Inventory number IRN Number of state registration
0325РК01226 AP23490441-KC-25 0124РК00255
Document type Terms of distribution Availability of implementation
Краткие сведения Gratis Number of implementation: 0
Not implemented
Publications
Native publications: 5
International publications: 1 Publications Web of science: 0 Publications Scopus: 1
Patents Amount of funding Code of the program
0 42444698 AP23490441
Name of work
Исследование реализации потенциала АПК в условиях пространственного развития сельских территорий северных регионах, разработка рекомендаций по повышению благосостояния сельского населения
Type of work Source of funding Report authors
Applied Бодаухан Кайрат -
0
1
1
0
Customer МНВО РК
Information on the executing organization
Short name of the ministry (establishment) МСХ РК
Full name of the service recipient
Казахский агротехнический исследовательский университет имени Сакена Сейфуллина
Abbreviated name of the service recipient НАО «КАТИУ им. С.Сейфуллина»
Abstract

Глубинное, системное и комплексное изучение основных экономических, социокультурных, экологических, политических факторов, как совокупно, так и отдельно влияющих на устойчивое развитие сельских территорий и сельского хозяйства на примере Северо-Казахстанской, Костанайской, Павлодарской областей. А также изучение эффективности мер государственных программ, оценить их влияние на устойчивое демографическое, социально-экономическое развитие северных сельских, в том числе приграничных территорий, а также изучить взаимосвязь между устойчивым развитием сельских территорий и развитием АПК

Солтүстік Қазақстан, Қостанай және Павлодар облыстарының мысалында ауылдық аумақтар мен ауыл шаруашылығының тұрақты дамуына әсер ететін негізгі экономикалық, әлеуметтік-мәдени, экологиялық және саяси факторларды кешенді, жүйелі және терең зерттеу. Сондай-ақ, мемлекеттік бағдарламалардың тиімділігін зерттеу, олардың солтүстік ауылдық, соның ішінде шекаралас аумақтардың тұрақты демографиялық және әлеуметтік-экономикалық дамуына әсерін бағалау және ауылдық аумақтардың тұрақты дамуы мен АӨК дамуы арасындағы өзара байланысты талдау

Изучение взаимосвязи мер государственной политики по обеспечению устойчивого роста сельских территорий, развития агропромышленного комплекса и благосостояния сельского населения. Исследование структуры, специфики и проблем занятости сельского населения, оценка состояния и доходности сельскохозяйственного труда, разработка научно-обоснованных рекомендаций по повышению благосостояния сельского населения на примере Павлодарской, Костанайской, Североказахстанской областей

Мемлекеттік саясаттың ауылдық аумақтардың орнықты өсуін қамтамасыз ету, агроөнеркәсіптік кешенді дамыту және ауыл халқының әл-ауқатын арттыру шараларымен өзара байланысын зерттеу. Ауыл халқының жұмыспен қамтылу құрылымын, ерекшеліктері мен мәселелерін зерттеу, ауыл шаруашылығы еңбегінің жағдайы мен табыстылығына баға беру, Павлодар, Қостанай және Солтүстік Қазақстан облыстарының мысалында ауыл халқының әл-ауқатын арттыру жөнінде ғылыми негізделген ұсынымдар әзірлеу

Методологическая база включала следующие основные компоненты: Анализ открытых источников-систематизирован сбор и обработка данных, в том числе статистических баз, отчетов, публикаций на сайтах министерств, акиматов и профильных институтов. Документальный анализ-проведён критический обзор стратегических, программных и нормативно-правовых документов, касающихся государственной политики в сфере сельского развития, занятости, социальной поддержки, пространственного планирования и регионального развития. Анализ государственной политики-использован институциональный и содержательный подход к оценке целей, инструментов и механизмов реализации политики в регионах, с выделением системных ограничений и дисбалансов. Обзор академической и прикладной литературы (метаанализ)-осуществлён структурированный анализ существующих научных и экспертных публикаций по тематике пространственного развития, сельской трансформации, социальной устойчивости, включающий как отечественные, так и международные источники. В целях достоверности и надежности полученных результатов применен метод триангуляции, позволяющий повысить надежность и объективность результатов исследования, предотвратить возможные искажения, расширить понимание явлений или процессов за счет комбинирования различных исследовательских подходов.

