The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследования являются асинхронные генераторы ветроэлектростанций.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектісі жел электр станцияларының асинхронды генераторлары болып табылады.

Aim of work (in Russian) : Целью проекта является исследование и разработка методов и средств косвенной тепловой защиты асинхронных генераторов ветроэлектростанций, учитывающие процессы тепловыделения и теплоотвода.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты жылу шығару және жылу тарату процестерін ескеретін жел электр станцияларының асинхронды генераторларын жанама жылудан қорғау әдістері мен құралдарын зерттеу және әзірлеу болып табылады.

Методы исследования (на русском) : Исследования базировались на сочетании теоретических, экспериментальных и описательных методов, что обеспечило достижение поставленных целей и решение научных задач. В процессе реализации проекта были использованы теоретические основы электротехники, принципы работы электрических машин, методы обработки результатов экспериментов, а также методы имитационного моделирования с применением пакетов прикладных программ MATLAB.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеулер теориялық, эксперименттік және сипаттамалық әдістердің үйлесіміне негізделіп, қойылған мақсаттарға қол жеткізуге және ғылыми міндеттерді шешуге мүмкіндік берді. Жобаны іске асыру барысында электртехниканың теориялық негіздері, электр машиналарының жұмыс істеу принциптері, эксперимент нәтижелерін өңдеу әдістері, сондай-ақ MATLAB қолданбалы бағдарламалар пакеттерін пайдалана отырып имитациялық модельдеу әдістері қолданылды.

Obtained results and novelty (in Russian) : - проведён анализ методов по температурной защите статорных обмоток асинхронных генераторов с короткозамкнутым ротором; - проведен анализ технических решений защитных устройств асинхронного генератора с короткозамкнутым ротором; - разработана имитационная модель наблюдателя температуры; - разработан алгоритм косвенного определения температуры статорной обмотки асинхронного генератора по сопротивлению, подтверждённый имитационными и стендовыми экспериментами; - разработаны математическая и имитационная модели ветровой турбины, адекватность которых подтверждена сопоставлением переходных процессов с экспериментальными данными (ошибка не превышает 10 %); - разработаны структурная схема и алгоритм комбинированной системы защиты ветрогенераторной установки; - проведены испытания системы управления тормозным режимом.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : - қысқа тұйықталған роторлы асинхронды генераторлардың статор орамаларын температурадан қорғау әдістеріне талдау жүргізілді; - қысқа тұйықталған роторлы асинхронды генератордың қорғаныс құрылғыларының техникалық шешімдеріне талдау жасалды; - температура бақылаушысының имитациялық моделі әзірленді; - асинхронды генератордың статор орамасының температурасын кедергі арқылы жанама анықтау алгоритмі әзірленді. Ол имитациялық және стендтік эксперименттермен расталды; - жел турбинасының математикалық және имитациялық модельдері әзірленді, олардың адекваттылығы ауыспалы процестерді эксперименттік деректермен салыстыру арқылы расталды (қате 10 %-дан аспайды); - жел генераторлық қондырғының біріктірілген қорғаныс жүйесінің құрылымдық сызбасы мен алгоритмі әзірленді; - тежегіш режимін басқару жүйесінің тексерістері өткізілді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Экономический эффект заключается в повышении надёжности работы ветрогенераторных установок, увеличении их срока службы и снижении эксплуатационных затрат.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Экономикалық тиімділік жел генераторлық қондырғылардың жұмыс сенімділігін арттырумен, олардың қызмет ету мерзімін ұзартумен және пайдалану шығындарын азайтуымен сипатталады.

Level of implementation (in Russian) : Результаты научного проекта планируется использовать в учебном процессе государственной образовательной программы «Электроснабжение» Института энергетики Казахского агротехнического исследовательского университета имени С. Сейфуллина при подготовке бакалавров и магистрантов по образовательным программам «Электротехническая инженерия» и «Электроснабжение промышленных предприятий, городов и АПК». В дальнейшем предусматривается внедрение полученных результатов на действующих ветроэнергетических установках.

Level of implementation (in Kazakh) : Ғылыми жоба нәтижелерін С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университетінің Энергетика институтының «Электрмен жабдықтау» мемлекеттік білім беру бағдарламасы аясында оқу процесінде, сондай-ақ «Электротехникалық инженерия» және «Өнеркәсіптік кәсіпорындарды, қалалар мен АӨК электрмен жабдықтау» білім беру бағдарламалары бойынша бакалаврлар мен магистранттарды даярлау кезінде пайдалану жоспарлануда. Алдағы уақытта алынған нәтижелерді қолданыстағы жел энергетикалық қондырғыларда енгізу қарастырылуда.

Efficiency (in Russian) : Аппаратная часть устройства управления системы защиты ветрогенераторных установок может быть реализована на относительно недорогих промышленных контроллерах либо с использованием ранее установленного управляющего контроллера с избыточными возможностями. Управление ветрогенераторной установкой будет реализовано с использованием установленной коммутационной силовой электроаппаратуры. Эффективность проекта определяется повышением надёжности силового электрооборудования ветрогенераторных установок и увеличении их ресурса, снижении количества аварийных ситуаций, а также уменьшения затрат на эксплуатационные расходы. Планируемые результаты научных исследований по теме проекта лягут в основу последующих магистерских и докторских диссертаций.

Efficiency (in Kazakh) : Жел генераторлық қондырғыларды қорғау жүйесін басқару құрылғысының аппараттық бөлігі салыстырмалы түрде арзан өнеркәсіптік контроллерлерде немесе бұрын орнатылған көп мүмкіндіктері бар басқару контроллерін пайдалана отырып іске асырылуы мүмкін. Жел генераторлық қондырғыны басқару белгіленген коммутациялық күштік электр аппаратурасын пайдалана отырып іске асырылатын болады. Жобаның тиімділігі жел генераторлық қондырғылардың электр жабдықтарының сенімділігін арттыру және олардың ресурсын ұлғайту, авариялық жағдайлар санын азайту, сондай-ақ пайдалану шығындарын төмендету арқылы анықталады. Жоба тақырыбы бойынша ғылыми зерттеулердің жоспарланған нәтижелері кейінгі магистрлік және докторлық диссертацияларға негіз болады.

Field of application (in Russian) : Сельскохозяйственные предприятия, удалённые от систем электроснабжения, а также электроэнергетические организации и предприятия, эксплуатирующие ветрогенераторные установки.

Field of application (in Kazakh) : Электрмен жабдықтау жүйелерінен алыс ауыл шаруашылығы кәсіпорындары, сондай-ақ электр энергетикасы ұйымдары мен жел генераторлық қондырғыларды пайдаланатын кәсіпорындар.