The object of research, development or design (in Russian) : Пектин-содержащие композиты с моно- (Рd или Ru) и биметаллическими (Pd-Fe, Pd-Cu and Ru-Fe, Ru-Cu) наночастицами в качестве активной фазы катализаторов для низкотемпературного гидрирования алкинов, α, β-ненасыщенных альдегидов.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Катализаторлардың белсенді фазасы ретінде құрамында моно- (Pd немесе Ru) және биметалдық (Pd-Fe, Pd-Cu және Ru-Fe, Ru-Cu) нанобөлшектері бар алкиндарды, α, β-қанықпаған альдегидтерді төментемпературалы гидрлеуге арналған пектин-композиттері.

Aim of work (in Russian) : Определить оптимальные условия получения пектина из яблочного жмыха и жома сахарной свеклы с применением ультразвуковой или микроволновой обработки для составления лабораторного технологического регламента. Использовать полученный пектин в “зеленых” синтезах полимер-неорганических композитов с наночастицами металлов (Ru, Pd, Fe, Cu) и определить их сорбционные и каталитические свойства в процессах низкотемпературного гидрирования.

Aim of work (in Kazakh) : Зертханалық технологиялық регламентті жасау үшін ультрадыбыстық немесе микротолқынды өңдеуді қолдана отырып, алма сығымы мен қант қызылшасы сығымынан пектин алудың оңтайлы шарттарын анықтау. Алынған пектинді металл нанобөлшектері бар (Ru, Pd, Fe, Cu) полимер-бейорганикалық композиттердің "жасыл" синтездерінде қолдану және төмен температуралы гидрлеу процестерінде олардың сорбциялық және каталитикалық қасиеттерін анықтау.

Методы исследования (на русском) : Извлеченный пектин был охарактеризован методами титрования, ИКС, ТГА, гель-проникающей хроматографией, степенью этерификации). Пектин-содержащие композиты состава металл(ы)-пектин/носитель описаны методами низкотемпературной адсорбции N2, титрованием, вискозиметрией, ФЭК, ТГА, ИКС, XRD, ПЭМ, HAADT-STEM, РФЭС. Продукты гидрирования – методом хроматографии.

Методы исследования (на казахском) : Алынған пектин титрлеу, ИҚС, ТГА, гель-енетін хроматография әдістерімен, эфирлену дәрежесімен сипатталды. Металл(дар)-пектин/тасымалдағыштан түратын пектин-құрамды композиттер N2 төмен температуралы адсорбциялау, титрлеу, вискозиметрия, ФЭК, ТГА, ИҚС, XRD, ПЭМ, HAADT-STEM, РФЭС әдістерімен сипатталды. Гидрлеу өнімдері-хроматографиялық әдіспен талданды.

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведена экстракция пектина из двух видов растительных отходов – жома сахарной свеклы и яблочного жмыха; разработан синтез композитных материалов, основанных на взаимодействии пектина с бентонитом РК и оксидом цинка с получением двухкомпонентных сорбентов; синтезированы композитные катализаторы на основе адсорбции ионов металлов (Pd, Fe, Ru, Cu) на пектин-бентонитовом и пектин-ZnO разработанных сорбентах. Полученные катализаторы были протестированы в гидрировании 2-гексин-1-ола и кротонового альдегида. Новизна – усовершенствование способа получения пектина из местного растительного сырья с применением микроволновой и ультразвуковой обработки. Эффективность. Опубликовано 4 статьи в научных изданиях.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Өсімдік қалдықтарының екі түрінен – қант қызылшасы және алма сығымдарынан пектинді экстракциялау жүргізілді; екі компонентті сорбенттерді алу үшін пектиннің ҚР бентонитімен және мырыш оксидімен өзара әрекеттесуіне негізделген композиттік материалдардың синтезі әзірленді; әзірленген пектин-бентонит және пектин-ZnO сорбенттерде металл иондарын (Pd, Fe, Ru, Cu) адсорбциялау негізінде композиттік катализаторлар синтезделді. Алынған катализаторлар 2-гексин-1-ол мен кротон альдегидін гидрлеуде сыналды. Жаңашылдығы - микротолқынды және ультрадыбыстық өңдеуді қолдана отырып, жергілікті өсімдік шикізатынан пектин алу әдісін жетілдіру. Тиімділігі. Ғылыми басылымдарда 4 мақала жарияланды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Использование микроволновой обработки позволило существенно увеличить выход пектина и сократить время экстрагирования. Оптимальными условиями проведения экстракции с применением микроволновой обработки, при которых наблюдаются максимальный выход пектина (19,3%) являются проведение процесса при мощности микроволнового излучения 520 Вт, рН раствора 2,0 и времени обработки 6 минут, экстрагирующий агент - лимонная кислота.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Микротолқынды өндеуді қолдану пектиннің шығымдылығын едәуір арттыруға және экстракция уақытын қысқартуға мүмкіндік берді. Пектиннің максималды шығымы 19,3% құрады. Микротолқынды өңдеуді қолдана отырып экстракция жүргізудің оңтайлы шарттары анықталды: микротолқынды сәулелену қуаты - 520 Вт, ерітіндінің рН - 2,0, өңдеу уақыты - 6 минут, экстракциялаушы агент - лимон қышқылы.

Level of implementation (in Russian) : Проект является фундаментальным. На основании полученных результатов был разработан лабораторный техрегламент на получение пектина из свекловичного жома.

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба іргелі зерттеу болып табылады. Алынған нәтижелер негізінде қызылша сығымынан пектинді алуға арналған зертханалық техрегламент жасалды.

Efficiency (in Russian) : Оптимизированы методы выделения пектина из местного растительного сырья с использованием ультразвуковой и микроволновой обработки, а также разработаны на его основе полимер-неорганические композиты и нанокатализаторы с уникальными свойствами. Полученные результаты открывают перспективы для создания экологически безопасных и эффективных катализаторов «зелёной химии».

Efficiency (in Kazakh) : Ультрадыбыстық және микротолқынды өңдеуді қолдана отырып, жергілікті өсімдік шикізатынан пектинді бөліп алу әдістері оңтайландырылды, сонымен қатар оның негізінде бірегей қасиеттері бар полимер-бейорганикалық композиттер мен нанокатализаторлар жасалды. Алынған нәтижелер экологиялық таза және тиімді "жасыл химия" катализаторларын жасауда перспективаларды ашады.

Field of application (in Russian) : Переработка растительных отходов, гетерогенный катализ, полимерные материалы, экологическая химия

Field of application (in Kazakh) : Переработка растительных отходов, гетерогенный катализ, полимерные материалы, экологическая химия