі асқын тотығы, этанол, су) қолдана отырып, 40-50 ºС жоғары емес температурада жүзеге асырылады.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Проект направлен на упрощение технологичесого процесса получения кислородсодержащих соединений и минимизацию негативного воздействия на окружающую среду. Приготовление полимерпротектированных нанокатализаторов на основе металлополимерных комплексов предусматривает применение доступных и недорогих солей металлов, нетоксичных реагентов без высокотемпературных стадий прокаливания и восстановления. Окисление и гидрирование осуществляется при температурах не выше 40-50 ºС с применением нетоксичных реагентов (пероксида водорода, этанол, вода).

Level of implementation (in Russian) : Проект является фундаментальным. Оптимизированные «зеленые» одностадийные процессы окисления и гидрирования позволят значительно снизить энергозатраты, упростить известные технологические процессы синтеза важных кислородсодержащих соединений.

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба іргелі зерттеу болып табылады. Оңтайландырылған "жасыл" бір сатылы тотықтыру және гидрлеу процестері энергия шығынын едәуір төмендетеді, құрамында оттегі бар маңызды қосылыстарды синтездеудің белгілі технологиялық процестерін жеңілдетеді.

Efficiency (in Russian) : Эффективность разработанных металлополимерных нанокатализаторов, закрепленных на твердые носители подтверждается высоким выходом целевых продуктов в мягких условиях. По результатам проведенных исследований опубликованы 4 статьи в отечественном и зарубежном научных изданиях.

Efficiency (in Kazakh) : Эффективность разработанных металлополимерных нанокатализаторов, закрепленных на твердые носители подтверждается высоким выходом целевых продуктов в мягких условиях. По результатам проведенных исследований опубликованы 4 статьи в отечественном и зарубежном научных изданиях.

Field of application (in Russian) : Гетерогенный катализ, органический синтез

Field of application (in Kazakh) : Гетерогенді катализ, органикалық синтез