The object of research, development or design (in Russian) : Многолетняя пшеница, зерновой пырей

The object of research, development or design (in Kazakh) : Көпжылдық бидай, дәнді бидай шөптері

Aim of work (in Russian) : Изучить адаптивность, агротехнику и перспективу использования многолетней пшеницы и зернового пырея для сохранения и улучшения почвы, получения зерновой и кормовой продукции в условиях Алматинской и Костанайской областей

Aim of work (in Kazakh) : Алматы және Қостанай облыстары жағдайында астық және жемшөп өнімдерін алу мақсатында көпжылдық бидай мен бидайдың (пырей) топырақты сақтау және жақсарту үшін пайдалануға бейімділігін, агротехнологиясын және перспективаларын зерттеу

Методы исследования (на русском) : Полевой, лабораторный

Методы исследования (на казахском) : Танаптық, зертханалық

Obtained results and novelty (in Russian) : Анализ структурных элементов урожая многолетней пшеницы и зернового пырея посевов 2022 года показали, что биологический урожай зерна изменялась от 0,7 до 16,9 г/м². Наиболее высокие показатели отмечены у образцов многолетней пшеницы TLI-21F4-208 (16,9 г/м²) и TLI-21F3-805 (15,4 г/м²). Высокорослые образцы зернового пырея TLI-801, TLI-703 имели большую вегетативную массу, а образец Sova, несмотря на рекордную общую массу, показал невысокую зерновую продуктивность из-за низкой массы 1000 зерен. Сравнительная характеристика образцов многолетней пшеницы и зернового пырея посевов 2023 года, показали, биологический урожай зерна варьировала от 13,1 до 212,7 г/м², максимальный урожай отмечен у образеца многолетней пшеницы TLI-19-3903 (212,7 г/м²), а минимальный у образца TLI-21F4-208 (13,1 г/м²). Наиболее продуктивные образцы многолетней пшеницы TLI-19-3903 (212,7 г/м²) и TLI-19-3901 (138,3 г/м²), отличающиеся средней высотой растений и относительно крупными зернами (масса 1000 зерен более 20 г). Наиболее перспективными по совокупности признаков можно считать образцы многолетней пшеницы TLI-19-3903, TLI-19-3901, TLI-21F3-805 и TLI-21F3-810, так как они сочетали хорошую массу зерна с высокой урожайностью.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : 2022 жылғы егістердегі көпжылдық бидай мен дәнді пырейдің өнімінің құрылымдық элементтерін талдау көрсеткендей, дәннің биологиялық өнімділігі 0,7-ден 16,9 г/м²-ге дейін өзгерген. Ең жоғары көрсеткіштер көпжылдық бидайдың TLI-21F4-208 (16,9 г/м²) және TLI-21F3-805 (15,4 г/м²) үлгілерінде белгіленді. Биіктігі жоғары дәнді жоңышқа үлгілері TLI-801, TLI-703 вегетативтік масса жағынан үлкен болды, ал Sova үлгісі жалпы масса рекордын көрсеткеніне қарамастан, 1000 дәннің массасы төмен болғандықтан дәндік өнімділігі төмен болды. 2023 жылғы егістердегі көпжылдық бидай мен дәнді пырей үлгілерінің салыстырмалы сипаттамасы көрсеткендей, дәннің биологиялық өнімділігі 13,1-ден 212,7 г/м²-ге дейін өзгерген. Ең жоғары өнім көпжылдық бидайдың TLI-19-3903 үлгісінде тіркелген (212,7 г/м²), ал ең төмен өнім TLI-21F4-208 үлгісінде болған (13,1 г/м²). Ең өнімді көпжылдық бидай үлгілері – TLI-19-3903 (212,7 г/м²) және TLI-19-3901 (138,3 г/м²), олардың өсімдіктерінің орташа биіктігі және салыстырмалы түрде ірі дәндері (1000 дәннің массасы 20 г-нан асады) ерекшеленеді. Белгілер жиынтығы бойынша ең перспективалы деп TLI-19-3903, TLI-19-3901, TLI-21F3-805 және TLI-21F3-810 көпжылдық бидай үлгілерін санауға болады, себебі олар дән салмағының жақсы көрсеткішін жоғары өнімділікпен үйлестірген.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Подготовлены данные для публикации

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Баспаға мәліметтер дайындалды

Level of implementation (in Russian) : Результаты первого года испытаний показали, что у многолетних зерновых культур, урожайность зерна изучаемых образцов многолетней пшеницы составила в пределах 1,6-16,1 ц/га, зернового пырея – 1,4 ц/га.

Level of implementation (in Kazakh) : Бірінші жылғы сынақ нәтижелері көрсеткендей, көпжылдық дәнді дақылдарда зерттелген көпжылдық бидай үлгілерінің өнімділігі 1,6–16,1 ц/га аралығында болса, дәнді пырейде – 1,4 ц/га болды.

Efficiency (in Russian) : Расчеты экономической эффективности показали, что затраты на возделывание изучаемых культур составила 70,2 тыс. тенге, а чистая прибыль оставила до 79,3 тыс. тенге в зависимости от изучаемых культур.

Efficiency (in Kazakh) : Экономикалық тиімділікті есептеулер көрсеткендей, зерттелген дақылдарды өсіруге кеткен шығындар 70,2 мың теңгені құраса, таза пайда зерттелген дақылдарға байланысты 79,3 мың теңгеге дейін жетті.

Field of application (in Russian) : Сельское хозяйство

Field of application (in Kazakh) : Ауыл шаруашылығы