Әдіснамалық негіз келесі құрамдастардан тұрды: Ашық дереккөздерді талдау-ресми алынған мәліметтерді жүйелі түрде жинау және өңдеу жүзеге асырылды, оның ішінде статистикалық базалар, мемлекеттік органдардың есептері, министрліктер, әкімдіктер және салалық институттар сайттарындағы жарияланымдар қамтылды. Құжаттық талдау-ауылдық даму, жұмыспен қамту, әлеуметтік қолдау, кеңістіктік жоспарлау және өңірлік даму салаларындағы мемлекеттік саясатқа қатысты стратегиялық, бағдарламалық және нормативтік-құқықтық құжаттарға сыни шолу жүргізілді. Мемлекеттік саясатты талдау-өңірлердегі саясаттың мақсаттарын, құралдары мен іске асыру тетіктерін бағалау үшін институционалдық және мазмұндық тәсіл қолданылды, жүйелік шектеулер мен теңгерімсіздіктер айқындалды. Академиялық және қолданбалы әдебиеттерге шолу (метаанализ)-кеңістіктік даму, ауылдық трансформация және әлеуметтік тұрақтылық тақырыптары бойынша отандық және халықаралық ғылыми және сараптамалық жарияланымдарға құрылымдық талдау жүргізілді. Медиаматериалдар мен қоғамдық баяндамаларға контент-талдау-ауылдық дамуға бағытталған саясаттың бұқаралық дискурстық кеңістікте қалай көрініс табатынын айқындау мақсатында қосымша әдіс ретінде пайдаланылды. Алынған нәтижелердің шынайылығын дәлелдеу мақсатында триангуляция әдісі қолданылды. Бұл зерттеу нәтижелерінің сенімділігі мен объективтілігін арттыруға, бұрмалаушылықтардың болдырмауға, зерттеу тәсілдерін біріктіру арқылы құбылыстар мен процестерді түсінуге мүмкіндік береді.

В текущем периоде полученные результаты позволили выявить ключевые факторы, влияющие на устойчивое развитие агропромышленного комплекса и улучшение условий жизни сельского населения. Итоговые результаты исследования будут иметь практическую значимость как для местных исполнительных органов регионов, испытывающих дефицит трудовых ресурсов, так и для совершенствования национальной политики развития агропромышленного комплекса. За отчетный период была подготовлена и опубликована специальная глава в книге IGI Global Scientific Publishing из серии Premier Sciences in Digital Citizenship and Building a Responsible Online Presence. Издания IGI Global индексируются в международных базах данных Web of Science, Scopus и Ei Compendex. Подготовлена и находится на этапе публикации одна статья в журнал Central Asian Survey (Scopus, перцентиль 97%). Также подготовлены и направлены: одна глава в международное издание Edward Elgar (The Elgar Encyclopedia of Local and Regional Governments: a global perspective), две главы в книгу Springer Nature Singapore. Издания Edward Elgar Publishing и Springer Nature Singapore индексируются в международных базах Web of Science, Scopus и Ei Compendex. В журналах, рекомендованных КОКСНВО МНВО РК, опубликовано 5 статей; на международных конференциях представлено 3 научных доклада.

Ағымдағы кезеңде алынған нәтижелер агроөнеркәсіптік кешеннің орнықты дамуына және ауыл халқының өмір сүру жағдайын жақсартуға әсер ететін негізгі факторларды айқындауға мүмкіндік берді. Зерттеудің түпкі нәтижелері жұмыс күші тапшылығын сезініп отырған өңірлердің жергілікті атқарушы органдары үшін де, сондай-ақ ұлттық деңгейде агроөнеркәсіптік кешенді дамыту саясатын жетілдіру үшін де практикалық маңызға ие болмақ. Есепті кезеңде: IGI Global Scientific Publishing, серия книг Premier Scienceс In Digital Citizenship and Building a Responsible Online Presence кітабына арнайы тарау әзірленіп жаияланды. IGI Global басылымдары Web of Science, Scopus және Ei Compendex сияқты халықаралық дерекқорларда индекстеледі. Central Asian Survey Scopus (процентиль 97%) журналына 1 мақала дайындалып жариялану кезеңінде, Эдвард Элгар баспасының халықаралық басылымы (The Elgar Encyclopedia of Local and Regional Governments: a global perspective) кітабына1 тарау, Springer Nature Singapore кітабына 2 тарау әзірленіп жіберілді. Edward Elgar Publishing және Springer Nature Singapore басылымдары Web of Science, Scopus және Ei Compendex сияқты халықаралық дерекқорларда индекстелген. ҚР ҒЖБМ ҒЖБССҚК ұсынған журналдарда 5 мақала жарияланды, халықаралық конференцияларда 3 ғылыми баяндама жасалды.

Индикаторы социально-экономического развития сельских территорий: уровень доходов сельского населения, занятость, производительность труда, миграционное сальдо и степень обеспеченности социальной инфраструктурой. Производственные показатели АПК: объем валовой продукции, производительность труда, коэффициент обновления основных фондов, уровень износа сельскохозяйственной техники, обеспечение энергией и водой. Показатели экономической эффективности и рентабельности: себестоимость продукции, структура производственных затрат, экспортный потенциал сельскохозяйственной продукции, уровень оплаты труда и влияние доходов на благосостояние сельского населения. Социальные показатели: уровень безработицы в сельской местности, занятость молодежи и женщин, доступность образования и медицинских услуг для сельского населения, индекс качества жизни. Институциональные и инфраструктурные показатели: объем государственной поддержки (субсидии, льготы), развитие сельской инфраструктуры (дороги, связь, водо- и электроснабжение), меры поддержки сельского предпринимательства и уровень внедрения инноваций в сельском хозяйстве. Экологические и устойчивостные индикаторы: рациональное использование земельных и водных ресурсов, внедрение органических и экологически чистых технологий производства. Эти показатели служат основой для комплексного мониторинга и анализа повышения благосостояния сельского населения и обеспечения устойчивого развития агропромышленного комплекса.

