The object of research, development or design (in Russian) : Образцы крови пациентов с РПЖ и контрольной группы

The object of research, development or design (in Kazakh) : ҚБҚІ бар науқастар мен бақылау тобының қан үлгілері

Aim of work (in Russian) : Провести комплексный анализ мутаций и полиморфизмов генов, ассоциированных с развитием РПЖ в казахстанской популяции и определить клинически значимые, диагностические и прогностические генетические маркеры.

Aim of work (in Kazakh) : Қазақстандық популяцияда қуықасты безігі қатерлі ісігінің дамуымен байланысты гендердің мутациялары мен полиморфизмдеріне кешенді талдау жүргізу және клиникалық маңызды, диагностикалық және болжамдық генетикалық маркерлерді анықтау

Методы исследования (на русском) : В работе применялись cоциологические, клинические, молекулярно-генетические, биоинформатические и статистические методы анализа

Методы исследования (на казахском) : Жұмыста әлеуметтік, клиникалық, молекулалық-генетикалық, биоинформатикалық және статистикалық талдау әдістері қолданылды

Obtained results and novelty (in Russian) : Проведено таргетное NGS-секвенирование образцов ДНК 310 человек (150 больных РПЖ и 150 здоровых индивидов) по 1700 экзонам и прилегающим к ним интронам (по 50 п.о.) в 94 генах (255 kb генома человека) на платформе MiSeq (Illumina). Впервые в казахстанской популяции охарактеризованы спектр и частота патогенных вариантов, ассоциированных с РПЖ. У 4,8% пациентов выявлены редкие варианты в генах BRCA2, ATM и CHEK2. Впервые в казахстанской популяции выявлен новый, ранее не описанный вариант BRCA2 c.1283del (p.Leu428HisfsTer2), приводящий к сдвигу рамки считывания, преждевременному стоп-кодону и утрате функции белка. Показана статистически значимая связь варианта EHBP1 c.1185+30064G>A с риском РПЖ (OR=3,25). GWAS-анализ выявил 7 значимых маркеров (P≤1×10⁻⁵), включая rs76062973 (OR=7,41; P=3,8×10⁻⁷) вблизи гена LRRC38. Определены группы повышенного риска развития заболевания. Комплексный анализ полученных данных подтвердил ключевую роль дефектов гомологичной рекомбинации и регуляторных некодирующих вариантов в формировании генетической предрасположенности к РПЖ у мужчин казахской национальности.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : MiSeq (Illumina) платформасында 94 геннің (адам геномының 255 кб) 1700 экзоны мен оларға іргелес 50 жұп негізді қамтитын интрондары бойынша 310 адамның (150 ҚБҚІ науқасы және 150 сау адам) ДНҚ үлгілеріне бағытталған NGS-секвенирлеу жүргізілді. Қазақстан популяциясында алғаш рет ҚБҚІ ассоциацияланған патогендік нұсқалардың спектрі мен жиілігі сипатталды. Пациенттердің 4,8%-ында BRCA2, ATM және CHEK2 гендерінде сирек кездесетін варианттар анықталды. Қазақстан популяциясында алғаш рет бұрын халықаралық деректер базаларында сипатталмаған BRCA2 c.1283del (p.Leu428HisfsTer2) нұсқасы анықталды, ол оқу тәртібінің ығысуына, ерте стоп-кодонның түзілуіне және ақуыз функциясының жоғалтуына әкеледі. EHBP1 c.1185+30064G>A нұсқаның ҚБҚІ даму қаупімен статистикалық мәнді байланысы көрсетілді (OR=3,25). GWAS талдауы ҚБҚІ дамуымен байланысты 7 маңызды маркерді (P≤1×10⁻⁵) анықтады, олардың ішінде rs76062973 нұсқасы (OR=7,41; P=3,8×10⁻⁷) LRRC38 генінің маңында орналасқан. Аурудың жоғары даму қаупі бар топтар айқындалды. Алынған деректерді кешенді талдау қазақ ұлтының ер адамдарында ҚБҚІ-не генетикалық бейімділіктің қалыптасуындағы гомологиялық рекомбинация ақаулары мен реттеуші кодтамайтын нұсқалардың негізгі рөлін растады.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Создан внутренний репозиторий генетических данных, включающий генотипы и мутации, полученные в ходе GWAS и таргетного NGS-секвенирования. В базу данных входят не только сырые файлы (FASTQ, BAM, BED, BIM), но и промежуточные файлы форматов PLINK, QC, PCA и др. Это обеспечивает возможность многократного использования данных для последующих анализов, включая оценку полигенного риска развития РПЖ.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : GWAS және мақсатты NGS секвенирлеу нәтижесінде алынған генотиптер мен мутацияларды қамтитын ішкі генетикалық деректер репозиторийі құрылды. Деректер базасына тек бастапқы файлдар (FASTQ, BAM, BED, BIM) ғана емес, сонымен қатар аралық файлдар (PLINK, QC, PCA және т.б.) да енгізілген. Бұл деректерді кейінгі талдауларда, соның ішінде простата обырының (РПЖ) полигендік қауіп деңгейін бағалау үшін көп мәрте пайдалануға мүмкіндік береді.

Level of implementation (in Russian) : Не внедрено

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізілмеген

Efficiency (in Russian) : Полученные данные формируют основу для создания таргетной панели, адаптированной для казахской этнической группы, которая может быть использована для скрининга лиц с повышенным риском развития РПЖ.

Efficiency (in Kazakh) : Алынған деректер ҚБҚІ ауруының даму қаупі жоғары адамдарды скринингтен өткізу үшін пайдалануға болатын, қазақ этникалық тобына бейімделген таргеттік панельді әзірлеудің негізін қалайды.

Field of application (in Russian) : онкоурология, генетика, қоғамдық денсаулық сақтау

Field of application (in Kazakh) : онкоурология, генетика, общест. здравоохранение