The object of research, development or design (in Russian) : развитие водородной энергетики в Казахстане в настоящее время.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақстандағы сутекті энергетиканың қазіргі даму үрдістері

Aim of work (in Russian) : анализ состояния и перспектив энергетической безопасности в Казахстане в связи с формированием парадигмы низкоуглеродного развития, с одной стороны, и радикальными изменениями в глобальной геополитической и геоэкономической ситуации, с другой. Проанализирован концептуальный подход к исследованию и разработке государственной политики водородной энергетики в Казахстане на основе опыта ЕС.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстандағы энергетикалық қауіпсіздік жағдайы мен перспективаларын талдау. Бұл талдау төмен көміртекті даму парадигмасының қалыптасуы мен ғаламдық геосаяси және геоэкономикалық жағдайдың түбегейлі өзгерістеріне негізделген. Зерттеу барысында Қазақстанның сутекті энергетика саласындағы мемлекеттік саясатын зерттеу мен қалыптастыруға арналған тұжырымдамалық тәсіл Еуропалық Одақ тәжірибесіне сүйене отырып қарастырылды.

Методы исследования (на русском) : Методологическая основа исследования включал системный подход, в рамках которого энергетическая безопасность Казахстана рассматривался как элемент национальной безопасности в энергетике. Применялись как общенаучные методы (структурный анализ, индукция, дедукция, аналогия, синтез), так и эмпирические методы — сравнительно-правовой анализ, политический анализ, экспертные оценки, статистический метод. Особое внимание уделялось дискурс-анализу стратегических документов и SWOT-анализу для классификации рисков развития водородной энергетики. Совокупность указанных методов обеспечивало комплексное изучение энергетической политики Казахстана, выявление рисков, преимуществ и перспектив водородной энергетики в условиях энергетического перехода.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеудің әдіснамалық негізі жүйелі тәсілге сүйенеді, онда Қазақстанның энергетикалық қауіпсіздігі энергетикалық саладағы ұлттық қауіпсіздіктің құрамдас бөлігі ретінде қарастырылады. Қолданылған әдістер: құрылымдық талдау, индукция, дедукция, аналогия, синтез сияқты жалпы ғылыми әдістер, сондай-ақ салыстырмалы-құқықтық, саяси талдау, сараптамалық бағалау және статистикалық әдістер. Арнайы назар стратегиялық құжаттарға дискурс-талдау жүргізуге және сутекті энергетиканы дамыту тәуекелдерін жіктеу үшін SWOT-талдауға аударылды. Аталған әдістер жиынтығы: Қазақстанның энергетикалық саясатын кешенді түрде зерттеуге, тәуекелдерді, артықшылықтарды және энергетикалық өтпелі кезеңдегі сутекті энергетиканың даму перспективаларын айқындауға мүмкіндік берді.

Obtained results and novelty (in Russian) : Новизна работы заключается в изучении научно-технологического потенциала Казахстана в водородной энергетике с целью нахождения перспективных технологических направлений, в которых страна может выдвинуться на лидерские позиции. Определение мер государственного стимулирования исследований в этой сфере. Проведение комплексного анализа стратегических документов стран ЕС по переходу к «зеленой» энергетике в целях формирования задач для преодоления многочисленных проблем и ускорения темпов энергетического перехода. Создание экспертного сообщества в сфере водородной энергетики с целью содействия разработке государственной политики в этой области.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жұмыстың жаңалығы Қазақстанның сутек энергетикасындағы ғылыми-технологиялық әлеуетін зерттеу арқылы елдің жетекші позицияға ие бола алатын перспективалық технологиялық бағыттарын айқындауда болып табылады. Осы саладағы зерттеулерді мемлекеттік ынталандыру шараларын анықтау көзделеді. «Жасыл» энергетикаға көшу бойынша ЕО елдерінің стратегиялық құжаттарына кешенді талдау жүргізу — энергетикалық өтпелі кезеңнің көптеген мәселелерін еңсеру және оның қарқынын жеделдету міндеттерін қалыптастыруға бағытталған. Сондай-ақ, осы салада мемлекеттік саясатты әзірлеуге жәрдемдесу мақсатында сутек энергетикасы саласында сарапшылар қауымдастығын құру көзделеді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : -

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : -

Level of implementation (in Russian) : -

Level of implementation (in Kazakh) : -

Efficiency (in Russian) : Проект имеет важный социально-экономический эффект, так как стимулирование развития такой новой инновационной отрасли экономики в Казахстане, как водородная энергетика, будет способствовать созданию новых высокопроизводительных рабочих мест и в целом экономическому развитию страны. Образовательный компонент проекта включает подготовку докторской диссертаций по водородной тематике. Также ведется компаративный анализ развитие водородной энергетики в США ( в рамках программы Болашак 500 ученых).

Efficiency (in Kazakh) : Жоба маңызды әлеуметтік-экономикалық әсерге ие, себебі Қазақстанда экономиканың жаңа инновациялық саласы — сутек энергетикасын дамытуға ынталандыру жаңа жоғары өнімді жұмыс орындарын құруға және жалпы елдің экономикалық дамуына ықпал етеді. Жобаның білім беру компоненті сутек тақырыбы бойынша докторлық диссертацияларды даярлауды қамтиды. Сондай-ақ, «Болашақ — 500 ғалым» бағдарламасы аясында АҚШ-тағы сутек энергетикасының дамуына салыстырмалы талдау жүргізілуде

Field of application (in Russian) : Заявленный проект имеет практическую направленность, так как полученные в проекте выводы могут быть использованы для разработки государственных плановых документов таких как, национальные планы развития РК, концепция низкоуглеродного развития РК до 2060 года, энергетическая Стратегия Казахстана, национальные проекты, в вузовской системе для реализации образовательных программ и т.д. Реализация проекта будет служить также активизации научно-исследовательских работ по водородной тематике как в Казахстане, так и в рамках ЕС.

Field of application (in Kazakh) : Ұсынылған жоба тәжірибелік бағытқа ие, өйткені жоба барысында алынған тұжырымдар Қазақстан Республикасының ұлттық даму жоспарлары, 2060 жылға дейінгі төмен көміртекті даму тұжырымдамасы, Энергетикалық стратегиясы, ұлттық жобалар сияқты мемлекеттік жоспарлау құжаттарын әзірлеуде, сондай-ақ жоғары оқу орындарының білім беру бағдарламаларын іске асыруда пайдаланылуы мүмкін. Жобаны іске асыру сутек тақырыбы бойынша ғылыми-зерттеу жұмыстарын Қазақстанда да, Еуропалық Одақ аясында да жандандыруға қызмет етеді.