Ауылдық аумақтардың әлеуметтік-экономикалық дамуының индикаторлары: ауыл халқының табыс деңгейі, жұмыспен қамтылуы, еңбек өнімділігі, көші-қон сальдосы және әлеуметтік инфрақұрылыммен қамтылу деңгейі. АӨК өндірістік көрсеткіштері: жалпы өнім көлемі, еңбек өнімділігі, негізгі қорлардың жаңару коэффициенті, АШ техникасының тозу деңгейі, энергиямен және сумен жабдықтау. Экономикалық тиімділік пен рентабельдік көрсеткіштері: өнімнің өзіндік құны, өндіріс шығындарының құрылымы, ауыл шаруашылығы өнімдерінің экспорттық әлеуеті, еңбекақы төлеу деңгейі мен табыстың ауыл халқының әл-ауқатына ықпалы. Әлеуметтік көрсеткіштер: ауылдық жерлердегі жұмыссыздық деңгейі, жастардың және әйелдердің жұмыспен қамтылуы, ауыл халқының білім және медициналық қызметтерге қолжетімділігі, тұрмыс сапасының индексі. Институционалдық және инфрақұрылымдық көрсеткіштер: мемлекеттік қолдау көлемі (субсидиялар, жеңілдіктер), ауыл инфрақұрылымының дамуы (жол, байланыс, су, электр), ауылдық кәсіпкерлікті қолдау шаралары және ауыл шаруашылығындағы инновацияларды енгізу деңгейі. Экологиялық және орнықтылық индикаторлары: жер және су ресурстарын ұтымды пайдалану, органикалық және экологиялық таза өндіріс технологияларын енгізу. Бұл көрсеткіштер ауыл халқының әл-ауқатын арттыру мен АӨК-тің орнықты дамуын қамтамасыз етудің кешенді мониторингі мен талдауы үшін негіз ретінде қызмет етеді.

Проект находится на этапе исследования и анализа. Это подчеркивает, что работа идет на стадии сбора данных, изучения контекста и подготовки к более активным действиям.

Жоба зерттеу және талдау кезеңінде. Бұл жұмыс деректерді жинау, контексті зерделеу және белсенді іс-қимылдарға дайындық сатысында жүріп жатқанын айқындайды.

Предварительные результаты проведенных исследований будут способствовать эффективному решению задач по устойчивому управлению демографическими и экономическими процессами в северных регионах Республики Казахстан, а так же, позволили выявить и понять, а также разработать меры реагирования на такие важные вопросы, как сохранение населения в приграничных северных регионах, повышение занятости и доходов сельского населения, а также повышение эффективности государственной аграрной и социальной политики.

Жүргізілген зерттеулердің алдын ала алынған нәтижелері Қазақстан Республикасының солтүстік өңірлеріндегі демографиялық және экономикалық процестерді тұрақты басқару бойынша міндеттерді тиімді шешуге ықпал етіп, солтүстік өңірлердің шекара маңындағы халықты сақтап қалу, ауыл тұрғындарының жұмыспен қамтылуы мен табыстарын арттыру, сондай-ақ мемлекеттік аграрлық және әлеуметтік саясаттың тиімділігін арттыру сияқты маңызды мәселелерді анықтауға, түсінуге және оларға жауап беру шараларын әзірлеуге мүмкіндік беретін болады.

Результаты исследования будут полезны для разработки государственных программ по поддержке сельских регионов, улучшению аграрной и социальной политики, а также для образовательных и научных целей, направленных на изучение и развитие сельского хозяйства и сельских территорий.

Зерттеу нәтижелері ауылдық өңірлерді қолдау бойынша мемлекеттік бағдарламаларды әзірлеуге, аграрлық және әлеуметтік саясатты жақсартуға, сондай-ақ ауыл шаруашылығы мен ауылдық аумақтарды зерттеу және дамытуға бағытталған білім беру және ғылыми мақсаттар үшін пайдалы болады.

UDC indices
314:325(574.2)(047.3)
International classifier codes
06.58.00;
Key words in Russian
условия жизни; доходы населения; сельская территория; региональная политика; продовольственная безопасность; человеческий капитал;
Key words in Kazakh
Өмір сүру жағдайлары; халықтың табысы; ауылдық аумақ; өңірлік саясат; азық-түлік қауіпсіздігі; адам капиталы;
Head of the organization Тиреуов Канат Маратович Доктор экономических наук / профессор
Head of work Бодаухан Кайрат - Кандидат экономических наук / ассоциированный профессор