The object of research, development or design (in Russian) : Профессиональные стандарты, учебные программы дисциплин.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Кәсіптік стандарттар, пәндердің оқу бағдарламалары

Aim of work (in Russian) : Целью работы является разработка интеллектуальной системы на основе анализа слабоструктурированных текстов содержания учебных дисциплин в увязке с требованиями образовательных и профессиональных стандартов с использованием графовой модели и компьютерной обработки естественного языка, повышающей качество содержания образовательных программ вузов РК и востребованности их выпускников на рынке труда.

Aim of work (in Kazakh) : Жұмыстың мақсаты ҚР жоғары оқу орындарының білім беру бағдарламалары мазмұнының сапасын және олардың түлектерінің еңбек нарығында сұранысын арттыратын графтық модельді және табиғи тілді компьютерлік өңдеуді, білім беру және кәсіптік стандарттардың талаптарымен ұштастыра отырып, оқу пәндері мазмұнының нашар құрылымдалған мәтіндерін талдау негізінде зияткерлік жүйені әзірлеу болып табылады.

Методы исследования (на русском) : Методы исследования – предобработка текстов на естественном языке по извлечению из большого объема слабоструктурированных текстов структурных элементов образовательного и профессионального контентов для формирования корпуса документов и базы данных компетенций интеллектуальной системы.

Методы исследования (на казахском) : Зерттеу әдістері - интеллектуалды жүйенің құзыреттіліктері құжаттар корпусы мен дерекқорын қалыптастыру үшін білім беру және кәсіби мазмұнның құрылымдық элементтерін көп мөлшерде құрылымдалмаған мәтіндерден алу үшін табиғи тілдегі мәтіндерді өңдеу.

Obtained results and novelty (in Russian) : Разработана новая информационная модель, атрибутивный состав данных для формирования корпуса документов и базы данных профессиональных компетенций интеллектуальной системы. Новизна работы заключается в разработке нового метода интеллектуального анализа по предобработки слабоструктурированных текстов на естественном языке по извлечению структурных элементов образовательных программ и профессиональных стандартов, заключающийся в семантического сопоставления сущностей различных документов образовательного и профессионального контентов. Предлагаемая идея настоящего Проекта использования интеллектуального анализа по предобработки текстов на естественном языке профессиональных стандартов и структурных элементов образовательного контента для формирования образовательных программ является новой и аналогов в РК не существует.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Зияткерлік жүйенің кәсіби құзыреттіліктерінің құжаттар корпусын және дерекқорын қалыптастыру үшін жаңа ақпараттық модель, деректердің атрибуттық құрамы әзірленді. Жұмыстың жаңалығы - білім беру бағдарламалары мен кәсіби стандарттардың құрылымдық элементтерін алу үшін табиғи тілдегі нашар құрылымдалған мәтіндерді өңдеу үшін зияткерлік талдаудың жаңа әдісін әзірлеу, ол білім беру және кәсіби контенттердің әртүрлі құжаттарының мәнін семантикалық салыстырудан тұрады. Білім беру бағдарламаларын қалыптастыру үшін кәсіби стандарттардың және білім беру мазмұнының құрылымдық элементтерінің табиғи тілдегі мәтіндерді өңдеу бойынша зияткерлік талдауды пайдаланудың осы жобасының ұсынылып отырған идеясы жаңа болып табылады және ҚР-да баламасы жоқ.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Структура информационной модели интеллектуальной системы, позволяющая интегрировать образовательный контент и контент профессиональных стандартов для повышения качества формирования содержания образовательных программ

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Білім беру бағдарламаларының мазмұнын қалыптастыру сапасын арттыру үшін білім беру мазмұны мен кәсіби стандарттардың мазмұнын біріктіруге мүмкіндік беретін зияткерлік жүйенің ақпараттық моделінің құрылымы.

Level of implementation (in Russian) : Степень внедрения подтверждаются 3 (три) публикациями в рецензируемых изданиях, индексируемых в международных базах Scopus и Web of Science, а также 4 (четыре) публикациями в отечественных журналах, рекомендованных КОКСНВО., получены 2 (два) свидетельство о внесении сведений в государственный Реестр прав на объекты, охраняемые авторским правом на произведение науки и 1 (один) патент на полезную модель, 3 работы в трудах конференции.

Level of implementation (in Kazakh) : Енгізу дәрежесі Scopus және Web of Science халықаралық базаларында индекстелетін рецензияланатын басылымдарда 3 (үш) басылыммен, сондай-ақ КОКСНВО ұсынған отандық журналдарда 4 (төрт) басылыммен расталады, сонымен қатар, ғылым туындысына авторлық құқықпен қорғалатын объектілерге құқықтардың мемлекеттік тізіліміне мәліметтер енгізу туралы 2 (екі) куәлік және пайдалы модельге 1 (бір) патент алынды, 3 конференция еңбектеріндегі жұмыстар тіркелген.

Efficiency (in Russian) : Эффективность результатов работы: теоретические и практические результаты исследований по разработке информационной модели для формирования корпуса документов и базы данных профессиональных компетенций интеллектуальной системы путём интеллектуального анализа по предобработки слабоструктурированных текстов образовательных и профессиональных контентов на естественном языке, позволят повысить востребованность специалистов на 55-70%, подготовленных по образовательным программам проекта.

Efficiency (in Kazakh) : Жұмыс нәтижелерінің тиімділігі: табиғи тілдегі білім беру және кәсіби контенттердің нашар құрылымдалған мәтіндерін өңдеу бойынша зияткерлік талдау арқылы зияткерлік жүйенің кәсіби құзыреттіліктерінің құжаттары мен деректер базасын қалыптастыру үшін ақпараттық модельді әзірлеу бойынша зерттеулердің теориялық және практикалық нәтижелері жобаның білім беру бағдарламалары бойынша дайындалған мамандардың сұранысын 55-70% - ға арттыруға мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Область применения результатов работы: извлечение структурных элементов образовательных программ и профессиональных стандартов разработчиками образовательных программ организаций высшего и послевузовского образования на основе научного и нормативного интеллектуального анализа в области высшего/послевузовского образования и результатов его обучения.

Field of application (in Kazakh) : Жұмыс нәтижелерін қолдану саласы: Жоғары/жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру саласындағы ғылыми және нормативтік зияткерлік талдау және оны оқыту нәтижелері негізінде жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарының білім беру бағдарламаларын әзірлеушілердің білім беру бағдарламалары мен кәсіптік стандарттардың құрылымдық элементтерін алуы.