The object of research, development or design (in Russian) : Процесс внедрения риск-менеджмента в вузах Казахстана.

The object of research, development or design (in Kazakh) : Қазақстанның жоғары оқу орындарында тәуекел-менеджментті енгізу процесі.

Aim of work (in Russian) : Разработать концепцию построения риск-менеджмента в вузе и механизмы её внедрения в условиях Казахстана.

Aim of work (in Kazakh) : ЖОО-да тәуекел-менеджментті құру тұжырымдамасын және оны Қазақстан жағдайында енгізу тетіктерін әзірлеу.

Методы исследования (на русском) : Методы научного анализа теоретических и эмпирических материалов, методы сравнения и обобщения, метод интервьюирования, метод проектирования, метод экспертной оценки, метод экстраполяции передового опыта.

Методы исследования (на казахском) : Теориялық және эмпирикалық материалдарды ғылыми талдау әдістері, салыстыру және жалпылау әдістері, сұхбат беру әдісі, жобалау әдісі, сараптамалық бағалау әдісі, озық тәжірибені экстраполяциялау әдісі.

Obtained results and novelty (in Russian) : Изучен зарубежный и отечественный опыт построения системы риск-менеджмента в высшем образовании; сформирован тезаурус риск-менеджмента; определены тенденции развития риск-менеджмента; разработаны Концепция построения риск-менеджмента в вузе, институциональные механизмы внедрения риск менеджмента в вузе; реализован пилотный проект по внедрению риск-менеджмента в Astana IT University на основе разработанной Концепции: разработан обоснованный алгоритм внедрения риск-менеджмента в вузе в виде Дорожной карты; апробированы разработанные институциональные механизмы риск-менеджмента; внедрена автоматизированная система учета и контроля рисков (https://risk.astanait.edu.kz); разработаны Методическое руководство по реализации процедур управления рисками, Руководство по внедрению риск-менеджмента в вузах Казахстана, Программа курса повышения квалификации в области риск-менеджмента в системе высшего образования.

Obtained results and novelty (in Kazakh) : Жоғары білім беруде тәуекел-менеджмент жүйесін құрудың шетелдік және отандық тәжірибесі зерделенді; ЖОО-да тәуекел-менеджментті құру тұжырымдамасы, ЖОО-да тәуекел-менеджментті енгізудің институционалдық тетіктері әзірленді; Astana IT University-де тәуекел-менеджментті енгізу бойынша пилоттық жоба іске асырылды: ЖОО-да жол картасы түрінде тәуекел-менеджментті енгізудің негізделген алгоритмі әзірленді; тәуекел-менеджменттің әзірленген институционалдық тетіктері сынақтан өткізілді; тәуекелдерді есепке алу мен бақылаудың автоматтандырылған жүйесі енгізілді (https://risk.astanait.edu.kz); тәуекелдерді басқару рәсімдерін іске асыру бойынша әдістемелік нұсқаулық, Қазақстанның жоғары оқу орындарында тәуекел-менеджментті енгізу жөніндегі нұсқаулық, жоғары білім беру жүйесінде тәуекел-менеджмент саласындағы біліктілікті арттыру курсының бағдарламасы әзірленді.

The main constructive and technical economic indicators (in Russian) : Результаты проекта обладают высокой прикладной значимостью и могут быть использованы при формировании единого подхода к внедрению риск-менеджмента как на уровне отдельных организаций образования, так и в рамках государственной политики в сфере управления качеством образования. Разработанные методические и организационные решения могут стать основой для формирования единого концептуального и методологического поля в области риск-менеджмента в вузах Казахстана. Экономическая эффективность проекта определяется его вкладом в повышение управленческой результативности и оптимизацию использования ресурсов в системе высшего образования Республики Казахстан. Реализация Концепции риск-менеджмента в вузе позволит избежать институциональных рисков стратегического, управленческого, операционного, кадрового, методического характера, а также необоснованных и незапланированных расходов, возникающих, как правило, в связи с отсутствием механизмов управления рисками. Таким образом, проект обеспечивает долгосрочный экономический и управленческий эффект.

