Inventory number IRN Number of state registration
0225РК00352 AP19680093-OT-25 0123РК00568
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Заключительный Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 4
International publications: 2 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 1
Number of books Appendicies Sources
1 3 38
Total number of pages Patents Illustrations
76 0 0
Amount of funding Code of the program Table
20777738 AP19680093 0
Name of work
Теологическая концепция Абая на основе учении Матуриди и Ясави
Report title
Type of work Source of funding The product offerred for implementation
Fundamental Методическая документация
Report authors
Абжалов Султанмурат Утешович , Кенжетаев Досай Турсынбаевич , Каратышканова Кымбат Рахметовна , Мухитдинов Рашид Сражович , Нурматов Жахангир Ешбайевич , Темирханов Батыржан Нуржанулы , Сәмбет Мейірбек Әбдігапбарұлы , Мауленкул Биболат Жүнісқұлұлы ,
0
1
2
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МНВО РК
Full name of the service recipient
Учреждение "Международный Казахско-Турецкий университет имени Ходжа Ахмеда Ясави"
Abbreviated name of the service recipient Университет Ахмеда Ясави
Abstract

Исламское мировоззрение и теологическая система мышления Абая

Абайдың исламдық дүниетанымы мен теологиялық ойлау жүйесі

Анализ теологической концепции Абая в контексте преемственности матуридийского и ясавийского учений.

Абайдың теологиялық тұжырымдамасын Матуриди мен Иасауи ілімдерімен сабақтастықта талдау

В ходе выполнения научной работы применялись методы анализа и синтеза, текстологический и герменевтический анализ, историко-сравнительный, философско-интерпретационный и компаративистский подходы.

Ғылыми жұмысты орындау барысында анализ-синтез, мәтіндерге текстологиялық және герменевтикалық талдау, тарихи-салыстырмалы, философиялық-интерпретациялық, компаративистік әдістері қолданылды

- Впервые религиозно-философское мировоззрение Абая системно рассмотрено с позиций матуридийской школы вероучения и ясавийского суфийского учения; - Проведено сравнительное исследование теологических концепций Абая и исламских мыслителей (Абу Ханифы, Имама Матуриди, ан-Насафи, Ходжи Ахмеда Ясави), выявлены их идейные сходства и различия; - Научно обосновано духовно-философское созвучие между религиозно-теологическими понятиями в «Словах назидания» Абая и суфийскими категориями в «Хикметах» Ясави; - Впервые осуществлено полное собрание религиозных терминов и понятий, встречающихся в произведениях Абая, проведен их семантический и смысловой анализ в толковательном формате; - Определено богословское содержание имен и атрибутов Аллаха (асма уас-сыфат), представленных в «Словах назидания», в контексте матуридийского учения, раскрыта структура вероучения Абая; - По результатам исследования подготовлен «Словарь религиозных понятий в произведениях Абая», коллективная монография «Теологические взгляды Абая», а также два учебника и одно учебное пособие.

- Абайдың діни дүниетанымы алғаш рет Матуриди сенімдік мектебі мен Иасауи сопылық ілімі тұрғысынан жүйелі түрде талданды; - Абайдың теологиялық тұжырымдамалары мен ислам ғұламалары (Әбу Ханифа, Имам Матуриди, Нәсәфи, Иасауи) еңбектеріндегі концепциялар арасындағы ұқсастықтар мен айырмашылықтар алғаш рет салыстырмалы түрде зерделенді; - Абайдың қара сөздеріндегі діни-теологиялық ұғымдар мен Иасауи хикметтеріндегі сопылық категориялар арасындағы рухани-философиялық үндестік ғылыми негізде дәлелденді; - Абай шығармаларында кездесетін діни терминдер мен ұғымдар тұңғыш рет толық жинақталып, олардың мағыналары мен семантикалық өрісі түсіндірме сипатында талданды; - Абайдың қара сөздеріндегі Аллаға қатысты есім-сипаттардың (асма уас-сыфат) сенімдік мәні Матуриди ақидасы контексінде интерпретацияланып, оның сенім жүйесінің мазмұндық құрылымы айқындалды. - Зерттеу нәтижесінде Абай мұрасындағы діни ұғымдарға арналған «Діни ұғымдар сөздігі» әзірленіп, «Абайдың теологиялық көзқарастары» атты ұжымдық монография, сондай-ақ екі оқулық пен бір оқу құралы дайындалды.

Полученные научные результаты могут быть использованы при формировании эффективной системы организационно-идеологических механизмов, направленных на профилактику и противодействие проявлениям этнической и религиозной нетерпимости и экстремизма.

Ғылыми зерттеу нәтижелері этникалық және діни төзімсіздік пен экстремизмнің алдын алу және олардың көріністеріне қарсы тұруға бағытталған ұйымдастырушылық-идеологиялық тетіктердің тиімді жүйесін қалыптастыруда пайдаланылуы мүмкін.

Полученные научные результаты могут быть использованы для мирного урегулирования религиозных вопросов, обеспечения гармоничного развития социальных отношений в стране и создания условий для социально сбалансированного и духовно независимого развития гражданского общества.

Ғылыми нәтижелерді дін саласындағы мәселелерді жанжалсыз шешуге, елдегі әлеуметтік қатынастардың үйлесімді дамуын қамтамасыз етуге және азаматтық қоғамның әлеуметтік тұрғыдан теңгерімді әрі рухани тәуелсіз өркендеуіне ықпал ететін тетіктерді қалыптастыруда қолдануға болады.

Результаты проекта могут быть использованы образовательными учреждениями, акиматами, комитетами по делам молодежи, правоохранительными органами и другими заинтересованными структурами. Полученные научные результаты также могут быть применены при разработке и реализации государственных программ по профилактике и противодействию религиозному экстремизму и терроризму, а также при формировании молодежной и государственной политики в сфере религии.

Жоба нәтижелерін білім беру ұйымдары, әкімдіктер, жастар ісі жөніндегі комитеттер, құқық қорғау органдары және өзге де мүдделі құрылымдар пайдалана алады. Алынған ғылыми нәтижелер діни экстремизм мен терроризмнің алдын алу мен оған қарсы іс-қимылға бағытталған мемлекеттік бағдарламаларды әзірлеу мен іске асыруда, сондай-ақ жастар және дін саласындағы мемлекеттік саясатты жетілдіруде қолданылуы мүмкін.

результаты исследования предназначены для использования в образовательных учреждениях, акиматах, комитетах по делам молодежи, правоохранительных органах, а также в государственных структурах, реализующих политику в сфере религии.

Зерттеу нәтижелері білім беру мекемелерінде, әкімдіктерде, жастар істері жөніндегі комитеттер мен құқық қорғау органдарында, сондай-ақ дін саласында мемлекеттік саясатты жүзеге асырушы құрылымдарда пайдалануға арналған.

UDC indices
21.31.51
International classifier codes
21.31.51;
Readiness of the development for implementation
Key words in Russian
Абай; Ясави; Матуриди; традиционное религиозное верование; Казахское религиозное мировоззрение; Абу Ханифа; Ханафитский мазхаб; Школа Матуриди; песни; слова назидания;
Key words in Kazakh
Абай; Иасауи; Матуриди; дәстүрлі діни сенім; Қазақтың діни танымы; Әбу Ханифа; Ханафи мазхабы; Матуриди мектебі; өлеңдер; қара сөздер;
Head of the organization Темирбекова Жанар Амангельдыевна Кандидат экономических наук / Нет
Head of work Абжалов Султанмурат Утешович Кандидат философских наук / Профессор
Native executive in charge