The object of research, development or design (in Russian) : Человеческий капитал Республики Казахстан

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақстан Республикасының адами капиталы

Aim of work (in Russian) : Цель проекта – развитие теоретических и методических концептов человеческого капитала, анализ инвестиций, качества и оценка добавленной стоимости человеческого капитала, способствующего улучшению качества жизни людей, разработка практических рекомендаций по теме исследования как результата правильных управленческих решений для формирования благополучного общества.

Aim of work (in Kazakh) : Жобаның мақсаты - адами капиталдың теориялық және әдістемелік тұжырымдамаларын дамыту, оның инвестициялары мен сапасын талдау және адамдардың өмір сүру сапасын жақсартуға ықпал ететін адами капиталдың қосылған құнын бағалау, сонымен қатар, өркендеген қоғамды қалыптастыру үшін дұрыс басқару шешімдерінің нәтижесі ретінде зерттеу тақырыбы бойынша практикалық ұсыныстар әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Исследовательская стратегия проекта включает несколько подходов: смешанный (использование как качественных, так и количественных методов для получения более полного и надежного результата), комплексное исследование (оценка человеческого капитала в контексте социальных, экономических и культурных факторов) и долгосрочное исследование (проведение временных исследований для анализа динамики изменений в добавленной стоимости человеческого капитала и качестве жизни). Этапы реализации проекта включают предварительный анализ (исследование существующих работ и данных для определения актуальности темы), сбор данных (использование опросов, статистики, интервью и других источников информации), анализ и интерпретацию (применение методов статистического анализа и обсуждение полученных результатов), формулирование рекомендаций (разработка практических рекомендаций для политиков и организаций на основе результатов исследования).

Методы исследования (на казахском) : Жобаның зерттеу стратегиясы бірнеше тәсілді қамтиды: аралас тәсіл (толық әрі сенімді нәтиже алу үшін сапалық және сандық әдістерді қатар пайдалану), кешенді зерттеу (адам капиталының әлеуметтік, экономикалық және мәдени факторлар контексінде бағалануы) және ұзақ мерзімді зерттеу (адам капиталының қосылған құны мен өмір сүру сапасындағы өзгерістердің динамикасын талдау үшін уақыттық зерттеулер жүргізу). Жобаны іске асыру кезеңдері алдын ала талдауды (тақырыптың өзектілігін айқындау үшін бар зерттеулер мен деректерді зерделеу), деректер жинауды (сауалнамалар, статистикалық мәліметтер, сұхбаттар және басқа да ақпарат көздерін пайдалану), талдау мен түсіндіруді (статистикалық талдау әдістерін қолдану және алынған нәтижелерді талқылау), сондай-ақ ұсынымдар тұжырымдауды (зерттеу нәтижелерінің негізінде саясаткерлер мен ұйымдарға арналған практикалық ұсынымдар әзірлеу) қамтиды.

Obtained results and novelty (in Russian) : 1. В результате изучения теоретических и методических основ теории человеческого капитала расширительная трактовка категорий “человеческий капитал” и “добавленная стоимость ЧК” и для трансляции новых знаний создана веб-страница на сайте ЕНУ. (https://clck.ru/3PymX6) 2. Исследованы эконометрические подходы модели, которые применяются для оценки экономической и социальной отдачи от инвестиций в ЧК. Проведен круглый стол «Методические подходы оценки добавленной стоимости ЧК страны и влияние на качество жизни». (24.09.2025 г., г. Актау). Проведен опрос по методикам оценки экономической и социальной отдачи от инвестиций в ЧК. Для трансляции знаний о методических подходах в оценке качества ЧК, добавленной стоимости и его влияния на качество жизни населения в регионах 04.11.2025 г. состоялась встреча в онлайн формате и представило собой площадку, объединивший научную дискуссию ученых-экономистов двух вузов: ЕНУ им. Л.Н. Гумилева и ЮКУ им. М. Ауэзова. 3. Определены система факторов для улучшения качество ЧК и генерирования больше добавленной стоимости, подготовлен доклад на международную конференцию «Гармониялық экономика және әлеуметтік теңсіздіктің сын қатерлері: теория және практика», организованной Институтом экономики КН МНВО РК», на тему «Қазақстандағы адами капиталдың қосылған құнының әлеуметтік стратификацияға әсері». Получено Свидетельство о внесении сведений в государственный реестр прав на объекты, охраняемые авторским правом.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 1. Адами капитал теориясының теориялық және әдістемелік негіздерін зерделеу нәтижесінде “адами капитал” және “АК қосылған құны” ұғымдары кеңейтілген түрде түсіндіріліп, жаңа білімдерді тарату мақсатында ЕҰУ сайтында веб-бет жасалды. (https://clck.ru/3PymX6) 2. АК салынған инвестициялардың экономикалық және әлеуметтік қайтарымын бағалауға қолданылатын эконометрикалық модельдік тәсілдер зерттелді. 24.09.2025 ж. Ақтау қ. «Елдің АК қосылған құнын бағалаудың әдістемелік тәсілдері және оның өмір сапасына әсері» атты дөңгелек үстел өткізілді. Сондай-ақ АК инвестициялардың экономикалық және әлеуметтік қайтарымын бағалау әдістемелері бойынша сауалнама жүргізілді. АК сапасын, оның қосылған құнын және өңірлердегі халықтың өмір сапасына әсерін бағалаудың әдістемелік тәсілдері жөніндегі білімді тарату мақсатында 04.11.2025 ж. онлайн форматта кездесу өтті. Бұл алаң Л.Н. Гумилев атындағы ЕҰУ мен М. Әуезов атындағы ОҚУ ғалым-экономистерінің ғылыми пікірталасын біріктірді. 3. Адами капитал сапасын арттыру және қосылған құнды көбірек генерациялау үшін факторлар жүйесі айқындалды. «ҚР БҒМ ҒК Экономика институты» ұйымдастырған «Гармониялық экономика және әлеуметтік теңсіздіктің сын-қатерлері: теория және практика» атты халықаралық конференцияда «Қазақстандағы адами капиталдың қосылған құнының әлеуметтік стратификацияға әсері» тақырыбында баяндама дайындалды. Авторлық құқықпен қорғалатын нысандарға құқықтар туралы мемлекеттік тізілімге мәліметтер енгізілгені жөнінде куәлік алынды.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Опубликовано 3 статьи, из них: 1 статья в журнале, рекомендованном КОКНВО МНВО РК, 1 статья - в Материалах Международного образовательного форума, 1 статья – в Материалах Международной научной конференции. Участие в международных конференциях – 1. Получено 1 авторское свидетельство. Проведен 1 круглый стол