The main constructive and technical economic indicators (in Kazakh) : Жобаның нәтижелері жоғары қолданбалы маңызға ие және оларды тәуекел-менеджментті енгізудің бірыңғай тәсілін қалыптастыруда — жеке білім беру ұйымдары деңгейінде де, білім сапасын басқару саласындағы мемлекеттік саясат аясында да — қолдануға болады. Әзірленген әдістемелік және ұйымдастырушылық шешімдер Қазақстан жоғары оқу орындарында тәуекел-менеджмент саласында бірыңғай тұжырымдамалық және әдіснамалық негізді қалыптастыруға арқау бола алады. Жобаның экономикалық тиімділігі оның басқарушылық нәтижелілікті арттыруға және Қазақстан Республикасының жоғары білім беру жүйесінде ресурстарды пайдалануды оңтайландыруға қосқан үлесімен айқындалады. Университетте тәуекел-менеджмент тұжырымдамасын іске асыру стратегиялық, басқарушылық, операциялық, кадрлық және әдістемелік сипаттағы институционалдық тәуекелдерді, сондай-ақ тәуекелдерді басқару тетіктерінің болмауынан туындайтын негізсіз және жоспарланбаған шығындарды болдырмауға мүмкіндік береді. Осылайша, жоба ұзақ мерзімді экономикалық және басқарушылық тиімділікті қамтамасыз етеді.

Level of implementation (in Russian) : Для практической апробации разработанных в рамках проекта механизмов был реализован пилотный проект по внедрению риск-менеджмента в ТОО «Astana IT University». В ходе пилотного проекта были выполнены следующие работы: - разработан обоснованный алгоритм внедрения риск-менеджмента в вузе, представленный в виде Дорожной карты; - апробированы разработанные институциональные механизмы внедрения риск-менеджмента в бизнес- процессы вуза; - внедрена автоматизированная система учета и контроля рисков (https://risk.astanait.edu.kz); - разработаны Методическое руководство по реализации процедур управления рисками, Инструкция по работе с автоматизированной системой управления рисками; Руководство по внедрению риск-менеджмента в вузах Казахстана, Программа курса повышения квалификации в области риск-менеджмента в системе высшего образования; - проведена оценка эффективности внедрения и предложены пути его оптимизации; - результаты проекта опубликованы в открытой печати: 4 статьи в журналах, включенных в Перечень КОКСНВО, 1 статья в международном рецензируемом журнале, входящем в базу Скопус. Получено авторское свидетельство на автоматизированную систему учета и контроля рисков. Таким образом, реализация пилотного проекта подтвердила работоспособность разработанных институциональных механизмов, обеспечила готовность к их тиражированию в другие вузы Республики Казахстан.

Level of implementation (in Kazakh) : Жоба аясында әзірленген механизмдерді тәжірибелік тұрғыда сынақтан өткізу үшін «Astana IT University» ЖШС-де тәуекел-менеджментті енгізу бойынша пилоттық жоба іске асырылды. Пилоттық жоба барысында келесі жұмыстар атқарылды: - жоғары оқу орнында тәуекел-менеджментті енгізудің негізделген алгоритмі әзірленіп, ол Жол картасы түрінде ұсынылды; - тәуекел-менеджментті университеттің бизнес-үдерістеріне енгізудің әзірленген институционалдық тетіктері сынақтан өткізілді; - тәуекелдерді есепке алу және бақылаудың автоматтандырылған жүйесі енгізілді (https://risk.astanait.edu.kz ); - келесі құжаттар әзірленді: тәуекелдерді басқару рәсімдерін іске асыру жөніндегі Әдістемелік нұсқаулық, тәуекелдерді басқарудың автоматтандырылған жүйесімен жұмыс істеу жөніндегі Нұсқаулық, Қазақстан жоғары оқу орындарында тәуекел-менеджментті енгізу жөніндегі Басшылық, жоғары білім беру жүйесінде тәуекел-менеджмент саласында біліктілікті арттыру курсының бағдарламасы; - енгізудің тиімділігі бағаланып, оны оңтайландыру жолдары ұсынылды; - жоба нәтижелері ашық басылымдарда жарияланды: КОКСНВО тізіміне енген журналдарда 4 мақала, Scopus базасына кіретін халықаралық рецензияланатын журналда 1 мақала жарық көрді. Тәуекелдерді есепке алу және бақылаудың автоматтандырылған жүйесіне авторлық куәлік алынды. Осылайша, пилоттық жобаны іске асыру әзірленген институционалдық тетіктердің тиімділігін растады және оларды Қазақстан Республикасының басқа жоғары оқу орындарында қолдануға дайын екенін көрсетті.

