Inventory number IRN Number of state registration
0225РК01112 AP19679918-OT-25 0123РК01069
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Заключительный Gratis Number of implementation: 1
Implemented
Publications
Native publications: 6
International publications: 2 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 2
Number of books Appendicies Sources
1 2 48
Total number of pages Patents Illustrations
99 0 9
Amount of funding Code of the program Table
18473907 AP19679918 8
Name of work
Адаптация текстов на казахском языке: методология, подходы, использование в обучении языку
Report title
Type of work Source of funding The product offerred for implementation
Fundamental Методическая документация
Report authors
Мамбетова Маншук Кудайбергеновна , МЕДЕТБЕКОВА ПЕРИЗАТ ТУКТИБАЕВНА , Кузембекова Жанна Жалайыровна , Мырзабек Бибіхан Мейрамбекқызы , Карымхан Ақмарал Адилқызы , Нұрланғазықызы Балнұр ,
0
2
1
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Некоммерческое акционерное общество "Казахский национальный университет имени аль-Фараби"
Abbreviated name of the service recipient НАО "КазНУ им. аль-Фараби"
Abstract

Объект исследования: сказки, художественные произведения, публицистические тексты на казахском языке.

Зерттеу объектісі: қазақ тіліндегі ертегілер, көркем шығармалар, публицистикалық мәтіндер.

Цель работы – определить теоретико-методологические основы адаптации текстов на казахском языке и предложить результаты для использования при обучении казахскому языку как иностранному.

Зерттеу мақсаты – қазақ тіліндегі мәтіндерді бейімдеудің теориялық-әдіснамалық негіздерін айқындай отырып, нәтижелерін қазақ тілін шет тілі ретінде оқытуда қолдануға ұсыну.

Методы исследования – теоретические, эмпирические, корреляционные, экспериментальные методы. К теоретическим методам относятся общенаучное описание, анализ, синтез, объяснение, группировка, а также лингвистические методы. В частности, используются методы концептуального анализа текста, структурно-семантического анализа языковых единиц в тексте, лингвистического описания.

Зерттеу әдістері теориялық, эмпирикалық, корреляциялық, эксперименттік әдістер қолданылады. Теориялық әдістердің жалпы ғылыми сипаттау, талдау, синтездеу, түсіндіру, топтастыру секілді тәсілдерімен қатар лингвистикалық әдістерді де қамтиды. Атап айтқанда мәтінді концептуалды талдау, мәтіндегі тіл бірліктерін құрылымдық-семантикалық талдау, лингвистикалық сипаттау әдістері қолданылады.

Научная новизна проекта заключается в том, что на основе материала казахского языка впервые комплексно изучается адаптация текста в лингвистическом, методическом плане, описан терминологический аппарат научно-методологического подхода, определены типы адаптируемых текстов, стратегии и подходы к их адаптации, а также апробированы адаптированные тексты разных жанров и стилей для изучающих казахский язык как иностранный. Результаты работы: В рецензируемом научном издании, имеющем 35 (тридцать пять) процентилей по CiteScore в базе Scopus опубликовано 2 статьи. Опубликовано 5 статей в рецензируемых отечественных журналах, рекомендованных КОКСНВО. В казахстанском издательстве опубликована монография «Бейімделген мәтіндер табиғаты: тілді үйретуде қолданылуы». В казахстанском издательстве издано 6 сборников с серией «Бейімделген мәтіндер жинағы». В результате проекта в цикл профильных дисциплин образовательной программы "7М02307 - Лингвистика" введена дисциплина «Лингводидактика и адаптация текста».

