The object of research, development or design (in Russian) : Объектом исследований является IM управления технологическими процессами на основе фундаментального закона сохранения сумы информации и энтропии; верификация IM с реальными технологиям Vanyukov, ISASMELT™, Ausmelt, ElTeniente, Salvador, Mitsubishi, QSL, Outokumpu, KIVCET со сквозной технологией добыча–обогащение–плавка-конвертирование-черновое рафинирование-электролитическое рафинирование.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Зерттеу объектісі – ақпарат пен энтропияның сақталуының іргелі заңына негізделген технологиялық процестерді IM бақылау; Ванюков, ISASMELT™, Ausmelt, ElTeniente, Salvador, Mitsubishi, QSL, Outokumpu, KIVCET нақты технологияларымен IM-ді түпкілікті өндіру-байыту-балқыту-конверттеу-өрекі өңдеу-электролиттік тазарту технологиясымен тексеру

Aim of work (in Russian) : Разработка информационной модели управления производственными процессами на основе фундаментального закона сохранения суммы информации и энтропии; верификация информационной модели управления производством, охватывающим все технологические переделы добыча–обогащение–плавка-конвертирование-черновое рафинирование-электролитическое рафинирование в металлургии цветных металлов; создание эталонной модели производства в контексте генерирования научно-технических и социально-экономических резервов на микро-,мезо-,макроуровнях.

Aim of work (in Kazakh) : Ақпарат қосындысы мен энтропияның сақталуының негізгі заңына негізделген өндірістік процестерді басқарудың ақпараттық моделін әзірлеу; түсті металлургиядағы тау-кен байыту-балқыту-түрлендіру-күрделі өңдеу-электролиттік өңдеудің барлық технологиялық кезеңдерін қамтитын өндірісті басқарудың ақпараттық моделін тексеру; микро-, мезо-, макро деңгейлерде ғылыми-техникалық және әлеуметтік-экономикалық резервтерді қалыптастыру тұрғысынан өндірістің эталондық моделін құру

Методы исследования (на русском) : - метод дедукции (проведение исследований по принципу – от всей технологической схемы металлургического производства в целом к каждому технологическому переделу, далее от каждого передела к промпродукту); - метод сравнения (сопоставление количественных показателей двух и более технологий металлургического производства); - метод измерения (расчет численных показателей информационной и энтропийной составляющих целевого компонента на каждом уровне технологической системы производства цветных металлов); - метод математического моделирования (создана математическая модель производственных схем на основе закона сохранения суммы информации и энтропии, доказана ее адекватность); - верификация (получен высокий коэффициент корреляции математической модели с реальными технологиями производственных схем Vanyukov, Outokumpu.

Методы исследования (на казахском) : - шегерім әдісі (зерттеуді принцип бойынша жүргізу – тұтастай алғанда металлургиялық өндірістің бүкіл технологиялық схемасынан әрбір технологиялық кезеңге, одан әрі әрбір кезеңнен өнеркәсіп өніміне дейін); - салыстыру әдісі (екі немесе одан да көп металлургиялық өндіріс технологиясының сандық көрсеткіштерін салыстыру); - өлшеу әдісі (түсті металдарды өндірудің технологиялық жүйесінің әрбір деңгейінде мақсатты компоненттің ақпараттық және энтропиялық құрауыштарының сандық көрсеткіштерін есептеу); - математикалық модельдеу әдісі (ақпарат пен энтропия қосындысының сақталу заңы негізінде өндіріс схемаларының математикалық моделі құрылды, оның сәйкестігі дәлелденді); - тексеру (Ванюков, Оутокумпу өндіріс схемаларының нақты технологияларымен математикалық модельдің жоғары корреляциялық коэффициенті алынды

Obtained results and novelty (in Russian) : Научные разработки, гипотезы, идеи проекта являются новыми. Разработана IM производственных схем, охватывающая все технологические переделы в металлургии цветных металлов: добыча–обогащение–плавка-конвертирование-черновое рафинирование-электролитическое рафинирование. На основе Wolfram Mathematica, WinCC OA построены диаграммы, графики зависимости IM и реальных систем производства цветных металлов, рассчитаны коэффициенты корреляции. Установлена корреляция идеальной иерархической структуры сложных систем со структурой технологических схем реальных металлургических производств меди, свинца за рубежом и в Казахстане по содержанию ценного компонента в продуктах. Разработаны методы расчета физико-химических, структурных параметров металлических расплавов с применением эффективных способов воздействия на расплавленный металл – ультразвуковая обработка. Разработаны физико-математическая и информационная модели движения металлического расплава в технологическом оборудовании, достоверность теоретических исследований подтверждена верификацией теоретических результатов с реальными параметрами течения расплава меди в технологическом оборудовании линии Саусвайер – 2000. По результатам исследований 3-го и 4-го этапов опубликованы: 2 статьи в рецензируемых отечественных изданиях, рекомендованных КОКНВО; 4 статьи в рецензируемых научных изданиях, входящих в Web of Science и Scopus; 3 доклада в материалах Международной конференции