Efficiency (in Russian) : Эффективность проекта заключается в обеспечении единого концептуального подхода к управлению рисками в системе высшего образования Республики Казахстан. Реализация проекта позволила сформировать теоретические и прикладные основы внедрения системы риск-менеджмента в вузах, что способствует повышению устойчивости и результативности их деятельности. В ходе выполнения проекта проведен комплексный анализ международного и отечественного опыта в сфере риск-менеджмента, а также особенностей национальной системы высшего образования. На этой основе разработана Концепция построения риск-менеджмента в вузах Казахстана, включающая методологические подходы и классификацию рисков, принципы их идентификации, оценки и управления, рекомендации по формированию риск-ориентированной культуры управления, институциональные механизмы интеграции риск-менеджмента в стратегическое и операционное управление вузом. Результаты исследование подтвердили, что внедрение системы риск-менеджмента является важным элементом современной модели корпоративного управления в вузе. Реализация предложенной Концепции способствует повышению эффективности управленческих процессов и обеспечению устойчивости развития высшего образования в Казахстане.

Efficiency (in Kazakh) : Жобаның тиімділігі Қазақстан Республикасының жоғары білім беру жүйесінде тәуекелдерді басқарудың бірыңғай тұжырымдамалық тәсілін қамтамасыз етуде жатыр. Жобаны іске асыру жоғары оқу орындарында тәуекел-менеджмент жүйесін енгізудің теориялық және қолданбалы негіздерін қалыптастыруға мүмкіндік берді, бұл олардың қызметінің тұрақтылығы мен нәтижелілігін арттыруға ықпал етеді. Жоба барысында тәуекел-менеджмент саласындағы халықаралық және отандық тәжірибеге, сондай-ақ ұлттық жоғары білім беру жүйесінің ерекшеліктеріне кешенді талдау жүргізілді. Осы негізде Қазақстан жоғары оқу орындарында тәуекел-менеджментті құру тұжырымдамасы әзірленді, ол әдіснамалық тәсілдерді және тәуекелдер жіктемесін, оларды сәйкестендіру, бағалау және басқару қағидаттарын, тәуекелге бағытталған басқару мәдениетін қалыптастыру жөніндегі ұсынымдарды, сондай-ақ тәуекел-менеджментті жоғары оқу орнының стратегиялық және операциялық басқаруына интеграциялаудың институционалдық тетіктерін қамтиды. Зерттеу нәтижелері тәуекел-менеджмент жүйесін енгізу жоғары оқу орындарындағы корпоративтік басқарудың заманауи моделінің маңызды элементі екенін дәлелдеді. Ұсынылған Тұжырымдаманы іске асыру басқару үдерістерінің тиімділігін арттыруға және Қазақстандағы жоғары білім берудің тұрақты дамуын қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.

Field of application (in Russian) : Система высшего образования, органы корпоративного управления вуза, повышение квалификации и переподготовка кадров

Field of application (in Kazakh) : Жоғары білім беру жүйесі, ЖОО корпоративтік басқару органдары, кадрлардың біліктілігін арттыру және қайта даярлау.