Жобаның ғылыми жаңашылдығы қазақ тілі материалы негізінде алғаш рет мәтінді бейімдеу лингвистикалық, әдістемелік тұрғыдан кешенді түрде зерттеліп, ғылыми-әдіснамалық тұрғыдан терминологиялық аппараты сипатталып, бейімделетін мәтін түрлері, оларды бейімдеу стратегиялары мен амал-тәсілдері айқындалып, сондай-ақ әртүрлі жанр мен стильді бейімделген мәтіндерді қазақ тілін шет тілі ретінде үйренушілерге апробациядан өткізіп, нәтижелері тұжырымдалып негізделді. Жұмыстың нәтижесі: Scopus базасындағы CiteScore бойынша 35 (отыз бес) процентильге ие рецензияланатын ғылыми басылымда 2 мақала жарияланды. ҒЖБССҚК ұсынған рецензияланатын отандық журналдарда 5 мақала шықты. Қазақстандық баспада «Бейімделген мәтіндер табиғаты: тілді үйретуде қолданылуы» атты монография жарияланды. Қазақстандық баспада «Бейімделген мәтіндер жинағы» деген сериямен 6 жинақ басып шығарылды. Жоба нәтижесінде "7М02307 - Лингвистика" Білім беру бағдарламасының бейіндік пәндер цикліне «Лингводидактика және мәтін адаптациясы» атты пәні енгізілді.

не предусмотрено

қарастырылмаған

Публиковались статьи в научных журналах. Всего вышло 17 публикаций. Из них опубликовано 2 статьи в журналах, входящих в базу Скопус, 5 статей в научных журналах, рекомендованных КОКСНВО, 2 статьи в других зарубежных научных журналах, 1 монография, 6 сборников. На международных научных конференциях было сделано 11 докладов. В цикл профильных дисциплин образовательной программы "7М02307 - Лингвистика" введена дисциплина «Лингводидактика и адаптация текста».

Ғылыми журналдарда мақалалар жарық көрді. Жалпы 17 жарияланым шықты. Оның ішінде Скопус базасына енетін журналдарда 2, ҒЖБССҚК ұсынған ғылыми журналдарда 5 мақала, басқа да шетелдік ғылыми журналдарда 2 мақала, 1 монография, 6 жинақ жарық көрді. Халықаралық ғылыми конференцияларда 11 баяндама жасалды. "7М02307 - Лингвистика" Білім беру бағдарламасының бейіндік пәндер цикліне «Лингводидактика және мәтін адаптациясы» атты пәні енгізілді.

Использование в процессе обучения казахского языка как иностранного в сборнике адаптированных текстов в рамках проекта повышает эффективность обучения.

Жоба аясында бейімделген мәтіндер жинағын қазақ тілін шет тілі ретінде оқыту үдерісінде пайдалану оқыту тиімділігін арттырады.

Положительное влияние оказывает применение результатов исследования в теории лингвистики текста, лингводидактике, практике преподавания казахского языка как иностранного, курсах обучения специалистов языкознания, повышении лингвистических знаний студентов, магистрантов, докторантов. Предложенные в результате исследования сборники могут быть использованы в качестве учебно-методических, учебных материалов при обучении казахскому языку как иностранному по уровням.

Зерттеу нәтижелерін мәтін лингвистикасы теориясында, лингводидактикада, қазақ тілін шет тілі ретінде оқыту практикасында, тіл білімі мамандарын оқыту курстарында, студент, магистрант, докторанттардың лингвистикалық білімін арттыруда қолдану оң әсерін тигізеді. Зерттеу нәтижесінде ұсынылатын жинақтарды қазақ тілін шет тілі ретінде деңгей бойынша оқытуға арналған оқу-әдістемелік, хрестоматиялық материалдар ретінде пайдалануға болады.

UDC indices
81`42
International classifier codes
16.21.33;
Readiness of the development for implementation
Key words in Russian
текст; лингвистика текста; трансформация текста; адаптация текста; казахский язык;
Key words in Kazakh
мәтін; мәтін лингвистикасы; мәтін трансформациясы; мәтінді бейімдеу; қазақ тілі;
Head of the organization Ибраимов Маргулан Касенович PhD / ассоциированный профессор (доцент)
Head of work Мамбетова Маншук Кудайбергеновна филология ғылымдарының кандидаты / қауымдастырылған профессор (доцент)
Native executive in charge