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жобаның ғылыми әзірлемелері, гипотезалары, идеялары жаңа. Түсті металдар металлургиясындағы барлық технологиялық процестерді қамтитын өндірістік схемалардың ИМ әзірленді: тау-кен байыту-балқыту-түрлендіру-өрескел өңдеу-электролиттік өңдеу. Wolfram Mathematica, WinCC OA негізінде IM тәуелділігінің диаграммалары, графиктері және түсті металл өндірісінің нақты жүйелері құрылды, корреляция коэффициенттері есептелді. Күрделі жүйелердің идеалды иерархиялық құрылымының шетелде және Қазақстанда мыс пен қорғасынның нақты металлургиялық өндірісінің технологиялық схемаларының құрылымымен өнімдегі құнды компоненттің құрамы бойынша корреляциясы анықталды. Балқытылған металға әсер етудің тиімді әдістерін - ультрадыбыстық өңдеуді қолдана отырып, металл балқытқыштарының физикалық-химиялық параметрлерін есептеу әдістері әзірленді. Технологиялық жабдықтардағы металл балқытқышының қозғалысының физикалық-математикалық және ақпараттық модельдері әзірленді, теориялық зерттеулердің сенімділігі Southwyer-2000 желісінің технологиялық жабдықтарындағы мыс балқыны ағынының нақты параметрлерімен теориялық нәтижелерді тексеру арқылы расталды. 3-ші және 4-ші кезеңдердегі зерттеулердің нәтижелері бойынша төмендегілер жарияланды: КОКНВО бекітілген 2 мақала; Web of Science және Scopus-қа кіретін рецензияланатын ғылыми журналдардағы 4 мақала; 3 Халықаралық конференция материалдарындағы баяндамалар

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Информационная модель позволяет до 40 % снизить трудоемкость инжиниринга при разработке второго и последующих проектов, получить экспертную оценку деятельности предприятия в аспекте генерирования научно-технических и социально-экономических резервов. Расчет экономической эффективности был произведен на ТОО «IdeaStroy» путем сравнительного анализа прибыли до и после внедрения информационной модели управления. Оценивались чистый доход и чистый дисконтированный доход. В результате получено, что для окупаемости капитальных вложений в информационную модель, необходимо 3 года. Чистый дисконтированный доход вырастет на 97%.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Ақпараттық модель екінші және одан кейінгі жобаларды әзірлеу кезінде машина жасаудың еңбек сыйымдылығын 40%-ға дейін төмендетуге және ғылыми-техникалық және әлеуметтік-экономикалық резервтерді қалыптастыру тұрғысынан кәсіпорын қызметіне сараптамалық бағалау алуға мүмкіндік береді. Экономикалық тиімділікті есептеу «ИдеаСтрой» ЖШС-де басқарудың ақпараттық моделін енгізуге дейінгі және одан кейінгі пайданы салыстырмалы талдау арқылы жүргізілді. Таза кіріс пен таза келтірілген құн бағаланды. Нәтижесінде ақпараттық үлгіде күрделі салымдарды қайтару үшін 3 жыл қажет екені анықталды. Таза келтірілген құн 97%-ға артады

Level of implementation (in Russian) : 0

Level of implementation (in Kazakh) : 0

Efficiency (in Russian) : Был проведен расчет экологической эффективности технологических схем Vanyukov, ISASMELT™, Ausmelt, ElTeniente, Salvador, Mitsubishi, QSL, Outokumpu, KIVCET для медного, свинцового, цинкового производств. Для расчета выброса вредных газов использована информационная модель на каждом уровне технологической схемы. Расчеты показали, что автогенные технологии Outokumpu, KIVCET принадлежат к числу экологически чистых производств.

Efficiency (in Kazakh) : Мыс, қорғасын және мырыш өндіру үшін Ванюков, ISASMELT, ™ Ausmelt, ElTeniente, Salvador, Mitsubishi, QSL, Outokumpu, KIVCET технологиялық схемаларының экологиялық тиімділігін есептеу жүргізілді. Зиянды газдардың шығарындыларын есептеу үшін технологиялық схеманың әр деңгейінде ақпараттық модель қолданылды. Есептеулер көрсеткендей, Outokumpu және KIVCET автогендік технологиялары экологиялық таза салалардың қатарына жатады

Field of application (in Russian) : Информационная модель предназначена для решения актуальных задач социально-экономического и научно-технического развития Республики Казахстан, сбалансированного управления горно-металлургическими предприятиями. Целевой аудиторией являются предприятия горно-металлургической промышленности. Информационные модели, интегрированные в производственный процесс, делают возможным новые производственные решения внедрять дешевле и проще, новую продукцию разрабатывать с меньшими экономическими затратами

Field of application (in Kazakh) : Ақпараттық модель Қазақстан Республикасының әлеуметтік-экономикалық, ғылыми-техникалық дамуының өзекті мәселелерін шешуге, тау-кен металлургия кәсіпорындарын теңгерімді басқаруға арналған. Мақсатты аудитория – тау-кен металлургия өнеркәсібінің кәсіпорындары. Өндіріс процесіне кіріктірілген ақпараттық модельдер жаңа өндірістік шешімдерді арзанырақ және жеңіл енгізуге және аз экономикалық шығындармен жаңа өнімдерді әзірлеуге мүмкіндік береді