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : 3 мақала жарияланды, оның ішінде: 1 мақала – ҚР ҒЖБМ Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитеті ұсынған журналда, 1 мақала – Халықаралық білім беру форумының материалдарында, 1 мақала – Халықаралық ғылыми конференция материалдарында. Халықаралық конференцияларға қатысу – 1. 1 авторлық куәлік алынды. 1 дөңгелек үстел өткізілді.

Level of implementation (in Russian) : Результаты исследования внедрены при преподавании дисциплины "Человеческий капитал национальной экономики" для ОП 7М04102 – «Экономика» и апробированы на Международном образовательном форуме «Каспийский регион на перекрестке эпох и культур: вызовы и перспективы парадигмы устойчивого развития» вг. Актау и МНК «Гармоничная экономика и вызовы социального неравенства: теория и практика», организованной Институтом экономики Комитета науки МНВО РК 10 октября 2025 года в г.Алматы

Level of implementation (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері 7М04102 – «Экономика» білім беру бағдарламасы үшін «Ұлттық экономиканың адами капиталы» пәнін оқыту барысында іске асырылды және Ақтау қаласында өткен «Каспий аймағы дәуірлер мен мәдениеттер тоғысында: тұрақты даму парадигмасының сын-қатерлері мен перспективалары» атты Халықаралық білім беру форумында, сондай-ақ 2025 жылғы 10 қазанда Алматы қаласында ҚР ҒЖБМ Ғылым комитетінің Экономика институты ұйымдастырған «Гармонияланған экономика және әлеуметтік теңсіздік сын-қатерлері: теория және практика» атты халықаралық ғылыми конференцияда апробациядан өтті.

Efficiency (in Russian) : Высокая

Efficiency (in Kazakh) : жоғары

Field of application (in Russian) : Результаты и выводы исследования могут быть рекомендованы государственным органам РК инвестирующих в человеческий капитал нации. Методика оценки добавленной стоимости человеческого капитала поможет заинтересованным структурам оценить человеческий капитал своих субъектов и решить вопрос о наращивании качества. Ожидаемые теоретические результаты будут иметь большое влияние на развитие экономической теории Казахстана. Социальный, экономический, мультипликативный и (или) иной эффект результатов проекта, может быть оценен для решения существующих проблем в регионах страны. Результаты исследования могут быть полезны при разработке стратегии развития человеческого капитала, объема инвестирования в человеческий капитал, при планировании рабочих мест на рынке труда и для оценки отдачи от человеческого капитала для улучшения качества жизни и благополучия граждан страны. Другие прямые и косвенные результаты проекта с указанием их качественных и количественных характеристик. Разработанные результаты и полученные выводы могут существенно улучшить категориальный аппарат казахстанской экономической теории, позволит разработать стратегию развития человеческого капитала нации в современных условиях.

Field of application (in Kazakh) : Зерттеу нәтижелері мен қорытындылары адам капиталына инвестиция салатын Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдарына ұсыным ретінде пайдаланылуы мүмкін. Адам капиталының қосылған құнын бағалау әдістемесі мүдделі құрылымдарға өз субъектілерінің адам капиталын бағалауға және оның сапасын арттыру мәселесін шешуге мүмкіндік береді. Күтілетін теориялық нәтижелер Қазақстан экономикасы теориясының дамуына зор ықпал етеді. Жобаның әлеуметтік, экономикалық, мультипликативтік және (немесе) өзге де әсерлері еліміздің өңірлеріндегі өзекті мәселелерді шешу үшін бағалануы мүмкін. Зерттеу нәтижелері адам капиталын дамыту стратегиясын, адам капиталына инвестиция көлемін айқындау, еңбек нарығында жұмыс орындарын жоспарлау және адам капиталынан алынатын қайтарымды бағалау арқылы халықтың өмір сүру сапасы мен әл-ауқатын жақсарту ісінде пайдалы болуы ықтимал. Жобаның өзге де тікелей және жанама нәтижелері, олардың сапалық және сандық сипаттамалары көрсетіле отырып, қазақстандық экономикалық теорияның категориялық аппаратының айтарлықтай жақсаруына ықпал етеді және қазіргі жағдайда ұлттың адам капиталын дамыту стратегиясын әзірлеуге мүмкіндік береді.